Opinion

2009-03-27T11:34:00.004-04:00

Guia pa buska informashon dirigí pa yuda fiha un posishon pa Referèndem 2009

Na 2005 e mayoria di esnan ku tabata tin derecho di voto a skohe pa opshon A. Na inisio di referèndem 2005 a informá komunidat riba diferente tópiko pa kada opshon.
Kon a duna kontenido na Opshon A? Kiko ta konta ainda pa loke ta trata e informashon ku a duna komunidat?
Akibou ta sigui un bista riba e informashon ku a duna komunidat den kuadro di referèndem 2005. Pa kada tópiko ta hasi pregunta di lokual e kontestanan por wòrdu konsiderá komo un aporte na un siudadano pa e por fiha su posishon pa ku e pregunta ku e mester vota riba dje dia di referèndem 2009.

OPSHON A*
E opshon aki ta enserá, ku Kòrsou lo no forma parti mas di Antia Hulandes.
Kòrsou ta sigui forma parti di Reino Hulandes sí. Den Reino, Kòrsou ta haña
un status outónomo komo pais, ku ta komparabel ku Status Aparte di Aruba.

KONSEKWENSIANAN DI OPSHON A*
*(manera a keda publiká den e boletinnan di referèndem 2005)

1. E relashon entre islanan di Antia Hulandes
Kòrsou lo no forma parti mas di Antia Hulandes. Kòrsou por kumbiní ku un òf mas di e otro islanan sí, pa hasi sierto tarea huntu. Por kompará esei ku e aktual areglo di koperashon entre Antia Hulandes i Aruba. Kòrsou ta haña un nivel di gobernashon. Gobièrnu sentral (Land) ta disparsé i gobièrnu di Kòrsou ta keda enkargá ku e tareanan di gobièrnu sentral. Lo tin un parlamento i un gobièrnu e ora ei. E otro islanan no tin influensia mas riba komposishon di parlamento ni gobièrnu. Kòrsou ta haña tur kompetensia ku no ta kai bou di responsabilidat di Reino. Kòrsou ta disidí si por negoshá riba e kompetensianan ei.
a) Kua areglonan a/ta bai wòrdu adoptá ku e otro islanan pa ehekutá kua tareanan konhuntamente?
b) Pa kiko Kòrsou a disidí pa drenta e areglonan di koperashon spesífiko aki?
c) Kua outoridatnan ku no ta kai bou di Reino Kòrsou ta haña?
d) A negoshá riba e outoridatnan aki i si ta asina, tokante kua i kiko ta e resultado di esaki?
e) Pa kiko Kòrsou a disidí pa negoshá riba e outoridatnan spesífiko aki?

2. E relashon entre Kòrsou i Hulanda
Kòrsou ta bira partner direkto di Hulanda den Reino. Ta adaptá Statüt pa Kòrsou tambe haña status di pais outónomo den Reino. En prinsipio por kompará e status aki ku esun di Aruba, for di dia ku Aruba a haña Status Aparte na 1986.
Kòrsou mester kaba di fiha e kontenido eksakto di e status outónomo. Te kaminda ta rasonabel, Hulanda mester ehekutá esaki.
a) Kon Statüt a keda adaptá pa regulá e status outónomo den Reino?
b) E status outónomo di Kòrsou i Aruba ta diferensha for di otro i si ta asina, riba kua punto?
c) Di kon e puntonan aki ta diferensha for di otro?
d) Un status outónomo “en prinsipio komparabel ku e status aparte di Aruba” (mira aklarashon di Opshon A) ta mes kos ku un status outónomo “minimal igual ku e status aparte di Aruba” (mira e desishon di Konseho Insular di ratifikashon di e resultado di referèndem 2005)?
Por fabor duna un aklarashon riba esaki i si e palabrashonnan ku a yega na dje ku Hulanda ta representativo pa e “en prinsipio komparabel ku”.

3. Garantia di kalidat di gobernashon
Reino Hulandes ta garantisá derechonan humano i libertatnan fundamental, seguridat hurídiko i gobernashon adekuá. Esei ta stipulá den artíkulo 43 di Statüt.
Kòrsou mes ta sòru pa kumpli ku e derecho- i libertatnan aki. Kòrsou tin su mes Staatsregeling.
Reino Hulandes ta supervisá legislashon i gobernashon di Kòrsou tambe. E supervishon akí ta reglá den Statüt. Kambionan den karakter i alkanse di e supervishon akí, por tuma lugá solamente ku aprobashon di Kòrsou. Si Kòrsou no ta forma parti mas di Antia Hulandes, e supervishon di e pais Antia Hulandes ta kaduká.
a) Por fabor duna un aklarashon riba e konsepto di konstitushon ku a keda evaluá dor di e komishon di evaluashon di Konferensha di Mesa Rondó.
b) Kua kambionan den karakter i alkanse di e supervishon riba legislashon i gobernashon di Kòrsou a keda palabra ku pèrmit di Kòrsou? Por fabor duna un aklarashon riba esaki.

4. Nashonalidat
Habitantenan di Kòrsou ku tin nashonalidat Hulandes, ta keda ku e nashonalidat Hulandes. Nan ta keda ku e pasaporte Hulandes tambe. E lei di Reino ku ta regla ken ta Hulandes, ta keda vigente.
a) Esaki a keda mes kos?

5. Defensa i relashonnan eksterior
Defensa di teritorio di Kòrsou ta keda tarea di Reino.
Reino ta keda ademas ku e tarea di atendé relashonnan eksterior. Kòrsou por opta pa un akuerdo òf tratado internashonal konta pa Kòrsou tambe. Kòrsou mes por tuma inisiativa tambe pa akuerdonan ku lo konta pa Kòrsou so. Den diferente organisashon internashonal òf regional, Kòrsou por partisipá riba su mes. Kòrsou ta haña su mes espasio pa move riba tereno diplomátiko den region. Por pone yunan di Kòrsou na disposishon di gobièrnu di Reino, pa vigilá interesnan di Kòrsou na representashonnan di Reino manera na embahada i konsulado.
Meskos ku Aruba, Kòrsou ta asumí e obligashonnan Internashonal di Antia tambe, riba tereno di tratado, akuerdonan atministrativo i partisipashon den organisashonnan internashonal i regional. a) Kòrsou a determiná kaba ku e ke pa sierto akuerdonan i/òf tratadonan internashonal ta konta p’e tambe? Si esaki ta e kaso, kua ta esakinan i di kon esakinan? Si esaki no ta e kaso di kon no?

6. Belasting
Parlamento i gobièrnu di Kòrsou mes lo sòru pa leinan fiskal di Kòrsou. E servisio di belasting di Kòrsou mes lo imponé i kobra belasting. Tur entrada di belasting ta keda Kòrsou. E opshon aki no tin konsekuensia pa e leinan fiskal spesífiko ku ta forma base pa e sektor finansiero internashonal na Kòrsou. En prinsipio, areglonan internashonal i e areglo di belasting pa Reino (Belastingregeling voor het Koninkrijk, BRK), ku tambe ta importante pa kontinuashon di e sektor finansiero internashonal, ta keda eksistí.
a) Esaki a keda mes kos?

7. Komèrsio
Tráfiko di produkto, kapital i servisio lo topa ku sierto restrikshon. Esaki ta komparabel ku e restrikshonnan den komèrsio ku Aruba. Pa e tráfiko komersial entre e islanan lo mester paga derecho di importashon i eventual otro derechonan ekonómiko. Esei no ta e kaso awor. Lo mester di pèrmit di Banko Sentral pa tráfiko di kapital for di Kòrsou pa e otro islanan i lo mester paga komishon pa kambio di divisa. Esaki ta trese kuné ku gastunan di kapital lo subi den komèrsio ku e otro islanan.
Un status outónomo pa Kòrsou no ta ekskluí un union monetario i ekonómiko entre e islanan. Den e kaso ei e islanan mester koordiná nan maneho riba e terenonan aki ku otro.
a) Kòrsou a disidí pa yega na un union monetario entre e islanan? Si ta asina, di kon i kiko ta e kontenido di e union aki? Si no ta asina, di kon no?

8. Asuntunan monetario
Lo mester traha moneda i plaka di papel nobo di Kòrsou i pone nan den sirkulashon.
Na mes momentu lo saka e aktual moneda- i plakanan di papel Antiano for di sirkulashon. Mester bolbe yega na kombenio pa mara e moneda di Kòrsou na un otro moneda. Den e situashon aktual, ta parse realista pa mara e moneda di Kòrsou na dòler Merikano. En prinsipio, un posibel Banko Sentral propio di Kòrsou ta hiba supervishon monetario i supervishon riba maneho ekonómiko di institushonnan di krédito na Kòrsou so. E Lei di Supervishon di Institutonan Bankario i di Krédito ta aplikabel en prinsipio pa Kòrsou. Si e islanan forma un union monetario, e situashon aktual ku florin Antiano lo keda eksistí den forma adaptá.
a) A palabrá kaba na kua moneda e moneda di Kòrsou lo ta relatá? Si esaki ta e kaso, ta kua moneda esaki ta i di kon?

9. Tráfiko di persona
Yunan di Kòrsou lo no por biba i traha libremente na Boneiru i Islariba. Habitantenan di e islanan ei ku ke establesé na Kòrsou, ta kai bou di un areglo di atmishon.
Kòrsou, Boneiru i Islariba por sera un akuerdo di kooperashon, komparabel ku e Areglo di Kooperashon entre Antia Hulandes i Aruba. Un areglo asina lo por fasilitá e tráfiko di persona entre e islanan.
Tráfiko di persona entre Kòrsou i Aruba lo keda manera e ta. Meskos ta konta en prinsipio pa e tráfiko di persona entre Kòrsou i Hulanda. Gobièrnu di Kòrsou mes ta disidí tokante atmishon i ekspulshon di estranhero, inkluso Arubano, Boneriano, Islaribeño i Hulandes Europeo.
a) Kòrsou, Boneiru i Islanan Ariba a sera un akuerdo di koperashon pa loke ta trata un areglo di atmishon? Si ta asina, kiko ta e areglo? Si no ta asina, di kon no?
b) Kòrsou a disidí kaba tokante un areglo (nobo) di tráfiko di persona, inkluso Arubano, Boneriano, Islaribeño i Hulandes Europeo? Si ta asina, kiko ta e kontenido di e areglo? Si no ta asina, di kon no?

10. Hustisia
En prinsipio, nada no ta kambia den e organisashon hudisial. Korte Supremo, ku tin su sede na Den Haag, ta e kolegio hudisial mas haltu den Reino Hulandes. Por mantené e aktual Korte Komun di Hustisia di Antia Hulandes i Aruba pa tur e partinan di Reino den Karibe. Meskos ku Aruba, Kòrsou lo tin su mes Ministerio Públiko, ku su mes Prokurador General. Ministerio Públiko di Kòrsou mester duna kuenta i rason na gobièrnu di Kòrsou. Gobièrnu di Kòrsou ta disidí si antenshon di lei na Kòrsou lo bai forma parti di un kuadro mas amplio.
a) A disidí ku Korte Komun di Hustisia di Antia Hulandes i Aruba ta keda mantené pa tur e partinan di Reino den Karibe? Si ta asina, di kon? Si no ta asina, di kon no?
b) A disidí ku Kòrsou, mes kos ku ta e kaso pa Aruba, ta keda ku su mes Ministerio Públiko i ku su mes Prokurador General? Si ta asina, kon esaki ta reglá i di kon? Si no ta asina, di kon no i kiko ta e areglo?
c) A disidí ku mantenshon di lei na Kòrsou lo bai forma parti di un kuadro mas amplio? Si ta asina di kon a disidí esaki? Si esaki no ta e kaso, kiko a disidí anto i di kon? Por fabor duna un aklarashon riba esaki.

11. Benifisionan sosial
E benefisionan sosial di Kòrsou ta keda meskos ku nan ta. Komo pais outónomo den Reino, Kòrsou ta tuma e benefisionan ku awor ta kai bou di Antia Hulandes.
a) Esaki a keda mes kos?

12. Debe di gobièrnu
Komo pais outónomo den Reino, Kòrsou ta tuma un parti di e debe di pais Antia Hulandes. E parti di e debe ku keda na enkargo di Kòrsou, huntu ku e debe eksistente di Teritorio Insular di Kòrsou, lo bira e debe propio di pais Kòrsou.
a) Esaki a keda mes kos? Por fabor duna un aklarashon riba e akuerdo di saneamentu di debe.
b) Di kon a yega na un akuerdo ku Hulanda pa saneamentu di debe?

13. E relashon ku union Europeo
E posibel konsekuensianan pa e relashon ku Union Europeo no ta determiná ainda. Dependiendo di e posishon di Union Europeo, gobièrnu di Kòrsou mes por skohe pa kontinuá e aktual status di Paisnan i Teritorionan di Ultramar (LGO) òf pa haña e status di Teritorio Ultra-Perifériko (UPG). Si skohe e status di UPG, esei ke men un integrashon den Union Europeo. Tal integrashon lo tin konsekuensia tambe pa otro temanan ku ta trata den e boletin aki. Spesialmente pa komèrsio, asuntunan monetario i e défisit riba presupuesto, otro kondishonnan lo konta si Kòrsou skohe pa un status di UPG.
a) Entretantu ta konosí kiko e posishon di Union Europeo ta pa ku e status di Kòrsou den kuadro di e relashon ku Union Europeo; sea un status di Paisnan i Teritorionan di Ultramar (LGO) òf un status di teritorio Ultra-Periferiko (UPG)? Si ta asina, kiko ta e preferensia di Union Europeo i kiko Kòrsou su posishon ta pa ku esaki?

14. E derecho di outodeterminashon
E derecho di outodeterminashon ta keda konservá. E opshon aki ke men kontinuashon di e status di pais asosiá segun reglanan di Statüt. Den futuro e posibilidat ta keda eksistí pa skohe un otro relashon estatal ku Hulanda a base di e derecho di outodeterminashon.
a) Esaki a keda mes kos?

Etienne van der Horst
27 Mart 2009

2009-03-24T05:59:00.006-04:00

Leidraad voor het gericht zoeken naar informatie ten behoeve van een standpuntbepaling voor het Referendum 2009

In 2005 heeft de meerderheid van de kiesgerechtigden gekozen voor Optie A. In de aanloop naar het referendum 2005 is per optie informatie verstrekt aan de burger over tal van onderwerpen. Hoe is de invulling van Optie A verlopen? Wat staat nog overeind van hetgeen waarover de burger werd geinformeerd?
Hieronder volgt een overzicht van de informatie die werd verstrekt t.b.v. het referendum 2005. Per onderdeel worden vragen gesteld waarvan de antwoorden daarop beschouwd kunnen worden als een bijdrage tot een standpuntbepaling van de burger m.b.t de vraagstelling die aan de burger wordt voorgelegd op de dag van het referendum 2009.

OPTIE A*
Deze optie houdt in, dat Curaçao geen deel meer uitmaakt van de Nederlandse Antillen. Curacao blijft wel deel uitmaken van het Koninkrijk. Binnen het Koninkrijk krijgt Curacao een autonome status als land, die vergelijkbaar is met de status aparte van Aruba.

DE GEVOLGEN VAN OPTIE A*
*(zoals in de informatiekranten gepubliceerd ten tijde van het referendum 2005)

1. De relatie tussen de eilanden van de Nederlandse Antillen
Curaçao zal geen deel meer uitmaken van de Nederlandse Antillen. Curaçao kan wel met één of meer andere eilanden regelingen treffen om bepaalde taken samen uit te voeren. Dat is te vergelijken met de huidige samenwerkingsregeling tussen de Nederlandse Antillen en Aruba. Curaçao krijgt één bestuurslaag. De regering van het Land verdwijnt en de taken van het Land worden toebedeeld aan de regering van Curaçao. Er is voortaan één parlement en één regering. De andere eilanden hebben geen invloed meer op de samenstelling van het parlement en de regering. Curaçao krijgt alle bevoegdheden die niet onder de verantwoordelijkheid van het Koninkrijk vallen. Curaçao beslist of over de uitoefening van die bevoegdheden onderhandeld kan worden.
a) Welke regelingen zijn/worden er getroffen met de andere eilanden om welke taken samen uit te voeren?
b) Waarom heeft Curacao besloten om deze specifieke samenwerkingen aan te gaan?
c) Welke bevoegdheden die niet onder de verantwoordelijkheid van het Koninkrijk vallen krijgt Curacao?
d) Is er over die bevoegdheden onderhandeld en zo ja, over welke en wat is het resultaat daarvan.
e) Waarom heeft Curacao besloten om over die specifieke bevoegdheden te onderhandelen?

2. De relatie tussen Curaçao en Nederland
Curaçao wordt rechtstreeks partner voor Nederland binnen het Koninkrijk. Het Statuut wordt aangepast zodat ook Curaçao de status van autonoom land binnen het Koninkrijk krijgt. Deze status is in beginsel vergelijkbaar met die van Aruba, sinds Aruba in 1986 de Status Aparte kreeg. Curaçao moet de precieze inhoud van de autonome status nader uitwerken. Binnen de grenzen van wat redelijk is, moet Nederland deze uitvoeren.
a) Op welke wijze is het statuut aangepast om de autonome status in het Koninkrijk te regelen?
b) Verschillen de autonome status van Curacao en Aruba van elkaar en zo ja, op welke punten?
c) Waarom zijn deze punten verschillend van elkaar?
d) Is een autonome status “in beginsel vergelijkbaar” met de status aparte van Aruba (zie toelichting Optie A) hetzelfde als een autonome status “minimaal gelijk aan” de status aparte van Aruba (zie ratificeringsbesluit Eilandsraad resultaat Referendum 2005)?
Gelieve een toelichting hierop en of de afspraken met Nederland representatief zijn voor het “in beginsel vergelijkbaar”.

3. De waarborging van de kwaliteit van het bestuur
Het Koninkrijk der Nederlanden waarborgt de fundamentele menselijke rechten en vrijheden, de rechtszekerheid en de deugdelijkheid van bestuur. Dat staat in artikel 43 van het Statuut. Curaçao zorgt er zelf voor dat deze rechten en vrijheden worden nageleefd. Curaçao heeft een eigen Staatsregeling. Het Koninkrijk houdt ook toezicht op wetgeving en bestuur van Curaçao. Dit hoger toezicht is geregeld in het Statuut. Veranderingen in de aard en omvang van dit toezicht kunnen alleen plaatsvinden met toestemming van Curaçao. Als Curaçao geen deel meer uitmaakt van de Nederlandse Antillen, vervalt het hoger toezicht van het land de Nederlandse Antillen.
a) Gelieve een toelichting te geven op de concept-staatsregeling die opgesteld is en getoetst is door de toetsingscommissie Ronde Tafel Conferentie.
b) Welke veranderingen in de aard en omvang van het toezicht op de wetgeving en bestuur van
Curacao zijn met toestemming van Curacao afgesproken? Gelieve een toelichting hierop te
geven.

4. De nationaliteit
De inwoners van Curaçao die een Nederlandse nationaliteit hebben, houden de Nederlandse nationaliteit. Ze houden ook het Nederlandse paspoort. De Rijkswet op het Nederlanderschap blijft van kracht.
a) Is dit ongewijzigd gebleven?

5. Defensie en buitenlandse betrekkingen
De verdediging van het grondgebied van Curaçao blijft een taak van het Koninkrijk. De behartiging van de buitenlandse betrekkingen blijft ook een taak van het Koninkrijk. Curaçao kan ervoor kiezen dat een internationale overeenkomst of verdrag ook voor Curaçao zal gelden. Curaçao kan ook zelf het initiatief nemen voor verdragen die (alleen) voor Curaçao zullen gelden. In diverse internationale en regionale organisaties kan Curaçao zelfstandig deelnemen. Curaçao krijgt een eigen diplomatieke manoeuvreerruimte in de regio. Curaçaoënaars kunnen ter beschikking worden gesteld van de Koninkrijksregering om de belangen van Curaçao te behartigen bij de vertegenwoordigingen van het Koninkrijk, zoals ambassades en consulaten. Daarnaast neemt Curaçao, net zoals Aruba, de internationale verplichtingen van de Nederlandse Antillen over op het gebied van verdragen, administratieve akkoorden en deelname aan internationale en regionale organisaties.
a) Heeft Curacao al bepaald dat zij wilt dat bepaalde internationale overeenkomsten en/of verdragen ook voor Curacao zullen gelden? Indien dit het geval is, welke zijn dit en waarom deze?

6. De belastingen
Het parlement en de regering van Curaçao zullen zelf zorgen voor de fiscale wetgeving van Curaçao. Het opleggen en het innen van belasting gebeurt door de eigen Belastingdienst van Curaçao. Alle belastingopbrengsten blijven op Curaçao. Deze optie heeft geen gevolgen voor de specifieke fiscale wetgeving die de basis vormt voor de internationale financiële sector op Curaçao. Internationale regelingen en de Belastingregeling voor het Koninkrijk (BRK), die ook voor het voortbestaan van de internationale financiële sector van belang zijn, blijven in beginsel gelden.
a) Is dit ongewijzigd gebleven?

7. De handel
Het verkeer van goederen, kapitaal en diensten zal aan bepaalde restricties gebonden zijn. Deze zijn te vergelijken met de restricties in de handel met Aruba. Voor het handelsverkeer tussen de eilanden zullen over en weer invoerrechten en eventuele andere economische heffingen moeten worden betaald. Dat is nu niet het geval. Het kapitaalverkeer vanuit Curaçao naar de andere eilanden zal onderhevig zijn aan een vergunning van de Centrale Bank en aan de betaling van deviezenprovisie. De kapitaalkosten in de handel met de overige eilanden zullen dan toenemen. Een autonome status van Curaçao sluit een monetaire en economische unie tussen de eilanden niet uit. De eilanden moeten hun beleid op deze terreinen dan op elkaar afstemmen.
a) Heeft Curacao besloten om een monetaire en economische unie tussen de eilanden te sluiten? Zo ja, waarom en wat is de inhoud van die unie?

8. Het geldwezen
Er zullen nieuwe Curaçaose munten worden geslagen en bankbiljetten worden gedrukt en in omloop gebracht. Tegelijkertijd zullen de bestaande Antilliaanse munten en bankbiljetten uit de circulatie worden gehaald. Er moeten weer afspraken worden gemaakt over de koppeling van de Curaçaose munt aan een andere munteenheid. Onder de huidige situatie lijkt een koppeling van de Curaçaose munt aan de U.S. dollar reëel. Het monetair en bedrijfseconomisch toezicht van een mogelijke eigen Curaçaose Centrale Bank zal zich in beginsel beperken tot op Curaçao opererende kredietinstellingen. De werkingsfeer van de Landsverordening Toezicht Bank- en Kredietwezen zal in principe gelden voor Curaçao. Als de eilanden een monetaire unie vormen zal de huidige situatie met de Antilliaanse gulden in aangepaste vorm blijven bestaan.
a) Zijn er al afspraken gemaakt over de munt waaraan de Curaçaose munt gekoppeld zal worden? Indien dit het geval is, welke dan en waarom deze?

9. Het Personenverkeer
Curaçaoënaars zullen niet vrij kunnen wonen en werken op Bonaire en de Bovenwinden. Bewoners van die eilanden die zich op Curaçao willen vestigen, vallen onder een toelatingsregeling. Het is mogelijk dat Curaçao, Bonaire en de Bovenwinden een samenwerkingsregeling sluiten die te vergelijken is met de Samenwerkingsregeling Nederlandse Antillen en Aruba. Zo’n regeling kan het personenverkeer tussen de eilanden versoepelen. Het personenverkeer tussen Curaçao en Aruba blijft zoals het is. Hetzelfde geldt in principe voor het personenverkeer tussen Curaçao en Nederland. De regering van Curaçao beslist zelfstandig over de toelating en uitzetting van vreemdelingen, inclusief Arubanen, Bonairianen, Bovenwinders en Europese Nederlanders.
a) Hebben Curacao, Bonaire en de Bovenwinden een samenwerkingsregeling gesloten m.b.t. de toelating van personen? Zo ja, welke dan?
b) Heeft Curacao al besloten over een (nieuwe) toelatings- en uitzettingsregeling van vreemdelingen, inclusief Arubanen, Bonairianen, Bovenwinders en Europese Nederlanders? Zo ja, wat is de inhoud van die regeling?

10. Justitie
In principe verandert er niets aan de rechterlijke organisatie. De Hoge Raad, die zetelt in Den Haag, is het hoogste rechtscollege in het Koninkrijk der Nederlanden. Het huidige Gemeenschappelijk Hof van Justitie van de Nederlandse Antillen en Aruba, kan worden gehandhaafd voor alle Caribische delen van het Koninkrijk. Het Openbaar Ministerie zal, net als voor Aruba, apart voor Curaçao geregeld worden, met een eigen Procureur Generaal. Het Openbaar Ministerie van Curaçao is verantwoording verschuldigd aan de regering van Curaçao. De regering van Curaçao beslist of de rechtshandhaving op Curaçao deel gaat uitmaken van een groter geheel.
a) Is besloten dat het Gemeenschappelijk Hof van Justitie van de Nederlandse Antillen en Aruba gehandhaafd blijft voor alle Caribische delen van het Koninkrijk? Indien ja, waarom?
b) Is besloten dat het Openbaar Ministerie, net als voor Aruba, apart geregeld wordt voor Curacao met een eigen Procureur Generaal? Zo ja, hoe is het geregeld. Zo nee, hoe is het dan geregeld en waarom?
c) Is besloten of de rechtshandhaving op Curacao deel gaat uitmaken van een groter geheel? Zo ja, waarom is dit afgesproken. Zo nee, waarom niet? Gelieve een toelichting hierop te geven.

11. De sociale voorzieningen
De sociale voorzieningen van Curaçao blijven dezelfde als nu. Als autonoom land in het Koninkrijk neemt Curaçao de voorzieningen over die nu onder de Nederlandse Antillen vallen.
a) Is dit ongewijzigd gebleven?

12. De overheidsschuld
Als autonoom land binnen het Koninkrijk neemt Curaçao een deel van de schulden mee van het Land de Nederlandse Antillen. Het gedeelte van die schuld dat aan Curaçao wordt toegerekend zal, samen met de bestaande schuld van het eilandgebied, de eigen schuld zijn van het Land Curaçao.
a) Is dit ongewijzigd gebleven? Gelieve een toelichting te geven op de schuldsaneringsafspraken.
b) Waarom zijn er schuldsaneringsafspraken gemaakt met Nederland?

13. De relatie met de Europese Unie
De mogelijke gevolgen voor de relatie met de Europese Unie liggen nog open. Afhankelijk van de opstelling van de Europese Unie kan de regering van Curaçao zelf kiezen voor een voortzetting van de huidige status van Landen en Gebieden Overzee (LGO) of voor de status van Ultra-Perifeer Gebied (UPG). Als voor een UPG-status wordt gekozen, betekent dat een integratie in de Europese Unie. Deze integratie zal ook gevolgen hebben voor de andere thema’s die in dit bulletin besproken worden. Zo zullen met name voor de handel, het geldwezen en het begrotingstekort andere voorwaarden gelden als voor een UPG status wordt gekozen.
a) Is inmiddels bekend wat de opstelling van de Europese Unie is m.b.t. een eventuele LGO of UPG status van Curacao in de relatie met de Europese Unie? Zo ja, welke voorkeur heeft de Europese Unie en hoe staat Curacao daar tegenover?

14. Het recht op zelfbeschikking
Het recht op zelfbeschikking blijft behouden. De optie betekent een voortzetting van de status van geassocieerd land volgens de regels van het Statuut. In de toekomst blijft de mogelijkheid bestaan om op grond van het zelfbeschikkingsrecht te kiezen voor een andere staatkundige relatie met Nederland.
a) Is dit ongewijzigd gebleven?

Etienne van der Horst
24 Maart 2009

2009-03-15T18:37:00.003-04:00

Gaat het referendum over onze waardigheid of over iets anders?

Al geruime tijd horen wij van de tegenstanders van de afspraken die tijdens de Toetsings-Ronde Tafel Conferentie op 15 december 2008 met Nederland zijn gemaakt, dat bij het aanvaarden van deze afspraken wij als samenleving onze waardigheid verliezen (“nos ta perde nos dignidat”). Nederland zal te veel toezicht en invloed krijgen en de nieuwe staatkundige status voor Curaçao noemt men een rekolonisatie door Nederland.
Vanwaar ineens al die emotionele bezorgdheid over onze waardigheid?

Is er sprake van waardigheid als wij als samenleving tolereren:
(1) dat de Algemene Rekenkamer van de Nederlandse Antillen (ARNA) vanaf 1989 (20 jaar lang!) bij elke jaarrekening van het eilandgebied Curaçao concludeert dat de verplichtingen, uitgaven en ontvangsten voor een groot deel niet tot stand zijn gekomen in overeenstemming met de vastgestelde eilandsbegroting noch met andere wettelijke regelingen, dat het financieel beheer nog niet op orde is, dat de financiële verantwoording niet in overeenstemming met de daarvoor gegeven voorschriften is opgesteld, dat de verantwoording geen deugdelijke weergave geeft van het gevoerde financieel beheer en dat er rechtmatigheids- en getrouwheidsfouten zijn gemaakt.
(2) dat, voor zover de ARNA kon nagaan, de laatste jaarrekening die door de Eilandsraad werd vastgesteld die van 1988 is (21 jaar geleden!) en het Bestuurscollege, ondanks verzoeken daartoe van de ARNA, geen commentaar levert op de conclusies en aanbevelingen van de ARNA en de Eilandsraad geen actie onderneemt naar aanleiding van de afwijzingsbrieven van de ARNA.
(3) dat in 2008 door de Commissie Benoemingen geconstateerd werd dat geen van de 539 benoemingen die in de periode januari 2003 t/m juni 2007 hadden plaatsgevonden conform de geldende regels en procedures hadden plaatsgevonden en dat het Bestuurscollege thans de samenleving niet informeert of de aanbevelingen van de Commissie Benoemingen zijn overgenomen opdat benoemingen in het vervolg wel volgens de regels en procedures plaats zullen vinden.
(4) dat ook de ARNA uit onderzoek naar indienstnemingen (2007) concludeert dat het Bestuurscollege zich niet aan het eigen beleid en procedures houdt hetgeen heeft geleid tot ondoelmatige personeelskosten.
(5) dat een (voormalige) Minister van Justitie een fraudeonderzoek naar zijn broer had stilgelegd (2003).
(6) dat een Eilandsraadlid in functie veroordeeld werd tot een gevangenisstraf voor oplichting, valsheid in geschrifte en het aannemen van smeergeld en dat hij terwijl hij zijn straf uitzat lid bleef van onze volksvertegenwoordiging, de Eilandsraad (2006).
Zo zijn er nog een aantal voorbeelden te noemen. De vraag kan gesteld worden of wij als samenleving niet vooruitstrevender kunnen zijn wat onze waardigheid betreft.
De bezorgdheid over onze waardigheid zal, zo zou uit bovenstaande kunnen blijken, los kunnen worden gezien van de invulling van onze toekomstige staatkundige status.

Aan de “NEE-groep” wordt bij deze de vraag gesteld of zij de burger kan informeren waarom de afspraken die met Nederland gemaakt zijn op het gebied van Financieel Toezicht, het Openbaar Ministerie, het Gemeenschappelijk Hof van Justitie, Rechtshandhaving en Politie afgewezen dienen te worden zonder daarbij in te gaan op emotionele zaken als waardigheid van onze samenleving. Dit kan de informatieverstrekking vertroebelen en draagt niet bij aan een standpuntbepaling door de burger op basis van rationele inhoudelijke informatie. Zou de “Nee-groep” het eerdergenoemde zestal voorbeelden niet willen aanpakken of heeft men daar andere ideeën over waar wij 20 jaar lang niet op zijn gekomen?

Aan de “JA-groep” wordt de vraag gesteld wat de aanleiding gaf voor de afspraken met Nederland en waarom de burger zou moeten instemmen met deze afspraken. Graag een uitleg zonder daarbij in te gaan op de schuldsanering want ook dit kan de informatieverstrekking vertroebelen. Er wordt namelijk steeds naar voren gebracht dat wij een dergelijke kans nooit meer krijgen. Het lijkt wel of de schuldsanering centraal staat maar er zijn ook andere afspraken gemaakt die uitleg behoeven.

Etienne van der Horst
15 Maart 2009

http://www.nos-ke-sa.blogspot.com/

2009-03-15T18:34:00.004-04:00

Referèndem ta tokante nos dignidat òf algu otro?

Ya pa basta tempu kaba nos ta tende di oponentenan di e akuerdonan ku a yega na dje ku Hulanda durante e Toetsings-Ronde Tafel Conferentie dia 15 di Desèmber 2008, ku si akseptá e akuerdonan aki nos ta pèrdè nos dignidat. Hulanda lo haña muchu kòntròl i influensia i ta yama e status estatal nobo di Kòrsou un rekolonisashon dor di Hulanda.
Di unda di repente tur e prekupashon emoshonal aki pa nos dignidat a sali?

Pregunta ta si ta trata di dignidat ora nos komo komunidat ta tolerá:
(1) ku Kontrolaria General di Antia for di 1989 (20 aña largu!) ta konkluí pa kada kuenta anual di Teritorio Insular di Kòrsou ku e obligashonnan finansiero i gastu i entrada pa un parti grandi no a tuma lugá segun e presupuesto aprobá ni otro regulashonnan legal, ku e atministrashon finansiero no ta na òrdu ainda, ku e responsabilisashon finansiero no ta konforme instrukshonnan, ku e responsabilisashon no ta duna un bon bista di e maneho finansiero hibá i ku a hasi erornan relatá ku legalidat i konfiabilidat.
(2) ku, tan leu ku Kontrolaria General por a averiguá, e último kuenta anual ku a keda aprobá dor di Konseho Insular ta esun di 1989 (21 aña pasa!) i ku Bestuurscollege, no opstante petishonnan di parti di Kontrolaria General, no a duna komentario riba e konklushonnan i rekomendashonnan di Kontrolaria General i ku Konseho Insular no ta tuma akshon basá riba e kartanan di desaprobashon di Kontrolaria General.
(3) ku na 2008 Komishon Nombramentunan a konstatá ku ningun di e 539 nombramentunan ku a tuma lugá durante e periodo yanüari 2003 te ku yüni 2007 a tuma lugá konforme reglanan i proseduranan vigente i ku Bestuurscollege no ta informá komunidat si ela sigui e rekomendashonnan di e Komishon pa asina evitá ku nombramentunan ta sigui tuma lugá kontra reglanan i proseduranan vigente.
(4) ku Kontrolaria General tambe ta konkluí for di un investigashon di nombramentunan (2007) ku Bestuurscollege no ta tene su mes na su mes maneho i proseduranan lokual a resultá den gastunan inefisiente di personal.
(5) ku un (eks) Minister di Hustisia a para un investigashon di froude den kual su ruman hòmber tabata envolví (2003).
(6) ku un miembro di Konseho Insular den funshon a keda sentensiá ku kastigu di prison pa estafa, falsifikashon di dokumento i soborno i ku e a keda miembro di e representashon di pueblo, Konseho Insular, durante e periodo ku ela sinta su kastigu den prison (2006).
Asina por menshoná vários otro ehèmpel kaminda por hasi e pregunta si nos komunidat no por ta mas progresista ora ta trata di su dignidat.
Manera lo por resultá for di e 6 ehèmpelnan menshoná, e prekupashon pa ku nos dignidat lo por wòrdu mira lòs for di e manera ku ta duna kontenido na Kòrsou su futuro struktura estatal.

Un pregunta pa e “Grupo NO” ta si e por informá nos komunidat di kon e akuerdonan ku a yega na dje ku Hulanda riba tereno di Kòntròl Finansiero, Ministerio Públiko, Korte di Hustisia Komun, Mantenshon di Lei i Polis, sin ku ta drenta den asuntunan emoshonal manera dignidat di komunidat, mester keda rechasá? Esaki por kita atenshon for di informashon duná i no ta kontribuí na formulashon di punto di bista di e siudadano a base di informashon rashonal. Por t’asina ku “Grupo NO” no ke atendé e 6 ehèmpelnan menshoná òf e tin otro ideanan kual pa 20 aña largu nos no a kai ariba?

Un pregunta pa “Grupo SI” ta, kiko a kondusí na e akuerdonan ku Hulanda i pa kiko e siudadano lo mester akseptá e akuerdonan aki? Por fabor un splikashon sin ku ta drenta den e tópiko di saneamentu di debe pasobra esaki tambe por kita atenshon for di informashon duná riba e terenonan ya menshoná. Ta kada bia ta trese dilanti ku nunka mas Kòrsou lo haña un oportunidat asina. Ta parse ku saneamentu di debe ta sentral pero tin otro akuerdonan tambe ku ta rekerí un splikashon.

Etienne van der Horst
15 Mart 2009

www.nos-ke-sa.blogspot.com

2009-03-01T20:55:00.010-04:00

Aan de voorzitter van de Referendumcommissie
De heer Mr. Dr. D.A.A. Boersema
D.t.k.v. de Gedeputeerde van Staatkundige Structuur
Mevr. Z. Leito
Concordiastraat 24
Alhier

1 Maart 2009

Onderwerp: Informatie over de inhoud van het referendumonderwerp

Geachte heer Boersema,

Ik richt deze brief op deze wijze aan u omdat ik nog niet weet of het werkbureau van de referendumcommissie, welk als contactadres voor de burgers moet dienen, al opgericht is en indien dit al het geval is weet ik niet waar dit bureau bereikbaar is.
In het rapport van de referendumcommissie “Het Referendum van 2009 – over de staatkundige toekomst van Curaçao – “ d.d. 13 Februari 2009 wordt gesteld “dat de voorlichtingscampagne een essentiële voorwaarde voor het welslagen van het referendum vormt”. “Eén van de taken van de commissie is het zorgdragen voor een evenwichtige en onpartijdige voorlichting”. Het rapport stelt verder “dat de voorlichtingscampagne er toe bijdraagt dat de stemgerechtigde in staat is een weloverwogen, onafhankelijk oordeel te vormen over het onderwerp waarover hij/zij wordt gevraagd een keuze te maken”. “Van belang is in dit verband, dat er voldoende tijd beschikbaar is om alle geledingen van de bevolking de gelegenheid te geven zich over alle aspecten van de voorgelegde keuze te informeren en te beseffen welke gevolgen daarmee zijn verbonden voor de status van Curaçao en zijn bevolking”. “De burger wordt voorgelicht over alle belangrijke aspecten van het onderwerp en aangemoedigd om te participeren in de openbare discussie over het onderwerp”. Het instellingsbesluit van de commissie d.d. 21 januari 2009 meldt “dat de commissie onder meer als taakopdracht heeft de verzorging en organisatie van de voorlichting over de opties”. De voorlichtingscampagne zal moeten bereiken “dat de kiezer begrijpt wat de betekenis is van de opties waaruit hij/zij kan kiezen en wat de belangrijkste gevolgen zijn van het kiezen voor elk van deze opties”. Ook zal het moeten bereiken “dat de kiezer zijn eigen mening vormt en deze op de dag van het referendum uitspreekt door een geldige stem uit te brengen op de optie van zijn of haar voorkeur”.

De commissie heeft ervoor gekozen om geen complexe vraagstelling bestaande uit de verschillende elementen van het onderhandelingsresultaat van de Toetsings-Ronde Tafel Conferentie van 15 December 2008 aan de kiezers voor te leggen. De commissie stelt dat het onderhandelingsresultaat uitgaat van een samenhangend pakket van maatregelen en dat daar dan ook over gestemd zal moeten worden.
Uitgaande van dit laatste en het daaraan voorafgaande mogen de burgers verwachten dat zij door de commissie in voldoende mate inhoudelijk geïnformeerd worden over de diverse onderwerpen die deel uitmaken van dit samenhangend pakket van maatregelen. Alleen op deze wijze kan de burger, zoals de commissie nastreeft, participeren aan de openbare discussie en zich een mening vormen over hetgeen waarover gestemd zal gaan worden.

Mogen wij dan verwachten dat wij in ieder geval geïnformeerd zullen worden over de afspraken m.b.t.:
- het Statuut;
- het voorstel van de Rijkswet Openbare Ministeries van Curaçao en de andere eilanden;
- het voorstel van de Rijkswet Gemeenschappelijke Hof van Justitie en de adviesvraag aan de Raad van State van het Koninkrijk met betrekking tot de aanwijsbevoegdheid;
- het voorstel van de Rijkswet Politie van Curaçao;
- het voorstel van de Rijkswet Raad voor de Rechtshandhaving;
- het voorstel van de Rijkswet Financieel Toezicht en de adviesaanvraag aan de Raad van State van het Koninkrijk met betrekking tot de vormgeving van de beroepsprocedure bij de Raad van State en mogelijke varianten daarvan.

Mogen wij met betrekking tot de gezonde startpositie informatie verwachten over:
- het Besluit Tijdelijk Financieel Toezicht Nederlandse Antillen, Curaçao en Sint Maarten en dan met name over de afspraken over de schuldsanering aangaande Curaçao;
- het voorstel Consensus Rijkswet Financieel Toezicht;
- het advies dat Nederland heeft opgevraagd aan de Nederlandse Algemene Rekenkamer over de omvang van de schuldsanering.

Mogen wij ook informatie verwachten over de voorstellen voor de Staatsregeling en van de organieke wetten van het toekomstige Land Curaçao die getoetst zijn en, met inachtneming van de in de rapportage van de Voorbereidingscommissie Ronde Tafel Conferentie genoemde opmerkingen, aan de gestelde criteria voldoen. De genoemde opmerkingen zullen dan, neem ik aan, ook deel uitmaken van de informatieverstrekking.

Mogen wij verder ook informatie verwachten over hetgeen is afgesproken over de implementatiefase zoals bedoeld in de Slotverklaring van de Start-Ronde Tafel Conferentie en de implementatie zoals bedoeld in de Slotverklaring van het bestuurlijk overleg van 2 november 2006.

Tussen partijen is afgesproken dat:
- nader advies zal worden opgevraagd bij de Raad van State van het Koninkrijk over het voorstel Rijkswet Openbare Ministeries, het voorstel Rijkswet Gemeenschappelijk Hof van Justitie en het voorstel Rijkswet Financieel Toezicht wat betreft de beroepsprocedure;
- door Nederland advies over de omvang van de schuldsanering wordt opgevraagd bij de Nederlandse Algemene Rekenkamer;
- er nog een tweetal verordeningen, te weten de Comptabiliteitsverordening en de Landsverordening Financiering Politieke Partijen, door Curaçao moeten worden aangeboden aan de Toetsingscommissie.

Hoe gaat de referendumcommissie ermee om indien vóór het referendum geen resultaten bekend zijn van deze acties met als gevolg dat wij geen inhoudelijke informatie daaromtrent kunnen ontvangen? Zal dit, naar de mening van de commissie, eventueel consequenties kunnen hebben voor de voorlichtingscampagne en het referendum?

Tot slot wil ik de commissie de vraag voorleggen of de omstandigheid dat de eilandelijke overheid reeds gestart is met de uitvoering van een deel van het overeengekomen samenhangend pakket van maatregelen mogelijk van invloed kan zijn op het beoogde effect van de voorlichtingscampagne of op het stemgedrag van de kiezers.

In afwachting van uw reactie verblijf ik met de vriendelijke groeten

Etienne van der Horst

2009-01-31T16:40:00.004-04:00

Kódigo di kondukta pa Bestuurscollege di Teritorio Insular di Kòrsou; un paso den bon direkshon

Ku introdukshon di un kódigo di kondukta pa Diputadonan, Sekretarionan i Gezaghebber, Bestuurscollege a hasi un paso den bon direkshon pa gana konfiansa bek di e siudadano. E rapòrt Konfiansa, ku a keda publiká na 1999, ta menshoná entre otro ku ta deseabel pa riba tèrmino kòrtiku bini ku un kódigo di kondukta. E rapòrt ta bisa tambe ku mester duna prioridat na promové, entre otro, integridat polítiko i di gobernashon. Sin integridat gobièrnu no ta disfrutá di konfiansa di siudadanonan. Nos ta 10 aña mas leu pero mihó lat ku nunka.
E filosofiá di e kódigo di kondukta presentá pa Bestuurscollege ta enserá ku e integridat di aktuashon di mandatarionan ta indiskutiblemente relatá na e siudadano su konfiansa den gobièrnu. “Ora integridat di mandatarionan ta na diskushon e konfiansa den i e legitimashon di gobernashon públiko por keda afektá. E konsekuensia di esaki ta ku mandatarionan kontinuamente mester ta konsiente ku nan ta traha pa e siudadano i ku na tur momento nan mester aktua na un manera ku ta digno pa e konfiansa di e siudadano”.

E stipulashonnan general di e kódigo di kondukta ta stipulá ku e kódigo ta disponibel pa públiko. Por haña e kódigo di kondukta aki riba e sait http://www.nos-ke-sa.blogspot.com/ den e kolumna “Links/Downloads”.
Banda di e stipulashonnan general di kondukta e kódigo ta inkluí tambe stipulasahonnan pa loke ta trata lealtat, rèspèt mutuo, trato, outoridat, toma di desishon, sinseridat, informashon/sekresía, konflikto di interes, tumamentu di regalo, intimidashon, chantahe i soborno, uso di fasilidatnan di gobièrnu, aktividatnan sekundario i aparishon públiko.

E rapòrt Konfiansa ta bisa ku e kòntròl riba kumplimentu ku e stipulashonnan di e kódigo di kondukta por keda poné den man di un órgano ku ta polítikamente independiente manera Kontrolaria General di Antia. Esaki ta parsemi un bon asuntu, mas a un ku artíkulo 32 insiso 1 di Landsverordening Algemene Rekenkamer 2002 (LARNA 2002) ta stipulá ku Kontrolaria General, sea riba su propio inisiativa òf riba petishon di Parlamento òf di un Konseho Insular, por investigá integridat di mandatarionan i ámtenarnan den ehersisio di nan tareanan i responsabilidatnan. No ta solamente Kontrolaria General mester ta enkargá ku kòntròl riba kumplimentu ku e stipulashonnan di e kódigo di kondukta; e siudadano tambe mester kontrolá si Diputadonan, Sekretarionan i Gezaghebber ta kumpli ku e kódigo di kondukta pasobra ta di e siudadano Gobièrnu ke rekobrá e konfiansa. Finalmente ta e gobernantenan mes mester koregí otro den kaso ku un di nan no ta kumpli ku e stipulashonnan di e kódigo di kondukta.

Ki dia nos por ferwagt un kódigo di kondukta pa Konseho Insular?

Etienne van der Horst
31 yanuari 2009

http://www.nos-ke-sa.blogspot.com/

2009-01-31T16:38:00.005-04:00

Gedragscode voor het Bestuurscollege van het Eilandgebied Curaçao; een stap in de goede richting

Met de introductie van een gedragscode voor de Gedeputeerden, de Secretarissen en de Gezaghebber heeft het Bestuurscollege een stap in de goede richting gedaan om het vertrouwen van de burger te herwinnen. In het rapport Konfiansa dat in februari 1999 gepubliceerd werd is aangegeven dat het wenselijk wordt geacht dat op korte termijn een regeling inzake de gedragscode wordt getroffen. Het rapport stelt verder dat prioriteit moet worden gegeven aan de bevordering van onder meer politieke en bestuurlijke integriteit. Zonder integriteit geniet de overheid geen vertrouwen (konfiansa) van de burgers, aldus het rapport. We zijn nu weliswaar 10 jaar verder maar het is beter laat dan nooit.
De gehanteerde filosofie in de thans gepresenteerde gedragscode is dat integriteit in het handelen van bestuurders onbetwist is gekoppeld aan het vertrouwen van de burgers in de overheid. “Wanneer de integriteit van de bestuurders ter discussie staat, kan het vertrouwen in en de legitimiteit van het openbaar bestuur worden aangetast. Het gevolg daarvan is dat bestuurders continu bewust moeten zijn dat ze voor de burgers werken en dat ze te allen tijde dienen te handelen op een wijze die het vertrouwen van de burgers waardig is”.

De algemene bepalingen van de gedragscode stellen dat deze gedragscode openbaar is. Deze gedragscode is te vinden op de site http://www.nos-ke-sa.blogspot.com/ in de kolom “Links/Dowloads”.
Naast algemene gedragsregels bevat de gedragscode ook bepalingen t.a.v. trouw, wederzijds respect, bejegening, autoriteit, besluitvorming, oprechtheid, informatie/geheimhouding, belangenverstrengeling, aannemen van geschenken, intimidatie, chantage en omkoperij, gebruik van overheidsvoorzieningen, nevenactiviteiten en publieke verschijningen.

Het rapport Konfiansa stelt dat de controle op de naleving van de regeling omtrent de gedragscode in handen kan worden gesteld van een politiek onafhankelijk orgaan zoals de Algemene Rekenkamer. Dit lijkt mij een goede zaak te meer daar de Landsverordening Algemene Rekenkamer van de Nederlandse Antillen 2002 (LARNA 2002) in artikel 32 lid 1 stelt dat de Rekenkamer zowel op eigen initiatief als op verzoek van de Staten of een Eilandsraad onderzoek kan verrichten naar de bestuurlijke integriteit van politieke en ambtelijke functionarissen bij de uitoefening van hun taken en bevoegdheden. Het zal echter niet alleen de Rekenkamer moeten zijn die belast kan zijn met het toezicht op de naleving van de bepalingen van de gedragscode, ook de burger zal er op toe moeten zien dat de Gedeputeerden, de Secretarissen en de Gezaghebber zich houden aan de gedragscode. De overheid wil immers het vertrouwen van de burger weer herwinnen. Uiteindelijk zijn het de bestuurders zelf die elkaar erop moeten aanspreken als één van hen zich niet aan de gedragscode houdt.

Wanneer kunnen wij een gedragscode voor de Eilandsraad verwachten?

Etienne van der Horst
31 Januari 2009

http://www.nos-ke-sa.blogspot.com/

2009-01-21T20:58:00.006-04:00

Aan de Ombudsman van het Eilandgebied Curaçao
De heer Mr. F.P. Wiel
Concordiastraat 22
Alhier

21 Januari 2009

Onderwerp: Onpartijdigheid en objectiviteit
van de referendumcommissie en haar leden

Geachte heer Wiel,

De afgelopen dagen is er een discussie ontstaan in de media over het al dan niet onpartijdig en objectief zijn van dhr. A. Konket die door het Bestuurscollege benoemd is tot voorzitter van de referendumcommissie.
Het is bekend dat de coalitie en oppositie continu met elkaar in discussie zijn over de toekomstige staatkundige structuur voor Curaçao en deze discussie is niet altijd even helder voor de samenleving. Een andere discussie erbij over het al dan niet onpartijdig en objectief zijn van de voorzitter van de referendumcommissie zal de situatie alleen maar minder helder maken. De samenleving heeft recht op een eenduidige objectieve informatiecampagne over het onderwerp dat tijdens het referendum ter stemming wordt gebracht en ruis daaromheen moet zo snel mogelijk worden aangepakt en geneutraliseerd. De burger moet in alle rust op basis van de verkregen informatie zijn balans opmaken en beslissen wat zijn standpunt zal zijn op de dag van het referendum en zijn stem kunnen uitbrengen.

Dhr. Konket is directeur van de Directie Bestuurlijke en Constitutionele Zaken van de centrale regering. Hij heeft in die hoedanigheid in een interview op TV (kanaal 8) zondag 18 januari j.l. in het programma “Minister di Finansa ta informá” gezegd dat in het staatkundige veranderingsproces naar zijn mening niet teruggegaan kan worden naar het beginpunt. Hij heeft hiermee een voorkeur uitgesproken. Of dit nu zijn persoonlijke of professionele voorkeur is laat ik hier in het midden. Vervolgens stelt hij naar aanleiding van kritiek op deze uitspraak van de zijde van een aantal oppositie partijen in een artikel in het Antilliaans Dagblad van 20 januari 2009 dat hij het er niet mee eens is dat hij zich niet objectief zou kunnen opstellen. Als ambtenaar is hij loyaal aan de regering zegt hij. Met name deze laatste uitspraak, tegen de achtergrond van zijn uitspraak in het eerdergenoemd programma “Minister di Finansa ta informá”, kan bij de burgers en politici aanleiding geven voor het plaatsen van vraagtekens bij zijn objectiviteit. De oppositie kan deze uitspraak aangrijpen om de discussie over het al dan niet onpartijdig en objectief zijn van dhr. Konket verder aan te wakkeren.
Dhr. Konket heeft hedenochtend in een interview in het programma “Promé Página” op TV11 gezegd dat hij loyaal is aan de opdracht die hij heeft aanvaardt als voorzitter van de referendumcommissie. Loyaal zijn aan de regering kan op gespannen voet zijn met loyaal zijn aan de opdracht m.b.t. de referendumcommissie. De regering kan namelijk in deze kwestie niet als onpartijdig en objectief beschouwd worden.

Ik denk dat mede vanwege de mogelijke schijn van een eventuele partijdigheid en subjectiviteit er Nederlandse gemeentelijke referendumverordeningen zijn waarin een bepaling is opgenomen dat de leden van een referendumcommissie geen deel mogen uitmaken van en niet werkzaam mogen zijn bij de gemeente of onder verantwoordelijkheid van de gemeente waar het referendum wordt gehouden. Het referendum heeft betrekking op het eiland Curaçao maar de centrale regering, onder wiens verantwoordelijklheid de Directie Bestuurlijke en Constitutionele Zaken valt, is ook een partner in de staatkundige herstructureringstraject van de Nederlandse Antillen. Als de lijn van de Nederlandse gemeentelijke wetgeving gevolgd wordt mogen personen in dienst van de centrale regering of in dienst van het eilandgebied Curaçao geen lid zijn van de referendumcommissie. Het Bestuurscollege heeft ervoor gekozen deze lijn niet te volgen en heeft hiermee een situatie gecreëerd waarbij naar mijn mening de referendumcommissie en/of haar afzonderlijke leden onderhevig zullen blijven aan verwijten van partijdigheid en subjectiviteit.

Ik verzoek u mij als burger te informeren of dhr. Konket gezien zijn uitspraken in de media zoals hierboven beschreven als onpartijdig en objectief kan worden beschouwd en of het Bestuurscollege voldoende zorgvuldigheid heeft betracht bij het instellen van de referendumcommissie en deze commissie voldoende richtlijnen heeft meegegeven teneinde de onpartijdigheid en objectiviteit van deze commissie en/of haar afzonderlijke leden te waarborgen. In dit verband verzoek ik u ook of u kunt onderzoeken of er een mogelijkheid bestaat dat wij als burger bij een entiteit bezwaar kunnen aantekenen indien wij van mening zijn dat de referendumcommissie en/of haar afzonderlijke leden niet onpartijdig en objectief handelen.

Gezien het feit dat ik begrepen heb dat het Bestuurscollege verwacht dat de referendumcommissie eind van deze maand een rapport uitbrengt over de aanpak van het te houden referendum verzoek ik u of u een eventueel op te starten onderzoek zo spoedig mogelijk kunt laten aanvangen.

Hoogachtend,

Etienne van der Horst

2009-01-11T12:41:00.000-04:00

Referèndem 2009; kon nos ta bai prepará nos mes i tokante kiko nos ta bai vota?

Bestuurscollege a primintí komunidat ku durante e promé mitar di aña 2009 lo tene un referèndem konsultativo tokante e akuerdonan ku a yega na dje durante e konferensha di mesa rondó di 15 di desèmber 2008 tokante futuro struktura estatal di Kòrsou. Na e momento aki no ta eksistí un lei na Kòrsou ku ta regulá tenementu di referèndem. Riba 3 di Òktober 2008 Bestuurscollege ta informá Konseho Insular den su karta di entrega di e konsepto di e Konstitushon pa Kòrsou ku un referèndem konsultativo semper ta posibel i no ta rekerí formalisashon. Esaki por krea e impreshon ku no tin mester di un lei pa tene un referèndem konsultativo.
Sinembargo na Hulanda tin diferente munisipio ku ta disponé di un tipo di lei asina. Un lei asina ta regulá asuntunan komo entre otro e pregunta ku ta na voto, e organisashon i informashon, e komishon di referèndem i e resultado di e referèndem.

Lei Hulandes ta kontené e definishon di referèndem ku ta bisa ku esaki ta un votashon di pueblo den kual esnan ku tin derecho di vota tin mag di ekspresá nan mes tokante un desishon ku e Konseho di Munisipio (den nos situashon komparabel ku Konseho Insular) tin ku tuma. Na esnan ku tin derecho di vota e pregunta ta wòrdu hasi si nan ta na fabor òf kontra e desishon ku e Konseho tin intenshon di bai tuma. Den kaso ku e desishon ku ta wòrdu konsiderá ta konsistí di mas parti ta skohe un formulashon ku ta kubri tur parti. E Kolegio (di Burgemeester i Wethouders), den nos situashon komparabel ku Bestuurscollege, ta perkurá pa un bon organisashon di e referèndem i un suministro kuidadoso di informashon tokante e referèndem. Banda di atenshon pa e prosedura ku tin ku sigui ta duna atenshon tambe na formulashon di e pregunta pa asina e votadónan por tuma nota di dje promé ku nan bai vota. Den e suministrashon di informashon mester informá e votadónan tambe tokante e argumentunan pa vota na fabor òf kontra e desishon ku Konseho di Munisipio tin intenshon di bai tuma.

Lei Hulandes ta regla tambe instalashon di un komishon di referèndem di kual e miembronan no tin mag di forma parti di e munisipio ni tin mag di traha pa e munisipio òf kai bou di responsabilidat di e munisipio den kual ta tene e referèndem. Den nos kaso ta trata di Gobièrnu Insular di Kòrsou.
Por lo general e komishon tin komo tarea pa supervisá e transkurso di e prosedura di referèndem, konsehá Kolegio i/o Konseho riba petishon òf riba su mes inisiativa tokante aplikashon di e lei di referèndem i supervisá e ophetividat di e informashon di parti di e munisipio. E komishon tambe ta enkargá pa atendé ku kehonan tokante e dunamentu di informashon dor di e munisipio. E Konseho di Munisipio ta nombra e miembronan di e komishon riba un rekomendashon di e Kolegio di Munisipio. Ta importante ku e miembronan di e komishon ta eksperto riba e diferente terenonan ku ta relevante. Tin munisipio ku ta rekerí ku en todo kaso un eksperto riba tereno di komunikashon i un hurista riba tereno di derecho atministrativo òf riba tereno di derecho estatal mester ta miembro di e komishon. Aparte di esei ta importante tambe pa tin un miembro ku ta na haltura di òf tin eksperiensha ku organisashon gubernamental riba nivel di munisipio. Pues ta trata di un komishon di eksperto. Por keda sin sigui e konsehonan di e komishon solamente si tin argumentunan di peso. E argumentunan mester ta bon motivá. Na 2005 nos Konseho Insular, kontra di e proposishon di e komishon di referèndem, a disidí pa kambia e sekuensia di e opshonnan i a pone e opshon ku ta tin e preferensia di e koalishon komo opshon A, den e kaso aki Kòrsou outónomo den Reino. E motivashon di e argumentunan pa esaki no tabata muchu kla.

Lei di referèndem di vários munisipio Hulandes ta stipulá ku e resultado di un referèndem ta konta komo un ekspreshon di rechaso di e desishon ku e Konseho di Munisipio ta konsiderá na momentu ku mayoria di e votadónan a vota kontra e desishon ku ta konsiderá i ku e mayoria aki ta por lo ménos 30% di esnan ku tin derecho di vota. Esaki ta enserá ku si nos tuma por ehèmpel e kantidat di persona ku ta tin derecho di vota durante e referèndem di 2005 (114.500) un mayoria di por lo ménos di 34.350 persona mester vota kontra e desishon ku ta konsiderá pa tuma pa asina nos por papia di un rechaso. Den kaso di un referèndem konsultativo un Konseho di Munisipio por pone e resultado di e referèndem un banda i tuma un desishon ku no ta konforme e resultado. E argumentunan pa hasi esaki naturalmente mester ta bon motivá.

Den e aklarashon di e konsepto di Konstitushon di Kòrsou ku Bestuurscollege a ofresé Konseho Insular riba 3 di òktober 2008 tin menshoná ku e Konstitushon di Kòrsou ta tene mas tantu ku ta posibel kuenta ku uniformidat konstitushonal den Reino. E Konstitushonnan di Hulanda i Aruba a para komo modelo pa e Konstitushon di Kòrsou. Esaki ta nifiká e ora ei tambe ku nos tin mag di sali for di e punto di bista ku e leinan di referèndem konsultativo di munisipionan Hulandes lo ta modelo pa e manera ku aworó nos lo bai prepará nos referèndem 2009, dun’é kontenido i implement’é?

Etienne van der Horst
11 yanüari 2009

www.nos-ke-sa.blogspot.com

2009-01-11T12:33:00.002-04:00

Referendum 2009; hoe gaan wij ons voorbereiden en waar gaan wij over stemmen?

Het Bestuurscollege heeft de samenleving toegezegd in het voorjaar van 2009 een consultatief c.q. raadplegend referendum te houden over de afspraken die tijdens de Ronde Tafel Conferentie van 15 december 2008 zijn gemaakt met betrekking tot de toekomstige staatkundige structuur voor Curacao. Er bestaat op dit moment geen wetgeving op Curacao die het houden van referenda regelt. Op 3 Oktober 2008 informeert het Bestuurscollege de Eilandsraad in haar aanbiedingsbrief van het concept van de Staatsregeling van Curacao dat een consultatief referendum altijd mogelijk is en niet geformaliseerd hoeft te worden. Hiermee kan de indruk worden gewekt dat er geen wetgeving noodzakelijk is voor het houden van een consultatief c.q. raadplegend referendum.
Er zijn echter tal van Nederlandse gemeenten die wel over wetgeving hiervoor beschikken. In deze wetgeving worden zaken geregeld zoals onder meer de vraagstelling, de organisatie en informatie, het hebben van een referendumcommissie en de uitslag.

De Nederlandse wetgeving bevat ook een definitie die doorgaans gehanteerd wordt voor het begrip referendum, namelijk een volkstemming waarbij de kiesgerechtigden zich uitspreken over een door de (Gemeente)Raad (in onze situatie te vergelijken met de Eilandsraad) te nemen besluit. Aan de kiesgerechtigden wordt de vraag gesteld of zij vóór dan wel tegen het voorgenomen raadsbesluit zijn. Indien een voorgenomen raadsbesluit uit meerder onderdelen bestaat, wordt een formulering gekozen die alle onderdelen bestrijkt. Het College (van Burgmeester en Wethouders), in onze situatie te vergelijken met het Bestuurscollege, zorgt voor een goede organisatie van en een zorgvuldige informatieverstrekking over het referendum. Bij deze informatie wordt naast aandacht voor de te volgen procedure ook aandacht geschonken aan de vraagstelling, zodat de kiezers die vraag vóór ze gaan stemmen al hebben kunnen lezen. Bij de informatieverstrekking zullen de kiezers ook geïnformeerd moeten worden over de argumenten om vóór dan wel tegen het voorgenomen raadsbesluit te stemmen.

De Nederlandse wetgeving regelt verder ook het instellen van een referendumcommissie waarvan de leden geen deel mogen uitmaken van en niet werkzaam mogen zijn bij de gemeente of onder verantwoordelijkheid van de gemeente waar het referendum gehouden wordt. In onze situatie is dat dus het Eilandgebied Curacao.
Doorgaans heeft de commissie als taak om toezicht te houden op het verloop van de referendumprocedure; gevraagd en ongevraagd te adviseren aan het College en/of aan de Raad over de toepassing van de verordening regelende het referendum; adviseren over de vraagstelling van het referendum en het houden van toezicht op de objectiviteit van de gemeentelijk voorlichting. Ook is de commissie belast met de afdoening van klachten over de gemeentelijke voorlichting. De (Gemeente)Raad benoemt de leden van de commissie gebaseerd op een aanbeveling van het College. Het is van belang dat de leden van de commissie deskundig zijn op de verschillende van belang zijnde gebieden. Er zijn gemeenten die stellen dat in ieder geval een communicatiedeskundige en een bestuursrecht of staatsrecht jurist lid dient te zijn van de commissie. Daarnaast is het van belang dat één lid van de commissie op de hoogte is c.q. ervaring heeft met een gemeentelijke organisatie. Er is dus sprake van een deskundigencommissie. De adviezen van de commissie kunnen alleen niet worden opgevolgd als daar zwaarwegende argumenten voor zijn. Die argumenten moeten dan goed gemotiveerd zijn. In 2005 heeft onze Eilandsraad, tegen het voorstel van de referendumcommissie in, besloten de volgorde van de opties te veranderen en optie A in te vullen met de optie waar de coalitie voorstander van was, namelijk een autonoom land binnen het Koninkrijk. De motivering van de argumenten hiervoor was niet erg helder.

Veder geeft de referendumwetgeving van verschillende Nederlandse gemeenten aan dat de uitslag van een referendum geldt als een uitspraak tot afwijzing van het voorgenomen raadsvoorstel, indien een meerderheid van de kiesgerechtigden zich tegen het voorgenomen raadsbesluit uitspreekt en deze meerderheid tenminste 30% omvat van degenene die gerechtigd waren aan het referendum deel te nemen. Dit houdt in dat als wij bijvoorbeeld uitgaan van het aantal kiesgerechtigden dat aan het referendum in 2005 heeft deelgenomen (114.500) een meerderheid met tenminste 34.350 kiesgerechtigden tegen het voorgenomen raadsbesluit zou moeten stemmen wil men van een afwijzing kunnen spreken. De (Gemeente)Raad kan bij een consultatief c.q. raadplegend referendum een meerderheidsbesluit van de kiesgerechtigden naast zich neerleggen en afwijkend beslissen. De argumenten hiervoor dienen uiteraard goed gemotiveerd te worden.

In de Memorie van Toelichting op het concept van de Staatsregeling die op 3 oktober 2008 door het Bestuurscollege aan de Eilandsraad werd aangeboden staat dat de Staatsregeling van Curacao zoveel mogelijk uitgaat van een constitutionele uniformiteit in het Koninkrijk. De Grondwet in Nederland en de Staatsregeling van Aruba hebben hiervoor model gestaan. Mogen wij er dan ook van uitgaan dat de referendumverordeningen zoals vele gemeenten in Nederland die kennen ook als model zullen staan voor de wijze waarop wij straks onze referendum 2009 gaan voorbereiden, er inhoud aan gaan geven en uitvoeren?

Etienne van der Horst
11 Januari 2009

www.nos-ke-sa.blogspot.com

2008-12-28T21:17:00.003-04:00

Bestuurscollege no ta konvensé komunidat ku nombramentunan (polítiko) kontroversial lo bai pa historia.

Riba 10 di Desèmber 2008 Bestuurscollege a entregá Konseho Insular e rapòrt ku ela risibí for di 1 di Sèptèmber 2008 di e Komishon Nombramentunan ku e anunsio ku, entre otro, lo bai hasi un ouditoría di e departamentunan di Personal i RASE. Esaki Amigoe ta informá den e artíkulo “Audit personeelsbeleid bij eiland” den su edishon di 22 di Desèmber 2008. E motibu pa laga hasi e ouditoría no ta konosí pa komunidat ni e kontenido di e rekomendashonnan di e Komishon Nombramentunan. No ta konosí tampoko si entre tantu Bestuurscollege a tuma akshon riba nan. Ta parse ku komunidat ta keda apstené di informashon siendo ku un kantidat grandi di nombramentunan (polítiko) kontroversial a kousa hopi indignashon i desgusto den nos komunidat aña pasá. Nos tin mag di ferwagt di gobièrnu ku e ta aktua mas transparente si e ke konvensé komunidat ku e ke kibra ku e tradishon di nombramentunan (polítiko).
Den su edishon di 24 di Desèmber 2008 Amigoe ta informá den e artíkulo “Diensthoofden trekken zelden aan de bel” ku un di e rekomendashonnan di e Komishon Nombramentunan ta pa Bestuurscollege laga hasi un investigashon hurídiko eksterno tokante di e 32 nombramentunan kontra di kual 6 hefe di servisio a protestá serka Bestuurscollege. Nos ta puntra nos mes si entretantu e enkargo pa e investigashon aki a wòrdu duná kaba i si esaki no ta e kaso ainda, ki dia esaki lo tuma lugá òf si e lo bai tuma lugá mes ainda. By the way; un kòmplimènt pa e 6 hefenan di servisio ku ta tin e kurashi di protestá kontra di e nombramentunan den nan servisio.

Otro rekomendashonnan ku si ta públikamente konosí nos por haña den e rapòrt di Kontrolaria General “Rapport bevattende de uitkomsten van het onderzoek indienstnemingen en salarisbetaling personeel in het Eilandgebied Curacao – Juni 2007” (riba www.nos-ke-sa.blogspot.com por tuma nota di e rapòrt aki). Tambe e rekomendashonnan di SOAB, kual nan a keda presentá durante un anochi di informashon na UNA di e sindikato ABVO i e asosiashon di hefenan di servisio riba 2 di ougùstùs 2007, ta konosí. SOAB a rekomendá Bestuurscollege e tempu ei pa entre otro tuma un desishon riba e rapòrt ariba menshoná di Kontrolaria General. Tambe a rekomendá pa re-instituí e komishon “Beoordelingscommissie Indienstnemingen” ku a keda instalá na 1999 ora a introdusí e paro apsoluto di tumamentu di hende den servisio di gobièrnu i a rekomendá pa implementá e rekomendashonnan di Kontrolaria General i di SOAB mes. Nos ta puntra nos mes si entretantu Bestuurscollege a tuma akshonnan basá riba e rekomendashonnan aki.

E Komishon Nombramentunan a konstatá entre otro ku gobièrnu insular, tantu polítika komo e aparato públiko, no ta tene su mes na su mes reglanan riba tereno di selekshon i tumamentu di hende den servisio. Segun e Komishon esaki tin konsekuensia pa e kalidat i konfiabilidat di gobernashon. Esaki ta un konklushon hopi serio i mester ta un motibu di prekupashon pa kada siudadano.

Kon ta pará ku e prekupashon di Gobièrnu Sentral ku a keda desplegá na ougùstùs 2007 pa ku e nombramentunan kontraversial (polítiko)? Gobièrnu Sentral ta konvensí ku Bestuurscollege ta atendé e asuntu aki desidido? Lo ta na su lugá pa Bestuurscollege manda e rapòrt di e Komishon Nombramentunan pa Gobièrnu Sentral tambe informando Gobièrnu Sentral kua pasonan entretantu a tuma konkretamente a base di e rekomendashonnan di e Komishon Nombramentunan. Gobièrnu Sentral a mustra Bestuurscollege riba e posibilidat ku e por aktua a base di kapítulo 6 di “Eilandenregeling van de Nederlandse Antillen” (ERNA), ku ta regulá alto supervishon. Pero no tin nodi di yega asina leu si Bestuurscollege demonstrá ku sufisiente konvikshon ku e ta implementando e rekomendashonnan desididamente. Ta parse sinembargo ku ta falta aktuashon desidido i konsiderando ku e maneho di nombramentu ta unu polítikamente sensitivo, un opshon ta pa un entidat polítikamente independiente keda apuntá pa supervisá implementashon di e rekomendashonnan di Kontrolaria General, SOAB i e Komishon Nombramentunan. Kontrolaria General lo por ta e entidat polítikamente independiente en kuestion òf un komishon bou di su presidensia. Miembronan di un komishon asina por ta representantenan di sindikalismo i di otro gremionan den nos komunidat ku ta keda benefisiá ku un gobernashon di kalidat i konfiabel algu ku lokual hustamente na e momento aki tin duda riba dje serka di e Komishon Nombramentunan komo konsekuensia di e nombramentunan (polítiko) kontroversial.

Laga ta nèt awor e independensia di Kontrolaria General ta na peliger despues di e kambionan estatal.
Segun e artíkulo den Antilliaans Dagblad di 4 di Desèmber 2008, “Rekenkamer waarschuwt; onafhankelijkheid bij Land Curacao niet gewaarborgd” Kontrolaria General a atvertí Bestuurscollege i Konseho Insular na 3 okashon kaba pa un posibel influensia polítiko ora nombra miembronan di Kontrolaria General awor ku e konstitushon di Kòrsou ta di tal forma redigí ku ta limitá e independensia di polítika di Kontrolaria General. Tantu Bestuurscollege komo Konseho Insular no a hasi nada ku e petishon di Kontrolaria General pa papia riba nan prekupashon. Mirando e hecho ku un di e partidonan di e koalishon aktual den resien pasado a yega di krítika rapòrtnan di Kontrolaria General i su funshonamentu severo, ta parse ku banda di influensia polítiko riba funshonamentu di servisionan lo ke tin influensia polítiko tambe riba e funshonamentu di Kontrolaria General.

Bestuurscollege no ta konvensé komunidat ku berdaderamente e ke pone un paro na e era di nombramentunan kontroversial (polítiko). Nos komunidat mester sigui e desaroyo aki di aserka i ku hopi atenshon i si e no ta di akuerdo ku esaki e lo mester laga su bos resoná. Komunidat no tin benefisio ku un gobernashon di kual su kalidat i konfiabilidat ta na duda. Komo komunidat nos mester hasi uso di e oportunidat pa durante e proseso di kambionan di gobernashon den kuadro di e proseso di kambionan estatal, eksigí kondishonnan ku ta garantisá un grado haltu di kalidat i konfiabilidat di gobernashon (bon gobernashon) kaminda no tin espasio pa nombramentunan (polítiko) kontra di regla i prosedura.

Etienne van der Horst
28 Desèmber 2008

www.nos-ke-sa.blogspot.com

2008-12-28T08:49:00.005-04:00

Bestuurscollege overtuigt de samenleving niet dat controversiële (politieke) benoemingen voortaan tot het verleden zullen behoren.

Het Bestuurscollege heeft het rapport van de Commissie Benoemingen, dat zij sinds 1 september 2008 in haar bezit heeft, op 10 December 2008 aan de Eilandsraad aangeboden met de mededeling dat het onder anderen besloten heeft om een audit te laten verrichten bij de afdelingen Personeelszaken en RASE. Dit meldt de Amigoe in het artikel “Audit personeelsbeleid bij eiland” in haar editie van 22 December 2008. Het is voor de gemeenschap niet bekend wat de reden voor deze audit is en wat de aanbevelingen zijn van de Commissie en of het Bestuurscollege daar inmiddels al actie op heeft ondernomen. Het lijkt wel alsof de gemeenschap informatie wordt onthouden terwijl een reeks controversiële (politieke) benoemingen verleden jaar juist voor veel verontwaardiging en ongenoegen hebben gezorgd in onze gemeenschap. Men mag verwachten dat de overheid transparanter te werk gaat wil men de gemeenschap ervan overtuigen dat men van deze benoemingstraditie wil afstappen.
De Amigoe meldt verder ook in haar editie van 24 December 2008 in het artikel “Diensthoofden trekken zelden aan de bel”dat één van de aanbevelingen aan het Bestuurscollege is om een extern juridisch onderzoek te laten verrichten naar 32 onderzochte benoemingen waartegen door zes diensthoofden bezwaar is aangetekend bij het Bestuurscollege. Wij vragen ons af of de opdracht hiervoor inmiddels al is verstrekt en zoniet, op welke termijn dit dan wel zal gebeuren of dat het überhaupt nog zal gebeuren. Trouwens; een compliment voor deze zes diensthoofden die de moed hadden opgebracht om bezwaar aan te tekenen tegen de benoemingen bij hun dienst.

Andere aanbevelingen die wel publiekelijk bekend zijn kan men vinden in het rapport van de ARNA “Rapport bevattende de uitkomsten van het onderzoek indienstnemingen en salarisbetaling personeel in het Eilandgebied Curacao – Juni 2007” (zie http://www.blogger.com/www.nos-ke-sa.blogspot.com voor een exemplaar van dit rapport). Ook de aanbevelingen van de SOAB, die gepresenteerd werden tijdens de informatie-avond van de vakbond ABVO en de vereniging van diensthoofden op 2 augustus 2007, zijn bekend. De SOAB had het Bestuurscollege indertijd onder meer aanbevolen om een beslissing in te nemen over het eerdergenoemd rapport van de ARNA. Verder werd aanbevolen om de Beoordelingscommissie Indienstnemingen, die in september 1999 bij de inwerkingtreding van de absolute personeelsstop werd ingesteld, te reactiveren en om de aanbevelingen van de ARNA en haar eigen aanbevelingen te implementeren. Wij vragen ons af of het Bestuurscollege inmiddels stappen heeft ondernomen naar aanleiding van deze aanbevelingen.

De Commissie Benoemingen stelt onder meer dat het eilandgebied, zowel de politiek als het ambtelijk apparaat, zich niet houdt aan de eigen regels op het gebied van werving en selectie. Volgens de Commissie heeft dit consequenties voor de kwaliteit en betrouwbaarheid van het bestuur. Dit is een ernstige constatering die elke burger zorgen moet baren.

Hoe staat het bovendien met de bezorgdheid van de Landsregering over de controversiële (politieke) benoemingen die zij in augustus 2007 heeft geuit? Is de Landsregering ervan overtuigd dat het Bestuurscollege deze aangelegenheid met de nodige daadkracht aanpakt? Het lijkt op z’n plaats dat het Bestuurscollege ook een exemplaar van het rapport van de Commissie Benoemingen aan de Landsregering doet toekomen met vermelding van de acties die het genomen heeft op basis van de aanbevelingen van de Commissie. De Landsregering heeft het Bestuurscollege namelijk op de mogelijkheid gewezen dat zij kan optreden op basis van hoofdstuk 6 van de Eilandenregeling van de Nederlandse Antillen (ERNA), regelende hoger toezicht. Het hoeft echter niet zover te komen indien het Bestuurscollege voor voldoende overtuiging zorgt dat de vele aanbevelingen ook daadwerkelijk worden geïmplementeerd. Deze daadkracht lijkt echter te ontbreken en gezien de politieke gevoeligheid van het benoemingsbeleid is een optie dat een politiek onafhankelijke entiteit wordt aangewezen om toezicht te houden op de implementatie van de aanbevelingen van de ARNA, de SOAB en de Commissie Benoemingen. Het ligt voor de hand om dit toezicht te laten geschieden door de ARNA of een commissie onder haar voorzitterschap. Leden van een dergelijke commissie kunnen vertegenwoordigers zijn van het vakbondswezen en andere groeperingen uit de samenleving die baat hebben bij een kwalitatief en betrouwbaar bestuur hetgeen waaraan nu juist getwijfeld wordt door de Commissie Benoemingen als gevolg van de controversiële (politieke) benoemingen.

Laat nu echter net de onafhankelijkheid van de ARNA in gevaar zijn straks na de staatkundige wijzigingen.
Volgens het artikel in het Antilliaans Dagblad van 4 december 2008, “Rekenkamer waarschuwt; onafhankelijkheid bij Land Curacao niet gewaarborgd” heeft de ARNA bij 3 gelenheden zowel het Bestuurscollege als de Eilandsraad gewaarschuwd voor mogelijke politieke invloeden bij benoemingen van leden van de Rekenkamer nu met de Staatsregeling, zoals thans opgesteld, de onafhankelijkheid van de politiek wordt ingeperkt. Zowel het Bestuurscollege als de Eilandsraad hebben niets gedaan met de verzoeken van de ARNA voor overleg over hun bezorgdheid. Gezien het feit dat één van de partijen van de huidige coalitie in het recente verleden forse kritiek heeft geuit op de rapporten van de ARNA en haar functioneren, lijkt het er op dat men niet alleen op het functioneren van de diensten maar ook op het onafhankelijke functioneren van de ARNA politieke invloed wil kunnen uitoefenen.

Het Bestuurscollege overtuigt de gemeenschap niet dat zij daadwerkelijk een eind wil maken aan de era van controversiële (politieke) benoemingen. De gemeenschap dient deze ontwikkelingen nauwlettend te volgen en indien zij het daar niet mee eens is ook van zich te laten horen. Zij is niet gebaat bij een bestuur waarbij aan de kwaliteit en betrouwbaarheid daarvan wordt getwijfeld. Wij moeten als gemeenschap van de gelegenheid gebruik maken om gedurende het bestuurlijke veranderingsproces dat zal plaatsvinden in het kader van de veranderingen op het gebied van de staatkundige structuur, randvoorwaarden te eisen die een kwalitatief hoogwaardig en betrouwbaar bestuur (behoorlijk bestuur) garanderen waarin onder meer de mogelijkheid voor (politieke) benoemingen in strijd met geldende regels en procedures niet past.

Etienne van der Horst
28 December 2008

www.nos-ke-sa.blogspot.com

2008-12-16T21:02:00.022-04:00

Aan het Bestuurscollege van het Eilandgebied Curaçao
D.t.k.v. de Dienst voor Communicatie en Voorlichting,
Afdeling Bentana di Informashon
Breedestraat 39C (Punda)

16 December 2008

Onderwerp: Verzoek om kopie van rapport
“Commissie Benoemingen”.

Geacht College,

In de overweging van de Landsverordening Openbaarheid van Bestuur (P.B. 1995 no. 211) wordt onder meer vermeld dat het met het oog op een goede en democratische bestuursvoering wenselijk is om regels op te stellen met betrekking tot de openheid en openbaarheid van bestuur. Artikel 2 van de Landsverordening meldt dat een bestuursorgaan bij de uitvoering van zijn taak openbaarheid betracht en hiertoe informatie verstrekt.

Mede gelet op bovenstaande verzoek ik het Bestuurscollege gebaseerd op artikel 3 en artikel 7 lid 1a van de L.O.B., of ik een kopie kan ontvangen van het rapport van de Commissie Benoemingen welk rapport het College enige maanden geleden heeft ontvangen zoals Gedeputeerde mevr. Zita Leito in juli j.l. in de media bekend heeft gemaakt. De Gedeputeerde heeft ook bekend gemaakt dat het Bestuurscollege nog een tweede rapport dient te ontvangen die betrekking heeft op een aantal specifieke benoemingen. Van dit laatste rapport wil ik alleen weten of het Bestuurscollege dit inmiddels heeft ontvangen. In juli j.l. heeft Gedeputeerde Leito in de media te kennen gegeven dat het Bestuurscollege binnen twee weken dit rapport van de Commissie zou ontvangen.

Behalve dat ik om een kopie van het eerdergenoemde rapport vraag verzoek ik ook of het Bestuurscollege, gebaseerd op artikel 8 van de L.O.B., de samenleving uit eigen beweging informatie kan verstrekken over haar standpunt met betrekking tot de aanbevelingen van het rapport en of en hoe deze zijn verwerkt in het personeelsbeleid van het Eilandgebied Curacao. De Beleidsnota behorende bij de begroting 2009 geeft hier geen informatie over.

Ingevolge artikel 6 van de L.O.B. dient u binnen 3 weken na de dag dat mijn verzoek is ontvangen te beslissen op dit verzoek. U kunt de beslissing voor ten hoogste 3 weken verdagen. Van deze verdaging dien ik, zoals artikel 6 stelt, vóór de afloop van de eerste termijn schriftelijk gemotiveerd mededeling te krijgen van uw College.

In afwachting van uw reactie verblijf ik met de meeste hoogachting,

Etienne van der Horst

2008-12-16T21:00:00.027-04:00

Aan het Bestuurscollege van het Eilandgebied Curaçao
D.t.k.v. de Dienst voor Communicatie en Voorlichting,
Afdeling Bentana di Informashon
Breedestraat 39C (Punda)

16 December 2008

Onderwerp: Verzoek om kopie van
onderzoeksrapport “De burger en
integriteit binnen de overheid”.

Geacht College,

In de overweging van de Landsverordening Openbaarheid van Bestuur (P.B. 1995 no. 211) wordt onder meer vermeld dat het met het oog op een goede en democratische bestuursvoering wenselijk is om regels op te stellen met betrekking tot de openheid en openbaarheid van bestuur. Artikel 2 van de Landsverordening meldt dat een bestuursorgaan bij de uitvoering van zijn taak openbaarheid betracht en hiertoe informatie verstrekt.

Mede gelet op bovenstaande verzoek ik het Bestuurscollege, gebaseerd op artikel 3 en artikel 7 lid 1a van de L.O.B., of ik een kopie kan ontvangen van het rapport met de resultaten van het onderzoek “De burger en integriteit binnen de overheid” naar welk rapport wordt verwezen in een artikel op de voorpagina van de Amigoe van 11 december j.l. met als titel “Burger vertrouwt overheid niet”. Mocht het om een omvangrijk rapport gaan dan verzoek ik, gelet op artikel 7 lid 1b, eerst kennis te mogen nemen van de inhoud van het rapport waarna ik kan aangeven van welke delen ik een kopie wens te ontvangen.

Behalve dat ik om een kopie van het eerdergenoemde rapport vraag verzoek ik ook of het Bestuurscollege, gebaseerd op artikel 8 van de L.O.B., de samenleving uit eigen beweging informatie kan verstrekken over haar standpunt met betrekking tot de aanbevelingen van het rapport en of en hoe deze zijn verwerkt in het beleid van het Eilandgebied Curacao. De Beleidsnota behorende bij de begroting 2009 geeft hier geen informatie over. De nota meldt enkel “Verankering integriteit fase 3” en “Samenwerking met Buro Integriteit Amsterdam uitdiepen en mogelijkheden nagaan met de regio”.

Ingevolge artikel 6 van de L.O.B. dient u binnen 3 weken na de dag dat mijn verzoek is ontvangen te beslissen op dit verzoek. U kunt de beslissing voor ten hoogste 3 weken verdagen. Van deze verdaging dien ik, zoals artikel 6 stelt, vóór de afloop van de eerste termijn schriftelijk gemotiveerd mededeling te krijgen van uw College.

In afwachting van uw reactie verblijf ik met de meeste hoogachting,

Etienne van der Horst

2008-12-16T20:56:00.021-04:00

Aan het Bestuurscollege van het Eilandgebied Curaçao
T.a.v. de Gezaghebber Mevr. mr. L.M. Dindial
D.t.k.v. de Dienst voor Communicatie en Voorlichting,
Afdeling Bentana di Informashon
Breedestraat 39C (Punda)

16 December 2008

Onderwerp: Verzoek om inzage in verslagen
zoals bedoeld in artikel 15 lid 2 van de
L.O.B. (P.B. 1995, no 211)

Geacht College,

In de overweging van de Landsverordening Openbaarheid van Bestuur (P.B. 1995 no. 211) wordt onder meer vermeld dat het met het oog op een goede en democratische bestuursvoering wenselijk is om regels op te stellen met betrekking tot de openheid en openbaarheid van bestuur. Artikel 2 van de Landsverordening meldt dat een bestuursorgaan bij de uitvoering van zijn taak openbaarheid betracht en hiertoe informatie verstrekt.

Volgens artikel 15 lid 2 zenden de Gezaghebbers van de Eilandgebieden jaarlijks vóór 1 april aan de Minister van Algemene Zaken en aan de Eilandsraden een verslag over de wijze waarop in het daaraan voorafgaande jaar de landsverordening door de bestuursorganen van de eilandgebieden is toegepast.

Mede gelet op het gestelde in de overweging van de landsverordening en artikel 2 verzoek ik het Bestuurscollege of ik, gebaseerd op artikel 3 en artikel 7 lid 1b van de L.O.B., kennis kan nemen van de inhoud van de verslagen van 1997 t/m 2007.

Ingevolge artikel 6 van de L.O.B. dient u binnen 3 weken na de dag dat mijn verzoek is ontvangen te beslissen op dit verzoek. U kunt de beslissing voor ten hoogste 3 weken verdagen. Van deze verdaging dien ik, zoals artikel 6 stelt, vóór de afloop van de eerste termijn schriftelijk gemotiveerd mededeling te krijgen van uw College.

In afwachting van uw reactie verblijf ik met de meeste hoogachting,

Etienne van der Horst

c.c.: Eilandsraad van het Eilandgebied Curaçao
Minister van Algemene Zaken

2008-12-01T04:45:00.005-04:00

Nos ke sa kiko Bestuurscollege a hasi ku e rekomendashonnan di e Komishon Nombramentunan.

Aña pasa a lanta un diskushon públiko tokante nombramentunan polítiko ku a tuma lugá durante e periodo di yanüari te ku yüni 2007. Laga nos refreská nos memoria.

ABVO: “nombramentunan ta fuera di tur proporshon” (18 yüni 2007), Forsa Kòrsou: “revoká tur nombramentu ku ta kontra regla mes ora” (18 yüni 2007), Pueblo Soberano: “nos ta sensurá tur nombramentu polítiko” (18 yüni 2007), Man; “sistema aktual di nombramentunan polítiko mester keda remplasá pa un sistema nobo ku ta mas transparente i ta tene kuenta ku bon gobernashon i ku tambe ta konta ku konfiansa di komunidat” (21 yüni 2007), Gobernador di Antia ke tur dokumento relashoná ku nombramentunan último (30 yüni 2007), Partidonan di koalishon (PAR, PNP i FOL) ta bai instalá un komishon pa investigá último nombramentunan (yüni 2007), Kontrolaria General: “Bestuurscollegenan di turno ta desviá riba un base regular di e paro apsoluto pa tuma hende den servisio lokual e tin outoridat pa hasi pero den ningun di e kasonan ku a desviá Bestuurscollege a motivá esaki sufisiente lokual ta un eksigensia di bon gobernashon” (27 yüni 2007), VBC: “nombramentunan polítiko mester wòrdu revoká pasobra nan ta hasi daño severo na e aparato di gobièrnu” (7 yüli 2007), DP ta hala atenshon di Bestuurscollege riba nombramentunan dudoso i ta bisa ku lo ta na su lugá si partidonan di koalishon mustra otro riba nan responsabilidat di gobernashon i revoká nombramentunan ku no a tuma lugá segun regla i normanan vigente (14 ougùstùs 2007), Gobièrnu Sentral di Antia: “tin indikashon ku posiblemente den sierto kaso(nan) ta trata di nombramentu ku no ta kuadra ku lei i/o interes general di pais i Bestuurscollege tin 2 siman di tempu pa koregí esakinan pa evitá ku Gobièrnu Sentral tin ku aktua den kuadro di alto supervishon kontra sierto di e nombramentunan” (31 ougùstùs 2007). Diputado sra. Zita Leito: “Bestuurscollege a risibí un promé rapòrt di e komishon nombramentunan den kual a konstatá ku ningun di e 539 nombramentunan ku a tuma lugá durante e periodo Yanüari 2003 te ku Yüni 2007 a bai segun reglanan i proseduranan vigente” (yüli 2008). Segun Diputado Leito esaki ta un motibu di prekupashon i Bestuurscollege mester siña for di esaki. Tambe Diputado Leito a menshoná ku Bestuurscollege lo bai risibí un di dos rapòrt di e komishon den kual ta trata sierto nombramentu spesífiko.

Nos ta na 1 di desèmber 2008 i ainda no ta konosí pa pueblo di Kòrsou kiko Bestuurscollege a hasi ku e rekomendashonnan di e 2 rapòrtnan ku ela risibí di e Komishon Nombramentunan i kiko Bestuurscollege a hasi òf ta bai hasi pa evitá ku ta sigui ku nombramentunan kontra di regla i prosedura.
E nota di maneho, ku ta forma e base pa e presupuesto di 2009, kual Konseho Insular ta kuminsá trata e siman aki tampoko ta menshoná ku a òf ta bini kambio den e prosedura i reglanan di nombramentu den servisio di Gobièrnu. Lokual e nota si ta bisa ta:

“Departamentu di Personal lo partisipá den e Komishon ku ta manehá e vakaturanan i tumamentu di hende den servisio di Gobièrnu”.
“Departamentu di Stafburo lo evaluá e vakaturanan i tumamentu di hende den servisio di Gobièrnu den koperashon ku e departamentunan di Personal i di Finansa”.
“Gobernashon mester ta íntegro pasobra e mester duna ehèmpel na komunidat i perkurá pa e plaka di pueblo keda usá na un manera efektivo i hustifiká”.
“Mester tin transparensia den servisio i informashon”.
“Ta krea konfiansa i sosten serka pueblo ku logronan visibel i bon komunikashon”.
“Lo duna kontenido na publisidat i transparensia di gobernashon tokante maneho di Gobièrnu den e diferente sektornan pa medio di komunikashon proaktivo”.

Nos ke sa kiko Bestuurscollege a hasi ku e rekomendashonnan di e Komishon Nombramentunan. No tin nodi di warda te ora Konseho Insular a aprobá e nota di maneho 2009 pa apliká e tres último puntonan menshoná aki riba.

Etienne van der Horst
1 Desèmber 2008

www.nos-ke-sa.blogspot.com

2008-12-01T04:41:00.004-04:00

Wij willen weten wat het Bestuurscollege heeft gedaan met de aanbevelingen van de Commissie Benoemingen.

Verleden jaar is een publieke discussie ontstaan over de politieke benoemingen die hebben plaatsgevonden gedurende de periode van januari t/m juni 2007. Laten we onze geheugen even opfrissen.

ABVO: “benoemingen zijn buiten alle proporties” (18 juni 2007), Forsa Kòrsou: “draai alle benoemingen die tegen de regels zijn onmiddellijk terug” (18 juni 2007), Pueblo Soberano: “wij censureren alle politieke benoemingen” (18 juni 2007), MAN; “het huidige systeem van politieke benoemingen moet vervangen worden door een nieuw systeem dat transparanter is en rekening houdt met behoorlijk bestuur en tevens rekening houdt met het vertrouwen van de samenleving” (21 juni 2007), Gouverneur van de Nederlandse Antillen wil alle documenten met betrekking tot de recente benoemingen ontvangen (30 juni 2007), Coalitiepartijen (PAR, PNP i FOL) gaan een commissie instellen om de recente benoemingen te onderzoeken (juni 2007), Algemene Rekenkamer: “opeenvolgende Bestuurscolleges wijken op reguliere basis af van de absolute personeelsstop hetgeen waarvoor zij de bevoegdheid heeft maar geen van de gevallen waarbij afgeweken is, is voldoende gemotiveerd hetgeen één van de vereisten van behoorlijk bestuur is” (27 juni 2007), VBC: “politieke benoemingen moeten worden teruggedraaid omdat ze schadelijk zijn voor het ambtelijk apparaat” (7 juli 2007), DP vraagt de aandacht voor de bedenkelijke benoemingen en laat weten dat het de coalitiepartijen zal sieren om elkaar aan te spreken op hun bestuurlijke verantwoordelijkheid en de benoemingen die niet volgens de geldende regels en normen hebben plaatsgevonden terug te draaien (14 augustus 2007), Regering van de Nederlandse Antillen: “er zijn aanwijzingen dat er mogelijk sommige gevallen zijn van benoemingen die niet in overeenstemming zijn met de wet en/of in het algemeen belang zijn van het eiland en het Bestuurscollege heeft 2 weken de tijd gekregen om deze benoemingen te corrigeren om te voorkomen dat de Regering van de Nederlandse Antillen zal moeten optreden tegen bepaalde benoemingen in het kader van hoger toezicht” (31 augustus 2007). Gedeputeerde mevr. Zita Leito: “het Bestuurscollege heeft een eerste rapport van de commissie benoemingen ontvangen waarin geconstateerd wordt dat geen van de 539 benoemingen die gedurende de periode Januari 2003 tot en met Juni 2007 hebben plaatsgevonden volgens de geldende regels en procedures zijn verlopen”(juli 2008). Volgens Gedeputeerde Leito is dit reden voor verontrusting en zal het Bestuurscollege hier lering uit moeten trekken. Ook heeft Gedeputeerde Leito gemeld dat het Bestuurscollege binnen korte tijd een tweede rapport van de commissie zou ontvangen met betrekking tot een aantal specifieke benoemingsgevallen.

Het is nu 1 december 2008 en nog is het niet bekend voor de samenleving wat het Bestuurscollege heeft gedaan met de aanbevelingen genoemd in de 2 rapporten die zij heeft ontvangen van de Commissie Benoemingen en wat zij al heeft ondernomen of zal gaan ondernemen om te voorkomen dat benoemingen in strijd met procedures en regels blijven plaatsvinden.
De beleidsnota behorende bij de begroting 2009, die deze week door de Eilandsraad wordt behandeld, geeft ook niet aan of er al wijzigingen zijn aangebracht of nog aangebracht zullen worden in de benoemingsprocedures en regels. Wat de nota wel vermeld is dat:

“De afdeling Personeelszaken deelneemt aan de Commissie vacaturebeheersing en indienstnemingen bij het Eilandgebied Curacao”.
“De afdeling Stafbureau vacatures en indienstnemingen bij het Eilandgebied toetst in samenwerking met de afdelingen Personeelszaken en Financien”.
“Het openbaar bestuur altijd integer moet zijn, omdat het een voorbeeldfunctie heeft naar de gemeenschap toe en ervoor moet zorgen de gelden van de gemeenschap effectief en rechtvaardig aan te wenden”.
“Er transparantie van diensten en informatie zal moeten zijn”.
“Er vertrouwen en draagvlak zal ontstaan bij de bevolking door zichtbare resultaten en gedegen communicatie”.
“Er invulling gegeven zal worden aan openbaarheid en transparantie van bestuur door pro-actieve communicatie over het overheidsbeleid in de verschillende sectoren van openbaar bestuur”.

Wij willen weten wat het Bestuurscollege heeft gedaan met de aanbevelingen van de Commissie Benoemingen. Er hoeft niet gewacht te worden op de vaststelling door de Eilandsraad van de beleidsnota 2009 om de laatste drie hierboven genoemde punten toe te passen.

Etienne van der Horst
1 December 2008

www.nos-ke-sa.blogspot.com

2008-10-22T21:13:00.003-04:00

A bira tempu pa introdusí un kódigo di kondukta pa nos mandatarionan

E rapòrt “Konfiansa” (1999) ku Teritorio Insular di Kòrsou a bai di akuerdo na Mart 2006 pa implementá su rekomendashonnan ta bisa ku ta deseabel pa riba tèrmino kòrtiku introdusí un kódigo di kondukta pa mandatarionan. E rapòrt ta sigui bisa ku konsiderando e karakter (mas) obligatorio ta preferá un kódigo di kondukta regulá den un lei. Ta rekomendá tambe pa un órgano polítikamente neutral manera Kontrolaria General di Antia kontrolá si mandatarionan ta tene nan mes na e kódigo di kondukta. Violashon di e kódigo di kondukta lo keda atendé den kuadro di esfera di lei penal manera e rapòrt ta indiká.

Den e reunion públiko di Konseho Insular den kual a trata entre otro Konstitushon di Kòrsou miembro di Konseho Insular sr. Godett a bisa ku e Plataforma di Konsulta tin miembronan ku tin manteka riba nan kabes sin ku ela supstansia e ekspreshon aki. Plataforma di Konsulta ta konsistí di personanan ku ta representá diferente gremio den nos komunidat i un ekspreshon manera esun di sr. Godett no ta kuadra ku e espíritu di e rapòrt “Konfiansa” i a kousa hopi disgustu den komunidat. E rapòrt hustamente ta kontené rekomendashonnan pa e siudadano rekobrá konfiansa bek den nos mandatarionan.

Un kódigo di kondukta por kontené entre otro un artíkulo ku ta stipulá ku un mandatario no ta ekspresá palabranan di insulto, kalumnia, mentira i personalmente ofensivo. E ekspreshon ku un persona tin manteka riba su kabes ta nifiká ku e persona tin kos pa tira na su kara òf e no ta inosente òf intachabel. Kada un persona por husga pa su mes si e ekspreshon di sr. Godett tabata na su lugá konsiderando ku e ta un miembro di e instituto ku ta representá nos komunidat. Den resien pasado ta tin miembronan di partidonan di oposishon ku tambe a ekspresá nan mes di tal manera ku esaki por wòrdu konsiderá komo ménos desente.

Pa introdusí un kódigo di kondukta nos no ta dependé di Gobièrnu Sentral ni nos tin ku warda pa nos Pais Kòrsou nobo bira un realidat. Nos por aktua awor basta e boluntat polítiko tei.

Etienne van der Horst
22 òktober 2008

2008-10-22T10:27:00.004-04:00

Het is tijd om een gedragscode te introduceren voor onze bestuurders.

Het rapport “Konfiansa” (1999) waarmee het Eilandgebied Curaçao in Maart 2006 akkoord is gegaan om de aanbevelingen daarvan te implementeren noemt als één van de aanbevelingen dat het wenselijk is om op korte termijn een gedragscode te introduceren voor onze bestuurders. Het rapport stelt verder dat gezien het (meer) dwingende karakter dat daarvan uitgaat, de voorkeur word gegeven aan een wettelijke regeling en beveelt aan de totstandkoming van een dergelijke regeling te bevorderen. Verder wordt aanbevolen om de controle op de naleving van de regeling in handen te stellen van een politiek onafhankelijk orgaan zoals de Algemene Rekenkamer. Het handelen in strijd met de regeling zal dan in de sfeer van het strafrecht komen te liggen.

In de openbare Eilandsraadvergadering waarin de nieuwe Staatregeling voor Curaçao werd behandeld heeft het Eilandsraadlid de heer Godett verklaard dat er leden zijn van het overlegplatform “Plataforma Ban Konstrui Nos Pais” die boter op hun hoofd hebben zonder dit verder te substantieren. Het platform bestaat uit personen die verschillende groeperingen uit onze samenleving vertegenwoordigen en de uispraak van de heer Godett is niet in overeenstemming met de geest van het rapport “Konfiansa” en heeft veel ongenoegen veroorzaakt in onze samenleving. Het rapport bevat juist aanbevelingen om het vertrouwen van de burger in onze bestuurders weer terug te winnen.

Een gedragscode kan onder meer een artikel inhouden dat bepaalt dat een bestuurder zich onthoudt van beledigingen, laster, leugens en persoonlijk grievende bewoordingen. De uitspraak dat een persoon boter op zijn hoofd heeft betekent dat de persoon iets te verwijten is of niet onschuldig of onbesproken is. Eén ieder kan zelf beoordelen of de uitspraak van de heer Godett, als lid van een instituut die onze samenleving vertegenwoordigt, op zijn plaats is. In het recente verleden hebben ook bestuurders behorende tot de oppositie zich op een wijze geuit die niet als behoorlijk beschouwd kan worden.

Om een gedragscode te introduceren zijn wij niet afhankelijk van de Centrale Regering noch hoeven wij te wachten op de realisatie van ons nieuwe land Curaçao. Wij kunnen nu handelen mits er politieke wil hiervoor is.

Etienne van der Horst
22 Oktober 2008

2008-10-19T21:07:00.002-04:00

Kòrsou tin un oportunidat úniko pa presentá un Konstitushon ehemplar pa salbaguardiá demokrasia parlamentario i integridat gubernamental.

Den medionan di komunikashon nos por a tuma nota ku tin un konsepto di lei na nivel di Gobièrnu Sentral ku ta regulá retiro obligatorio di Parlamentarionan i Ministernan den kaso ku nan risibí un kondena di hues. Te hasta tin konseho di Raad van Advies kaba riba e konsepto di lei aki segun miembro di Parlamentu di Antia señor Glenn Sulvaran. Ela dirigí un karta pa Minister di Asuntunan Konstitushonal ku e petishon pa e konsepto di lei bai Parlamentu mas lihé ku ta posibel pa e keda tratá pa asina tin klaridat riba diferente punto tokante e tópiko menshoná ku e dianan aki ta hopi den diskushon. Lokual no a bini dilanti ta ku e konseho di Raad van Advies ta kla mas ku un aña kaba i aparentemente no ta tin urgensia pa mand’é Parlamentu pa tratamentu. Si a trat’é for di e tempu ku Raad van Advies a manda su konseho pa Gobièrnu Sentral nos lo por ta tin e klaridat ku señor Sulvaran ta referí na dje kaba i esaki lo a spar nos e diskushon ku a tumando lugá awor i nos por a usa nos energia pa otro asuntunan ku tambe ta importante.
Nos por hasi nos mes e pregunta si ta oportuno pa trata e konsepto di lei aki na nivel di Gobièrnu Sentral hustamente na e momento aki. Ta trata di un konsepto di lei pa kambia Staatsregeling di Gobièrnu di Antia i un proseso asina ta bai tuma su tempu i lo no duna un klaridat riba tèrmino kòrtiko i pues lo no aportá na un klaridat den e diskushon ku ta tumando lugá e dianan aki den kuadro di e proseso pa yega na un Konstitushon nobo pa Pais Kòrsou. No ta lógiko tampoko pa bai trata un kambio di Staatsregeling di Antia siendo ku preparashonnan ta tumando lugá pa desmantelá Antia. Si ta asina, manera señor Sulvaran ta bisa, ku e konsepto di lei ta duna klaridat riba e materia tantu diskutí lo ta mihó pa usa e formulashon di e kambio di lei aki den e konsepto di Konstitushon pa Kòrsou. Por skohe tambe pa usa e formulashon ku Sint Maarten a inkorporá den su Konstitushon. Sint Maarten ke regulá suspenshon di mandatarionan ku ainda no tin un kondena irevokabel, retiro di mandatario ku ta kondená irevokablemente i eksklushon di derecho di voto pasivo pa un periodo definí pa lei.

Bestuurscollege di Kòrsou a skohe pa e regulashon manera Hulanda tin den su Konstitushon. Hulanda tampoko no tin un stipulashon ku mandatarionan kondena mester baha i ta laga eksklushon di derecho di voto den man di hues. Awor no ta pasobra Hulanda a regul’é na sierto manera Kòrsou outomátikamente mester hasi mes kos. Kòrsou tin un komunidat riba un eskala muchu mas chikitu ku Hulanda i den e rapòrt “Konfiansa” ku Gobièrnu Insular a firma p’e ku e ta implementá su rekomendashonnan kompletamente a konkluí entre otro ku “pa integridat, un konteksto polítiko di eskala chikitu, manera esun di nos na Kòrsou, konflikto di interes polítiko i komersial ta un peliger real”. No por ekskluí ku e probabilidat pa un akto di korupshon tuma lugá den un konteksto polítiko di eskala chikitu manera di Kòrsou ta mas grandi ku den un konteksto polítiko di eskala grandi manera di Hulanda. Pues tin motibu pa Kòrsou regulá e tópiko di mandatarionan kondena na un manera diferente for di e manera ku Hulanda a regul’é. Meskos a sosodé tambe ku un parti di Buki 2 di Kódigo Sivil di Antia. Nos a regulá na un manera desidido kon ta atendé ku miembronan di direktivanan di fundashonnan ku no ta aktua segun lei i/òf statutonan òf ta hiba un mal maneho. Hulanda no a regulá nada pa ku esaki den su Kódigo Sivil.

Awor ku ta preparando un Konstitushon pa Pais Kòrsou nos tin un oportunidat úniko pa regulá kon pa atendé ku mandatarionan kondená mui en partikular pa delitonan relatá ku integridat gubernamental. Un mandatario ku a keda kondená pa por ehèmpel soborno, falsifikashon di dokumentunan i labamentu di plaka no solamente a violá lei penal pero tambe, segun señor Etienne Ys ku tabata Minister President na 2004, “a demonstrá falta di rèspèt pa demokrasia parlamentario”. Mas a un si e mandatario a bisa ku e no ta baha pasobra e tin ku sigui disfrutá di un entrada pa por paga su abogadonan. E tempu ei Minister Presidènt Etienne Ys a bisa ku esaki ta “te gek om los te lopen”. Komo reakshon PAR a entregá un proposishon di lei pa obligá mandatarionan kondená pa baha. Ta esaki lo ta e lei ku señor Sulvaran ta referí na dje. Un komunidat ku ta respetá su mes i su demokrasia parlamentario ta obligá pa eksigí di su Gobièrnu pa introdusí e regulashon nesesario pa evitá repitishon di e suseso di 2003/2004. Te hasta por konsiderá di introdusí un medida adishonal den Konstitushon ku ta ekskluí un mandatario kondená outomátikamente for di derecho di voto pasivo pa un periodo determiná den lei manera Sint Maarten a proponé i no laga esaki den man di hues. Nos a pèrdè 4 aña pa finalisá e diskushon tokante e tópiko aki. No laga preshon di tempu determiná e manera kon nos ke garantisá integridat gubernamental i salbaguardiá nos demokrasia parlamentario. Ban solushoná esaki na nivel Insular i no nivel Sentral. Ta nos Konstitushon, nos normanan i balornan pa gobernashon di nos pais Kòrsou nobo.

Etienne van der Horst
19 òktober 2008

2008-10-19T09:56:00.003-04:00

Curacao heeft een unieke kans om een voorbeeldige Staatsregeling te presenteren die de parlementaire democratie en de bestuurlijke integriteit beschermt.

In de media hebben we kennis kunnen nemen van het feit dat er een concept-landsverordening is die het verplicht aftreden van veroordeelde Parlementariërs en Ministers reguleert. Volgens de Parlementariër de heer Glenn Sulvaran is er al advies hierover uitgebracht door de Raad van Advies.Hij heeft een brief gericht aan de Minister van Constitutionele Zaken met het verzoek om de concept-landsverordening zo spoedig mogelijk voor behandeling naar het Parlement te sturen zodat er op diverse punten duidelijkheid ontstaat over het voornoemd onderwerp dat deze dagen onderwerp van vele discussies is. Wat niet vermeld werd is dat de Raad van Advies al meer dan 1 jaar geleden advies heeft uitgebracht over de concept-landsverordening en dat er tot nu toe kennelijk geen prioriteit werd gegeven aan de behandeling daarvan. Indien men deze behandeld had sedert de tijd dat er advies over was uitgebracht dan hadden we nu al over de duidelijkheid kunnen beschikken waar de heer Sulvaran het over heeft en dan waren de actuele discussies ons bespaard gebleven en hadden we onze energie kunnen stoppen in andere ook belangrijke zaken.
We kunnen onszelf de vraag stellen of het wel opportuun is om de bedoelde concept-landsverordening op dit moment te behandelen. Het betreft een concept-landsverordening ter wijziging van de Staatsregeling van de Nederlandse Antillen en een dergelijk proces zal de nodige tijd vergen en zal niet op korte termijn de nodige duidelijkheid verschaffen als gevolg waarvan het geen bijdrage zal leveren aan het scheppen van duidelijkheid in de huidige discussies. Het is ook niet logisch om nu een wijziging van de Staatsregeling van de Nederlandse Antillen te gaan behandelen terwijl men juist doende is met de voorbereidingen voor de ontmanteling van de Antillen. Mocht het zo zijn dat, zoals de heer Sulvaran stelt, de concept-landsverordening duidelijkheid verschaft dan zou het beter zijn om de tekstformuleringen van de landsverordening op te nemen in de concept-Staatsregeling voor Curacao. Men kan er ook voor kiezen om de formuleringen over te nemen die Sint Maarten gebruikt in haar concept-Staatsregeling. Sint Maarten heeft in haar concept-Staatsregeling bepalingen opgenomen betreffende onder meer de schorsing van Parlementariërs en Ministers die nog niet onherroepelijk veroordeeld zijn, het van rechtswege verliezen van het ambt bij een onherroepelijke veroordeling en van rechtswege uitsluiting van verkiesbaarheid voor een bij de wet te bepalen termijn.

Het Bestuurscollege van Curacao heeft gekozen voor een regulering zoals Nederland die kent in haar Grondwet. Nederland kent ook niet de bepaling die een onherroepelijk veroordeelde actieve politicus dwingt uit zijn ambt te treden en de ontzetting uit het kiesrecht van een dergelijke politicus is ook in Nederland in handen van de rechter. Nu moet het niet zo zijn dat omdat men het in Nederland op deze wijze heeft gereguleerd wij dit op Curacao ook automatisch zo moeten overnemen. Curacao heeft een samenleving van een veel kleinere schaal dan Nederland en in het rapport “Konfiansa”, waar het Eilandgebied voor getekend heeft alle aanbevelingen te implementeren, wordt als één van de conclusies gemeld “dat voor de integriteitkwestie in een kleinschalige politieke context politieke en commerciële belangenverstrengeling een reëel gevaar vormen”. Het kan dus niet uitgesloten worden dat de kans dat een corrupte handeling plaatsvindt in een kleinschalige politieke context als die van ons veel groter is dan in een grootschaliger politieke context zoals die van Nederland. Er is dus een reden om de aanpak van veroordeelde politici anders te reguleren dan men dat in Nederland heeft gedaan. Immers, ook de bepalingen van ons Burgerlijk Wetboek verschillen op onderdelen met die van Nederland. Wat Boek 2 betreft hebben wij een regeling opgenomen om daadkrachtig op te treden tegen stichtingsbestuursleden die in strijd met de wet en/of statuten handelen of de stichting onbehoorlijk besturen terwijl men in het Nederlandse Burgerlijk Wetboek een dergelijke regeling niet heeft opgenomen.

Nu wij een Staatsregeling voor Curacao in voorbereiding hebben, hebben wij een unieke kans om te reguleren hoe wij willen dat met veroordeelde politici omgegaan wordt en in het bijzonder bij veroordeling voor delicten gerelateerd aan bestuurlijke integriteit. Een politicus die veroordeeld werd voor omkoping, valsheid in geschrifte en het witwassen van geld had niet alleen de bepalingen van het wetboek van strafrecht overtreden maar had ook volgens de heer Etienne Ys, Minister President in 2004, een gebrek van respect getoond voor de parlementaire democratie. Dit laatste werd versterkt door de opmerking van de betreffende politicus dat hij niet zal aftreden omdat hij de inkomsten nodig heeft om zijn advocaatkosten te betalen. De heer Etienne Ys zei indertijd dat dit te gek was om los te lopen. Als reactie had de PAR toen een wetsvoorstel ingediend om veroordeelde politici te dwingen af te treden. Dit zal de concept-landsverordening zijn waar de heer Sulvaran naar refereert.

Een samenleving die zichzelf en haar parlementaire democratie respecteert is verplicht om van haar Regering te eisen dat er regelingen worden geïntroduceerd in de Staatsregeling om onder meer een herhaling van het voorval uit 2003/2004 in de toekomst uit te sluiten. Men kan zelfs overwegen om een additionele maatregel te introduceren zoals het van rechtswege, voor een bij de wet bepaalde periode, ontzetten uit het passieve kiesrecht van een politicus die onherroepelijk wordt veroordeeld. Zoals reeds eerder gesteld heeft Sint Maarten deze bepaling wel in haar concept-Staatsregeling opgenomen. Wij hadden in de afgelopen 4 jaar de thans gevoerde discussie kunnen afronden. Laat de tijdsdruk die we nu ervaren niet bepalend zijn voor hoe wij onze bestuurlijke integriteit willen garanderen en onze parlementaire democratie willen beschermen. Laten we dit op Eilandelijk niveau en niet op landelijk niveau oplossen. Het is onze Staatsregeling, onze bestuurlijke normen en waarden voor ons nieuwe Land Kòrsou.

Etienne van der Horst
19 oktober 2008

2008-10-12T21:06:00.002-04:00

Konsepto final di Konstitushon di Kòrsou ta promové i fortifiká integridat di Gobièrnu?

Na Mart 2006 Gobièrnu Sentral i e Gobièrnunan Insular di Boneiru, Kòrsou, Saba, Sint Eustatius i Sint Maarten a yega na un akuerdo riba e konklushonnan final di un Kumbre tokante Struktura Estatal ku a tuma lugá na Sint Maarten. Un di e konklushonnan ta ku “Kòrsou lo realisá e rapòrt “Konfiansa” kompleto. Tur medidanan, tan leu ku esaki no a tuma lugá ainda, ta keda implementá konforme e proposishonnan menshoná den e raport pa asina evitá i kombatí korupshon”.

E rapòrt “Konfiansa” (Febrüari 1999) ta bisa entre otro:
“ku último tempu integridat gubernamental komo instrumento i kondishon pa e siudadano tin konfiansa den gobièrnu i pues pa kontinuashon di eksistensia di demokrasia, ta haña mas i mas atenshon den kuadro di bon gobernashon”.
“ku ta di esensial importansha ku e siudadano tin konfiansa den funshonamentu di gobièrnu. E konfiansa aki por wòrdu ganá òf mantené i reforsá únikamente si Gobièrnu (mandatario i ámtenar) su kalidat, impekabilidat, i koutela, i konsekuentemente su integridat, keda elevá riba tur duda”.
“ku mester duna prioridat na promové integridat polítiko i gubernamental. Integridat ta apsoluto. Sin integridat Gobièrnu no ta disfrutá di konfiansa di e siudadano”.
“ku e mandatarionan ta esnan ku ta tuma desishon i dirigí e aparato di ámtenar pero alabes ta fungi komo un ehèmpel pa tantu e ámtenar komo pa e siudadano”.
“ku e ámtenar òf mandatario ku ta hasi mal uso di su posishon por kousa un imágen di un organisashon gubernamental inkonfiabel, tantu interno komo eksterno. E funshon di ta un ehèmpel ta keda tachá”.
“ku pa integridat, un konteksto polítiko di eskala chikitu i konflikto di interes komersial ta un peliger real”.
“ku responsabilidat penal di mandatarionan tin ku keda ampliá konforme lei penal Hulandes. Tambe lo ta bon pa inkluí den esaki e posibilidat pa keda saká for di derecho di voto, en todo kaso e derecho di voto pasivo”.E último aki ta enserá ku un mandatario no por pone su mes eligibel mas durante un elekshon.

E konsepto final di nos Konstitushon resientemente a keda akseptá pa Bestuurscollege. Seguidamente Konseho Insular mester trat’é pa finalmente aprob’é. Artíkulonan 28 i 42 ta bisa ku un persona por ta respektivamente Minister òf miembro di Parlamentu basta ku, entre otro, e no a keda ekskluí for di derecho di voto. Artíkulo 41 insiso 2a ta stipulá ku ekskluí for di derecho di voto ta “e persona ku a keda sentensiá irevokablemente pa un kastigu di prison di por lo ménos 1 aña debí ku ela kometé un delito kual ta aparesé riba un lista aprobá pa medio di un ordenansa di Pais, i kual persona mes ora tambe a keda saká for di derecho di voto” .

Pues segun artíkulonan 28, 41 insiso 2a i 42 un Minister òf miembro di Parlamentu no por keda den funshon si ela keda kondená irevokablemente pa un kastigu di prison di por lo ménos 1 aña pa un delito ku ela kometé kual ta aparesé riba e lista aprobá pa lei i ku mes ora tambe ela keda saká for di derecho di voto. E no por partisipá tampoko na elekshonnan durante e periodo ku ela keda saká for di derecho di voto. E konsepto final di nos Konstitushon no ta brinda e posibilidat pa suspendé e Minister òf e miembro di Parlamentu turesten ku e kondena no ta irevokabel. Den kaso ku no ta saka e Minister òf e miembro di Parlamentu for di derecho di voto nan no mester retirá. Nan por sigui partisipá na elekshonnan no opstante e hecho ku nan a keda kondená irevokablemente pa un kastigu di prison di por lo ménos un 1 aña pa un delito ku nan a kometé kual ta aparesé riba e lista di delitonan aprobá pa lei.

Nos por puntra nos mes si Gobièrnu ta duna un bon señal ku artíkulonan 28, 41 insiso 2a i 42? Nan ta kuadra ku e espíritu di e konklushonnan i rekomendashonnan di e rapòrt “Konfiansa”? Mi ta invitá kada hende pa husga pa su mes.

Etienne van der Horst
12 Òktober 2008

2008-10-12T09:54:00.002-04:00

Bevordert en versterkt het eindconcept van de Grondwet voor Curacao de integriteit van de overheid?

In Maart 2006 hebben de Regering van de Nederlandse Antillen en de eilandgebieden van Bonaire, Curacao, Saba, Sint Eustatius en Sint Maarten overeenstemming bereikt over de slotconclusies van het Topoverleg over de Staatkundige Structuur. Eén van de slotconclusies is dat Curaçao het rapport “Konfiansa” volledig zal realiseren. Voor zover dat nog niet is gebeurd worden, met als referentiekader de voorstellen vermeld in het rapport “Konfiansa”, alle noodzakelijk maatregelen geïmplementeerd om corruptie te voorkomen en te bestrijden.

Het rapport “Konfiansa” (Februari 1999) stelt onder meer:
“dat de laatste tijd, als verlengstuk van het begrip deugdelijkheid van bestuur, de integriteit van de overheid als instrument en voorwaarde voor het vertrouwen van de burger in de overheid en dus voor het voortbestaan van de democratie steeds vaker naar voren treedt”.
“dat het van essentieel belang is, dat de burger vertrouwen, “konfiansa”, heeft in het functioneren van de overheid. Dat vertrouwen van de burger alleen maar kan worden gewonnen of behouden en versterkt, indien de kwaliteit, de onkreukbaarheid en de zorgvuldigheid van de overheid (bestuur en ambtenaren), en derhalve de integriteit, boven elk twijfel zijn verheven”.
“dat prioriteit zal moeten worden gegeven aan de bevordering van politieke, bestuurlijke en ambtelijke integriteit. Integriteit is absoluut. Zonder integriteit geniet de overheid geen vertrouwen, “konfiansa”, van de burgers”.
“dat de bestuurders degenen zijn die de beslissingen nemen en sturing geven aan het ambtenarenapparaat, maar tegelijkertijd een voorbeeldfunctie vervullen voor zowel de ambtenaar als de burger”.
“dat een ambtenaar of bestuurder die misbruik maakt van zijn positie, zowel intern als extern, het beeld kan oproepen van een onbetrouwbare overheidsorganisatie. De voorbeeldfunctie van de overheid en haar vertegenwoordigers wordt dan geschaad”.
“dat voor de integriteitkwestie in een kleinschalige politieke context politieke en commerciële belangenverstrengeling een reëel gevaar vormen”.
“dat bestaande strafrechtelijke verantwoordelijkheid van bestuurders dient te worden uitgebreid conform de Nederlandse strafwetgeving. Voorts ware de mogelijkheid van uitzetting uit kiesrecht, in elk geval het passieve kiesrecht, op te nemen”.

Het eindconcept van de Grondwet van Curaçao is recentelijk door het Bestuurscollege geaccordeerd. Nu zal de Eilandsraad dit eindconcept moeten behandelen en uiteindelijk vaststellen. Artikelen 28 en 42 stelen dat als men respectievelijk Minister of Parlementariër wilt zijn men onder meer niet uitgesloten mag zijn van het kiesrecht. Artikel 41 lid 2a vermeldt dat van kiesrecht is uitgesloten “hij die wegens het begaan van een daartoe bij landsverordening aangewezen delict bij onherroepelijke rechtelijke uitspraak is veroordeeld tot een vrijheidsstraf van ten minste een jaar en hierbij tevens is ontzet van het kiesrecht”.

Dus volgens de artikelen 28, 41 lid 2a en 42 kan een Minster of een Parlementariër niet in functie blijven indien hij wegens het begaan van een daartoe bij landsverordening aangewezen delict onherroepelijk veroordeeld is tot een vrijheidsstraf van ten minste een jaar en daarbij tevens is ontzet van het kiesrecht. Hij kan ook niet deelnemen aan verkiezingen zolang hij van het kiesrecht is ontzet. Het eindconcept van de Grondwet biedt geen mogelijkheid om een Minister of een Parlementariër te schorsen zolang de veroordeling niet onherroepelijk is. Indien de Minister of Parlementariër niet van het kiesrecht zijn ontzet hoeven zij geen van beiden af te treden en kunnen zij aan verkiezingen blijven deelnemen ondanks het feit dat zij onherroepelijk veroordeeld zijn tot een vrijheidsstraf van ten miste 1 jaar voor het begaan van een bij landsverordening aangewezen delict.

Wij kunnen ons afvragen of de overheid met de artikelen 28, 41 lid 2 en 42 een goed signaal afgeeft. Is dit in de geest van de conclusies en aanbevelingen van het rapport “Konfiansa”? Ik nodig een ieder uit om dit zelf te beoordelen.

Etienne van der Horst
12 Oktober 2008

2008-09-07T09:59:00.003-04:00

Hoe nu verder met de benoemingen bij het Eilandgebied Curacao? Zal het veranderen of gaat men op dezelfde weg door?

Afgelopen Juli heeft Gedeputeerde mevr. Leito in de media bekend gemaakt dat het Bestuurscollege een eerste rapport van de commissie benoemingen onder voorzittersschap van de SOAB heeft ontvangen waarin geconstateerd wordt dat geen van de 539 benoemingen die bij het Eilandgebied Curacao hebben plaatsgevonden gedurende de periode Januari 2003 tot en met Juni 2007 volgens de geldende regels en procedures hebben plaatsgevonden. Volgens Gedeputeerde Leito is dit reden voor verontrusting en zal het Bestuurscollege hier lering uit moeten trekken. Eén van de aanbevelingen van de commissie is om de regels en procedures te versimpelen. Het Bestuurscollege is inmiddels begonnen met de toepassing van een versimpelde lijst van criteria waar men aan moet voldoen als er personen benoemd worden bij het Eilandgebied Curacao, aldus Gedeputeerde Leito. Het is niet bekend wat het Bestuurscollege al heeft gedaan of zal gaan doen met de andere aanbevelingen van de commissie. Ook heeft Gedeputeerde Leito in de media medegedeeld dat het Bestuurscollege binnen korte tijd een tweede rapport van de commissie zou ontvangen met betrekking tot een aantal specifieke benoemingsgevallen. Het is niet bekend of het Bestuurscollege dit tweede rapport inmiddels heeft ontvangen en wat er al ondernomen is of nog ondernomen zal gaan worden naar aanleiding van de aanbevelingen van dit rapport.

De Algemene Rekenkamer heeft in haar rapport “Rapport bevattende de uitkomsten van het onderzoek indienstneming en salarisbetaling personeel van het Eilandgebied Curacao” van Juni 2007 ook geconstateerd dat het Bestuurscollege haar eigen procedures en regels niet volgt bij het benoemen van personen in dienst van het Eilandgebied. De samenleving mag nu dus concluderen dat de opeenvolgende Bestuurscolleges gedurende de periode Januari 2003 tot en met Juni 2007 de beginselen van behoorlijk bestuur in ieder geval op het gebied van personeelsbeleid niet hebben nageleefd. Eén van de beginselen van behoorlijk bestuur is het zorgvuldigheidsbeginsel. Dit houdt in dat het Bestuurscollege een besluit met de nodige zorgvuldigheid moet voorbereiden en nemen; de burger/ambtenaar correct moet behandelen, zorgvuldig onderzoek naar de feiten en belangen moet verrichten, procedures goed moet volgen en een deugdelijke besluitvorming moet voorstaan. Een andere beginsel van behoorlijk bestuur is die van motivering. Het Bestuurscollege moet haar besluiten goed motiveren; de feiten moeten kloppen en de motivering moet logisch en begrijpelijk zijn.

Wat gaat het Bestuurscollege nu concreet doen om te voorkomen dat men op dezelfde voet van onbehoorlijk bestuur doorgaat voor wat betreft de benoemingen? Behoorlijk bestuur houdt ook transparantie in. De samenleving en zeker het ambtenarenkorps hebben het recht te weten wat het benoemingsbeleid zal worden nu nogmaals bevestigd is dat het Bestuurscollege haar eigen regels en procedures niet volgt.

Inmiddels heeft het huidige Bestuurscollege een Waarnemend Hoofd van dienst benoemd bij de DROV zonder dat daar adviezen van het Hoofd van dienst en van de afdeling Personeelszaken van het Eilandgebied Curaçao aan ten grondslag lagen. Tot voor kort namen 2 medewerkers bij de DROV op toerbeurt waar voor het Hoofd van dienst gedurende zijn afwezigheid. Het is niet bekend of er een specifieke procedure is voor het benoemen van een Waarnemend Hoofd van dienst maar het in het rapport van de Algemene rekenkamer wordt aangegeven dat in de procedure inzake besluitvorming door het Bestuurscollege met betrekking tot personeelsaangelegenheden is opgenomen dat de afdeling Personeelszaken een advies opstelt. Dit heeft in dit geval niet plaatsgevonden en gedurende de vakantie van het Hoofd van dienst heeft het Bestuurscollege een Waarnemend Hoofd van dienst benoemd. Ik wil er nadrukkelijk op wijzen dat mijn commentaar gericht is op de bij deze benoeming (niet) gevolgde procedure en niet op de 2 medewerkers in kwestie.

Wij kunnen nu stellen dat er 539 + 1 = 540 gevallen van benoemingen hebben plaatsgevonden waarbij de geldende regels en procedures niet zijn gevolgd. Inderdaad een reden voor verontrusting zoals Gedeputeerde Leito in Juli jongstleden heeft gesteld. Tot hoeveel blijven wij doortellen?

Etienne van der Horst
7 september 2008

2008-09-07T05:50:00.001-04:00

Kon ta sigui ku nombramentunan na Teritorio Insular di Kòrsou? Lo bin kambio òf ta sigui riba e mesun kaminda?

Na Yüli último Diputado sra. Leito a anunsiá den medionan di komunikashon ku Bestuurscollege a risibí un promé rapòrt di e komishon nombramentunan presidí pa SOAB den kual a konstatá ku ningun di e 539 nombramentunan ku a tuma lugá na Teritorio Insular di Kòrsou durante e periodo Yanüari 2003 te ku Yüni 2007 a bai segun reglanan i proseduranan vigente. Segun Diputado Leito esaki ta un motibu pa prekupashon i Bestuurscollege mester siña for di esaki. Un di e rekomendashonnan di e komishon ta pa simplifiká e reglanan. Diputado Leito a informá ku Bestuurscollege a kuminsá di apliká un lista simplifiká di kriterionan ku mester kumpli kuné ora nombra hende den servisio di Gobièrnu. No ta konosí kiko Bestuurscollege a hasi òf ta bai hasi ku e otro rekomendashonnan. Tambe Diputado Leito a menshoná ku Bestuurscollege lo bai risibí un di dos rapòrt di e komishon den kual ta trata sierto nombramentu spesífiko. No ta konosí si entretantu Bestuurscollege a risibí e rapòrt aki i kiko a hasi òf ta bai hasi ku e rekomendashonnan ku e komishon a hasi den e di dos rapòrt aki.

Kontrolaria General tambe a konstatá den su rapòrt “Rapport bevattende de uitkomsten van het onderzoek indienstneming en salarisbetaling personeel van het Eilandgebied Curacao” di yuni 2007 ku Bestuurscollege no ta sigui su mes proseduranan i reglanan ora nombra hende den servisio di Gobièrnu. Komunidat tin mag di konkluí awor ku e diferente Bestuurscollegenan ku a sigui otro durante e periodo di Yanüari 2003 te ku Yüni 2007 no a apliká prinsipionan di bon gobernashon en todo kaso no riba e tereno di maneho di personal. Un di e prinsipionan di bon gobernashon ta e asina yama “prinsipio di koutela” (“zorgvuldigheidsbeginsel”). Esaki ta enserá ku Bestuurscollege mester prepará i tuma un desishon ku e koutela nesesario: mester trata e siudadano/ámtenar korekto, hasi investigashon kouteloso di e echonan i interesnan, sigui proseduranan i tuma desishonnan korekto i sólido. Un otro prinsipio di bon gobernashon ta esun di motivashon. Bestuurscollege mester motivá su desishonnan bon. E echonan mester ta korekto i e motivashon mester ta lógiko i komprendibel.

Awor kiko Bestuurscollege ta bai hasi konkretamente pa evitá ku lo sigui riba e mes un kaminda di mal gobernashon pa loke ta trata nombramentunan? Bon gobernashon tambe ta enserá transparensha. Komunidat, i sigur e kuerpo di ámtenar, tin derecho di sa kiko e maneho di nombramentu ta bai ta awor ku a keda konfirmá di nobo ku e diferente Bestuurscollegenan no a sigui proseduranan i reglanan.

Entretantu e Bestuurscollege aktual a nombra un Hefe Suplente di servisio na DROV sin ku ta tin konsehonan di e Hefe di servisio i di e Departamentu di Asuntunan di Personal di Gobièrnu. Te ku promé ku e nombramentu aki ta tin 2 empleado na DROV ku a base di turno tabata remplasá e Hefe di servisio durante su ousensia. No ta konosí si tin un prosedura spesífiko ku mester sigui pa nombra un Hefe Suplente di servisio pero e rapòrt di Kontrolaria General ta menshoná ku den e prosedura pa tomo di desishon di Bestuurscollege tokante asuntunan di personal e Departamentu di Asuntunan di Personal mester duna un konseho. Esaki no a tuma lugá den e kaso aki i a nombra un Hefe Suplente durante vakashon di e Hefe di servisio. Mi ke enfatisá ku mi komentario ta dirigí riba e prosedura ku (no) a sigui den e kaso di e nombramentu aki i no riba e 2 empleadonan konserní.

Nos por bisa ku ta 539 + 1 = 540 kaso di nombramentu a tuma lugá no konforme proseduranan. Bèrdat un motibu di prekupashon, manera Diputado Leito a bisa na Yüli último. Te kuantu nos ta sigui konta?

Etienne van der Horst
7 sèptèmber 2008

2008-07-04T21:14:00.004-04:00

Libertat di ekspreshon di opinion a todo kosto?

Tratado Europeo di derechonan humano
Libertat di ekspreshon di opinion
Artíkulo 10 ta bisa ku:

· 1. Kada un persona tin derecho riba libertat di ekspreshon di opinion. E derecho aki ta enserá e libertat di por tin un opinion i e libertat pa duna i risibí informashon i pensamentunan sin intervenshon di kualke outoridat públiko i sin limitashon. E artíkulo aki no ta kita estadonan di regulá kompanianan di radio, sine i televishon pa medio di un sistema di pèrmit.

· 2. Pa motibu ku e derecho aki ta trese tambe obligashonnan i responsabilidatnan kuné e por wòrdu someté na sierto formalidatnan, kondishonnan, limitashonnan òf sanshonnan regulá pa lei. Esaki ta nesesario den un pais demokrátiko na interes di siguridat nashonal, integridat teritorial, siguridat públiko, pa evitá situashonnan kaótiko i hechonan kastigabel, protekshon di salubridat òf normanan di moralidat, protekshon di bon nòmber òf derechonan di otronan òf pa garantisá imparsialidat di poder legislativo.

No a bira tempu pa nos hiba un diskushon públiko atrobe riba e libertat di ekspreshon di opinion inkondishonal ku nos tin an Kòrsou mirando e susesonan ku a tuma lugá último tempu.

Etienne van der Horst
4 yüli 2008

2008-07-04T10:28:00.004-04:00

Vrijheid van meningsuiting ten koste van alles?

Europees Verdrag van de Rechten van de MensVrijheid van meningsuiting
Artikel 10 bepaalt dat:

· 1. Een ieder heeft recht op vrijheid van meningsuiting. Dit recht omvat de vrijheid een mening te koesteren en de vrijheid om inlichtingen of denkbeelden te ontvangen of te verstrekken, zonder inmenging van enig openbaar gezag en ongeacht grenzen. Dit artikel belet Staten niet radio-omroep-, en bioscoop- of televisieondernemingen te onderwerpen aan een systeem van vergunningen.

· 2. Daar de uitoefening van deze vrijheden plichten en verantwoordelijkheden met zich brengt,kan zij worden onderworpen aan bepaalde formaliteiten, voorwaarden, beperkingen of sancties, die bij de wet zijn voorzien en die in een democratische samenleving noodzakelijk zijn in het belang van de nationale veiligheid, territoriale integriteit of openbare veiligheid,het voorkomen van wanordelijkheden en strafbare feiten, de bescherming van de gezondheid of de goede zeden, de bescherming van de goede naam of de rechten van anderen, om de verspreiding van vertrouwelijke mededelingen te voorkomen of om het gezag en de onpartijdigheid van de rechterlijke macht te waarborgen.

Is het misschien niet weer tijd om de ongeconditioneerde vrijheid van meningsuiting op Curacao weer eens ter discussie te stellen gezien de gebeurtenissen van de afgelopen periode?

Etienne van der Horst
4 juli 2008

2008-06-30T09:58:00.002-04:00

Na 1 jaar is er nog geen duidelijkheid over de benoemingen die tegen de regels en procedures hebben plaatsgevonden.

Vandaag is het precies 1 jaar geleden dat de coalitiepartijen hadden besloten om een commissie in te stellen teneinde de benoemingen die gedurende de periode januari t/m juni 2007 hadden plaatsgevonden te analyseren om te bezien of deze volgens de geldige procedures en regels hebben plaatsgevonden.
Eind juni 2007 heeft de Gouverneur van de Nederlandse Antillen de Gezaghebber van Curaçao verzocht of hij alle relevante documenten kon ontvangen betreffende de benoemingen.
Gebaseerd op een juridisch advies is de Centrale Regering tot de conclusie gekomen dat er een indicatie is dat het mogelijk – in sommige gevallen – benoemingen betreft die niet in overeenstemming met de wet of in het algemeen belang hebben plaatsgevonden. De Centrale Regering heeft het Bestuurscollege in haar schrijven van 30 augustus 2007 hierover geïnformeerd en heeft tevens het Bestuurscollege 2 weken de tijd gegeven om te bepalen hoe de benoemingen aangepakt zullen worden en hierover terug te rapporteren aan de Centrale Regering om zodoende te voorkomen dat laatstgenoemde in het kader van hoger toezicht moet optreden tegen deze benoemingen.
Verschillende oppositiepartijen hebben zich kritisch geuit over de benoemingen; Pueblo Soberano: “censureert de politieke benoemingen” (18 juni 2007), Forsa Korsou: “draai alle benoemingen die tegen de regels zijn onmiddellijk terug” (18 juni 2007) en DP: “het zou gepast zijn als de coalitiepartijen elkaar wijzen op hun bestuursverantwoordelijkheid en de benoemingen terugdraaien die niet volgens de regels en normen hebben plaatsgevonden” (14 augustus 2007).
Partido Pueblo Soberano heeft ook laten weten dat zij met een voorstel zal komen teneinde dit soort benoemingen in de toekomst te voorkomen.
De Ombudsman heeft een brief naar het Bestuurscollege gestuurd met betrekking tot één van die veelbesproken benoemingen.

Waar staan wij nu 1 jaar later? De commissie, waarvan 30 juni 2007 werd aangekondigd dat die ingesteld zou worden, is op 19 oktober 2007 ingesteld (3½ maand later). De commissie diende niet later dan 14 december 2007 klaar te zijn met het onderzoek en terug te hebben gerapporteerd aan het Bestuurscollege. Volgens Gedeputeerde mevr. Zita Leito heeft de commissie een voorlopig rapport ingeleverd (maart 2008).
Het is niet bekend of de Centrale Regering en de Gouverneur van de Nederlandse Antillen een eind reactie van het Bestuurscollege hebben ontvangen met betrekking tot de benoemingen. Het is niet bekend of de oppositiepartijen in de Eilandsraad, die zoveel kritiek hadden op de benoemingen, de voortgang hebben gevolgd van de acties die het Bestuurscollege heeft ondernomen naar aanleiding van de brief van de Centrale Regering. Het is niet bekend of de partij Pueblo Soberano een voorstel heeft gepresenteerd zoals aangekondigd. Het is ook niet bekend of de Ombudsman een antwoord op zijn brief heeft ontvangen van het Bestuurscollege.

Na 1 jaar heeft de samenleving nog geen duidelijkheid over wat het Bestuurscollege gaat doen met de veelbesproken benoemingen en wat er gedaan zal worden om dergelijke benoemingen in de toekomst te voorkomen.
Hoe lang moeten wij nog wachten?

Etienne van der Horst
30 Juni 2008

2008-06-30T05:50:00.002-04:00

Despues di 1 aña ainda no tin klaridat riba nombramentunan kontra di regla i prosedura.

Awe ta hasi eksaktamente 1 aña ku partidonan di koalishon a disidí ku lo instalá un komishon ku mester analisá tur nombramentunan ku a tuma lugá entre yanüari i yüni 2007 pa wak si esakinan a tuma lugá segun proseduranan i reglanan establesé.
Fin di yüni 2007 Gobernador di Antia Hulandes a pidi Gezaghebber di Kòrsou si e por risibí tur dokumentunan relevante tokante e nombramentunan.
Basá riba un konseho hurídiko Gobièrnu Sentral a yega na e konklushon ku tin indikashon ku posiblemente – den sierto kaso(nan) – ta trata di nombramentu ku no ta kuadra ku lei i/o ta den interes general di pais. Gobièrnu Sentral a informá Bestuurscollege tokante esaki den un karta dia 30 di ougùstùs 2007 i a duna Bestuurscollege 2 siman di tempu pa reakshoná kon ta bai atendé e nombramentunan i raportá bek na Gobièrnu Sentral pa evitá ku esaki tin ku aktua den kuadro di alto supervishon kontra sierto nombramentunan.
Diferente partido di oposishon a ekspresá nan mes bastante kritiko riba e nombramentunan den medionan di komunikashon: Pueblo Soberano: “ta sensura tur nombramentu polítiko” (18 yüni 2007), Forsa Kòrsou: “revoká tur nombramentu ku ta kontra regla mes ora” (18 yüni 2007) i DP: “lo ta na su lugá si partidonan di koalishon mustra otro riba nan responsabilidat di gobernashon i revoká nombramentunan ku no a tuma lugá segun regla i normanan vigente” (14 ougùstùs 2007).
Partido Pueblo Soberano a laga sa tambe ku e lo bini ku un proposishon pa evitá tipo di nombramentu asina den futuro.
Defensor di Pueblo a manda un karta ku pregunta pa Bestuurscollege tokante un di e nombramentunan tantu diskutí.

Na unda nos ta pará awor 1 aña despues? E komishon di kual dia 30 di yüni 2007 a anunsiá ku e lo bai keda instalá, a keda instalá dia 19 di òktober 2007 (3½ luna despues). E komishon lo mester a keda kla ku su investigashon i raporta bèk na Bestuurscollege no mas tarda dia 14 di desèmber 2007. Segun Diputado di Asuntunan di Personal sra. Zita Leito e komishon a entrega un rapòrt provisorio na Bestuurscollege (Mart 2008).
No ta konosí si Gobièrnu Sentral i Gobernador di Antia Hulandes a risibí un reakshon final di Bestuurscollege tokante e nombramentunan. No ta konosí si e partidonan di oposishon den Konseho Insular, ku tabata tin tantu krítika riba e nombramentunan, a sigui vigilá e progreso di Bestuurscollege su akshonnan relashoná ku e karta di Gobièrnu Sentral. No ta konosí si partido Pueblo Soberano a bini ku e proposishon manera anunsiá. No ta konosí tampoko si Defensor di Pueblo a risibí kontesta di Bestuurscollege riba su karta.
Despues di 1 aña komunidat no tin klaridat ainda kiko Bestuurscollege ta bai hasi ku e nombramentunan tantu diskutí i kiko ta bai hasi pa evitá tipo di nombramentunan aki den futuro.
Kuantu mas nos tin ku warda?

Etienne van der Horst
30 Yüni 2008

2008-06-23T21:10:00.001-04:00

Nos mes por supervisá nos atministrashon di finansa?

Dia 29 di Mei 2008 Kontrolaria General (K.G.) a entrega su rapòrt na Konseho Insular konteniendo su opheshonnan i remarkenan relashoná ku e investigashon ku K.G. a hasi tokante e kuenta anual di Teritorio Insular di Kòrsou pa aña 2001. Meta di e investigashon tabata pa duna un opinion tokante e atministrashon finansiero hibá pa Bestuurscollege i su responsabilisashon pa ku esaki. A investigá (1) si kompromisonan, gastunan i entradanan a tuma lugá segun e presupuesto aprobá di 2001, (2) si a perkurá pa un atministrashon finansiero ordená i kontrolabel, (3) si responsabilisashon finansiero a tuma lugá segun instrukshonnan i (4) si e responsabilisashon finansiero ta duna un bon bista di e atministrashon finansiero hibá.
Kontrolaria General a konkluí ku (1) pa gran parti kompromisonan, gastunan i entradanan no a tuma lugá segun e presupuesto aprobá di 2001 ni segun otro leinan relevante, (2) e atministrashon finansiero no ta ordená ainda, (3) e responsabilisashon finansiero no ta hasí segun instrukshonnan ku ta konta p’esaki i (4) e responsabilisashon no ta duna un bon bista di e atministrashon finansiero hibá. A konstatá erornan pa ku legalidat; Nafl. 149 mion a ser gasta sin ku esaki tabata presupuestá i Nafl. 89 mion a ser otorgá komo supsidio no konforme e ordenansa di supsidio. Tambe a konstatá erornan di konfiabilidat pa ku un montante di Nafl. 121 mion i un inseguridat pa ku un montante di Nafl. 828 mion. E inseguridat aki ta resultado di falta di un organisashon atministrativo adekuá inkluyendo kòntròl interno i falta di atministrashon.

Kontrolaria General a informá Bestuurscollege riba 12 di Mart 2008 ku e no por aprobá e kuenta anual di 2001. Kontrolaria General apénas a mira adelanto den eliminashon di e motibunan ku ta kousa un atministrashon finansiero insufisiente. SOAB, ku pa promé bia a kontrolá un kuenta anual di Teritorio Insular di Kòrsou, a otorgá un deklarashon di akountent di desaprobashon pa e kuenta anual di 2001. Si Bestuurscollege en bèrdat ke yega na un situashon kontrolabel esaki no por ta otro sino di traha ku rapides riba mehorashon di e kalidat di e organisashon atministrativo i kòntròl interno pero tambe mester eliminá envolvimentu direkto di diputadonan den trabounan operashonal.
Segun K.G. mehorashon di e organisashon atministrativo no mester ta kompliká. Mester tuma algun medida básiko. No tin èksküs pa no tuma e medidanan aki riba tèrmino kòrtiku pa asina den algun aña por yega na e situashon deseabel.

Kontrolaria General a pidi Bestuurscollege den su karta di 12 di Mart 2008 pa den 2 luna di tempu duna su komentario riba e rapòrt di K.G. Bestuurscollege no a reakshoná. Awor palabra ta na Konseho Insular. E último kuenta anual ku Konseho Insular a aprobá ta esun di 1988. Tan leu ku K.G. por a averiguá Konseho Insular no a aprobá e kuentanan anual di 1989 te ku 2000 (12 aña). Kontrolaria General no a aprobá ningun di e kuentanan anual aki pa motibunan menshoná den nan rapòrtnan di kòntròl.
Un di e tareanan prinsipal di Konseho Insular ta pa supervisá ehekushon di maneho di parti di Bestuurscollege. Konseho Insular por puntra Bestuurscollege pa responsabilisá su mes pa e atministrashon finansiero ku e a hiba i kiko e a hasi kaba i lo bai hasi pa remediá e situashon ku K.G. a bin ta konstatá pa basta aña konsekutivo kaba. No laga nos warda te ku 2014 pa nos bin tende e mes un kosnan di K.G. riba e kuenta anual di 2007 ku nos tin ta tende riba e kuentanan anual for di 1989. Pa motibu di retraso den preparashon i aprobashon di kuentanan anual no por evaluá na un manera efektivo si e akshonnan ku Bestuurscollege a tuma i ta tumando ta duna e resultadonan deseá. Ta sèn di komunidat ta atendé kuné i pueblo di Kòrsou tin mag di eksigí ku ta atendé esaki na un manera responsabel.
Nos mes por supervisá nos atministrashon di finansa?

Etienne van der Horst
23 Yüni 2008

2008-06-23T10:30:00.006-04:00

Wij kunnen zelf toezicht houden op ons fiancieel beheer...?

Op 29 Mei 2008 heeft de Algemene Rekenkamer van de Nederlandse Antillen (A.R.N.A.) een rapport aan de Eilandsraad doen toekomen bevattende haar bedenkingen en opmerkingen bij de jaarrekening 2001 van het Eilandgebied Curacao. Doel van het onderzoek is het geven van een oordeel over het gevoerde financieel beheer en de verantwoording. Bij het onderzoek is nagegaan (1) of de verplichtingen, uitgaven en de ontvangsten tot stand zijn gekomen in overeenstemming met de vastgestelde eilandsbegroting, (2) of er zorg is gedragen voor een ordelijk en controleerbaar financieel beheer, (3) of de financiële verantwoording overeenkomstig de daarvoor gegeven voorschriften zijn opgesteld en (4) of de financiële verantwoording het gevoerde financieel beheer deugdelijk weergeeft.
De A.R.N.A. heeft geconcludeerd (1) dat de verplichtingen, uitgaven en ontvangsten voor een materieel deel niet tot stand zijn gekomen in overeenstemming met de vastgestelde eilandsbegroting noch met andere wettelijke regelingen, (2) dat het financieel beheer nog niet op orde is, (3) dat de financiële verantwoording niet in overeenstemming met de daarvoor gegeven voorschriften is opgesteld en (4) dat de verantwoording geen deugdelijke weergave geeft van het gevoerde financieel beheer. Er worden rechtmatigheidsfouten geconstateerd voor een totaalbedrag van Nafl. 238 miljoen waarvan Nafl. 149 miljoen begrotingsoverschrijdingen betreft en Nafl. 89 miljoen subsidieverstrekking dat niet conform the subsidieverordening heeft plaatsgevonden. Ook zijn er getrouwheidsfouten geconstateerd voor een totaalbedrag van Nafl. 121 miljoen en onzekerheden voor een totaalbedrag van 828 miljoen. Deze onzekerheden zijn veelal ontstaan vanwege een niet adequate administratieve organisatie inclusief interne controle en het ontbreken van de betreffende administratie.

De A.R.N.A. heeft het Bestuurscollege op 12 Maart 2008 geïnformeerd dat geen goedkeuring gegeven kan worden aan de jaarrekening 2001. De A.R.N.A. heeft nauwelijks vooruitgang gezien in het wegwerken van de oorzaken die leiden tot de conclusie dat het financieel beheer nog steeds onvoldoende is. De SOAB, die voor het eerst een jaarrekening van het eilandgebied heeft gecontroleerd, heeft een afkeurende accountantsverklaring afgegeven. Indien het Bestuurscollege daadwerkelijk wil komen tot een controleerbare situatie, dan kan het niet anders dan dat voortvarend gewerkt moet worden aan het verbeteren van de kwaliteit van met name de administratieve organisatie, de interne controle, maar ook dat de rechtstreekse bemoeienis van Gedeputeerden met de operationele werkzaamheden geelimineerd moet worden.
Volgens de A.R.N.A. is het verbeteren van de organisatie geen ingewikkelde en complexe aangelegenheid. In veel gevallen gaat het om het nemen van basale maatregelen. Er bestaat geen excuus om die maatregelen op korte termijn niet te treffen, om zo binnen een redelijke termijn van enkele jaren te komen tot de gewenste situatie.

De A.R.N.A. heeft op 12 Maart 2008 het Bestuurscollege verzocht om binnen 2 maanden haar commentaar te leveren op het rapport inzake de bedenkingen en opmerkingen bij de jaarrekening 2001. Het Bestuurscollege heeft niet gereageerd. Nu is het woord aan de Eilandsraad. De laatste jaarrekening die door de Eilandsraad werd vastgesteld was die van 1988. Voor zover de A.R.N.A. heeft kunnen nagaan heeft nog geen vaststelling van de jaarrekeningen 1989 tot en met 2000 (12 jaar) plaatsgevonden. De A.R.N.A. heeft geen van genoemde jaarrekeningen goedgekeurd om redenen genoemd in haar controlerapporten.
Eén van de voornaamste taken van de Eilandsraad is het houden van toezicht op de beleidsuitvoeringswerkzaamheden van het Bestuurscollege. De Eilandsraad kan het Bestuurscollege verzoeken zich te verantwoorden voor het gevoerde financieel beheer en om aan te geven wat reeds gedaan is en wat nog gedaan zal worden om de situatie die reeds enige opeenvolgende jaren door de A.R.N.A. wordt gesignaleerd te verhelpen.
Laten we niet tot 2014 wachten om voor de jaarrekening 2007 dezelfde bedenkingen en opmerkingen gepresenteerd te krijgen die de A.R.N.A. reeds vanaf 1989 voor alle jaarrekeningen presenteert. Vanwege een grote vertraging in de voorbereiding en vaststelling van de jaarrekeningen kan niet op een effectieve wijze geëvalueerd worden of de acties die door het Bestuurscollege ondernomen worden leiden tot de gewenste resultaten. Het gaat om gemeenschapsgeld en daarom mag de samenleving eisen van de bestuurders dat men daar op een verantwoorde wijze mee omgaat.
Wij kunnen zelf toezicht houden op ons financieel beheer....?

Etienne van der Horst
23 Juni 2008

2008-06-08T20:11:00.001-04:00

Defensor di Pueblo tei entre otro pa fortifiká tarea di kòntròl di Konseho Insular.

E “Memorie van Toelichting di e Lei “Eilandsverordening Ombudsfuctionaris” ta menshoná ku un di e 6 tareanan prinsipal di Defensor di Pueblo ta fortifiká e funshon di kòntròl di Konseho Insular. Segun e aklarashon di artíkulo 2 den e “Memorie van Toelichting” Defensor di Pueblo mester wòrdu konsiderá komo un apoderado di Konseho Insular maske ku den su funshonamentu e no ta resortá bou di ningun entidat.

E dianan aki e relashon entre Defensor di Pueblo i Bestuurscollege ta mashá den publisidat atrobe. Nos por tuma nota ku Bestuurscollege te hasta a laga sa ku e no tin konfiansa mas den Defensor di Pueblo i a aserká Konseho Insular pa sa kiko su opinion ta pa ku integridat di Defensor di Pueblo. No tabata na nodi pa e situashon a yega asina leu. Tantu Bestuurscollege komo Konseho Insular tabata, i te ainda ta, den posishon pa krea e kondishonnan pa drecha e relashon.

Nos por a tuma nota den medionan di komunikashon ku Defensor di Pueblo a bisa ku na diferente okashon e a aserka Bestuurscollege(nan) ku e petishon pa instalá e komishon menshoná den artíkulo 8 di “Eilandsverordening Ombudsfunktionaris”. Pa lei e komishon aki mester keda instalá. E komishon tin komo tarea pa entre otro, riba petishon òf riba su mes inisiativa, duna konseho na Defensor di Pueblo riba e forma den kual e ta ehersé su tareanan i prinsipalmente si tin reklamo riba sierto aspekto di su aktuashon tantu pa loke ta trata kontenido komo formal.
For di e promé petishon di Defensor di Pueblo algun aña pasa te ku awe Bestuurscollege no a instalá e komishon.

Den su relatonan anual ku e tin ku manda pa Konseho Insular Defensor di Pueblo a informá Konseho Insular na vários okashon ku e a proponé Bestuurscollege pa instalá e komishon pero sin resultado. Lo ta interesante pa pueblo haña sa di kon Konseho Insular no a laga Bestuurscollege responsabilisá su mes pa e hecho ku e no ta kumpliendo ku e petishon i pues tampoko ku lei?
E komishon por aportá na e manera ku Defensor di Pueblo ta hasi su trabou i asina por sostené e funshon di kòntròl di Konseho Insular.
Si e komishon tabata eksistí kaba e por a duna Defensor di Pueblo konseho riba su investigashonnan i nan resultadonan ku tantu a keda diskutí e último dianan aki i te hasta a kondusí na e ekspreshon di Bestuurscollege ku e no tin konfiansa mas den Defensor di Pueblo.
Nos por konstatá ku Bestuurscollege ni Konseho Insular a demonstrá e disponibilidat pa krea un kondishon ku por aportá na mehorashon di e relashon entre Bestuurscollege i Defensor di Pueblo siendo ku Defensor di Pueblo si e hasi esfuerso pa esaki. E a proponé pa instalá e komishon pero esaki no a haña oido.

Laga nos spera ku Konseho Insular ta tene kuenta ku e negligensia di nan parti i di parti di Bestuurscollege ora e fiha su opinion pa ku Defensor di Pueblo. Mi konseho ta pa lanta e komishon i, si ta nesesario ku ayudo di un asina yama “Commissie van goede diensten”, kuminsá traha riba mehorashon di e relashon di trabou entre Bestuurscollege i Defensor di Pueblo. Nos Defensor; Defensor di Pueblo di Kòrsou!

Etienne van der Horst
8 Yüni 2008

2008-06-08T10:11:00.002-04:00

De Ombudsman is er om de controlefunctie van de Eilandsraad te versterken.

De Memorie van Toelichting van de Eilandsverordening Ombudsfuctionaris stelt dat 1 van de 6 hoofdtaken van de Ombudsman is om de controlefunctie van de Eilandsraad te versterken. Volgens de toelichting op artikel 2 van deze verordening is de Ombudsman een gemachtigde van de Eilandsraad hoewel hij in het kader van de uitoefening van zijn ambt aan geen enkel orgaan ondergeschikt is.

Deze dagen is de relatie tussen het Bestuurscollege en de Ombudsman weer uitgebreid onderwerp van gesprek in de media. We hebben kunnen constateren dat het Bestuurscollege zelfs verklaard heeft dat zij geen vertrouwen meer heeft in de Ombudsman en de Eilandsraad benaderd heeft met het verzoek een uitspraak te doen over de integriteit van de Ombudsman. De situatie had niet zo ver hoeven te komen. Zowel het Bestuurscollege als de Eilandsraad waren en zijn nog steeds in de positie om de randvoorwaarden te creëren om de relatie te verbeteren.
We hebben in de media kunnen vernemen dat de Ombudsman verschillende malen het Bestuurscollege verzocht heeft de commissie genoemd in artikel 8 van de Eilandsverordening Ombudsfunctcionaris in te stellen. Volgens de wet dient deze commissie er te zijn.
Deze commissie heeft als taak de ombudsman gevraagd en ongevraagd van advies te dienen over de wijze waarop hij zijn taak verricht. De adviescommissie zal uitsluitend moeten dienen als klankbord voor de ombudsman zelf, met name als er klachten zijn over bepaalde aspecten van het optreden van hem, zowel inhoudelijk als formeel.
Sinds het eerste verzoek van de Ombudsman enige jaren geleden tot heden is deze commissie niet ingesteld.

In zijn jaarverslagen die hij de Eilandsraad heeft doen toekomen heeft de Ombudsman meerdere malen vermeld dat hij het Bestuurscollege voorgesteld heeft om de commissie in te stellen echter tot nu toe zonder resultaat. Het is interessant om te weten te komen waarom de Eilandsraad het Bestuurscollege niet ter verantwoording heeft geroepen voor het feit dat er niet ingegaan wordt op het verzoek van de Ombudsman en dus ook niet aan de wet wordt voldaan.
De commissie kan een bijdrage leveren aan de wijze waarop de Ombudsman zijn werkzaamheden verricht en dus ook aan de controlefunctie van de Eilandsraad.
Als die commissie zou hebben bestaan had het de Ombudsman kunnen adviseren over de onderzoeken en de resultaten daarvan die deze dagen onderwerp van uitgebreide publiekelijke discussie zijn en die zelfs hebben geleid tot de uitspraak van het Bestuurscollege dat zij het vertrouwen in de Ombudsman hebben opgezegd.
Wij kunnen constateren dat in de afgelopen jaren het Bestuurscollege noch de Eilandsraad de bereidheid heeft getoond om de randvoorwaarden te creëren ter verbetering van de relatie tussen het Bestuurscollege en de Ombudsman terwijl de Ombudsman deze bereidheid van zijn zijde wel heeft getoond door voor te stellen de commissie in te stellen.

Laten wij hopen dat de Eilandsraad rekening houdt met deze nalatigheid van het Bestuurscollege en de Eilandsraad zelf als zij haar standpunt over het functioneren van de Ombudsman gaat bepalen. Mijn advies is om de commissie in te stellen en indien nodig met de hulp van een Commissie van Goede Diensten, te werken aan het verbeteren van de relatie tussen het Bestuurscollege en de Ombudsman. Onze Ombudsman; de Ombudsman van de bevolking van Curaçao!

Etienne van der Horst
8 Juni 2008

2008-05-31T20:09:00.001-04:00

E funshon di Ombudsman tei pa sostené e proseso di desaroyo di bon gobernashon.

Ku hopi asombro mi a tuma nota den medionan di komunikashon di e e-mail di diputado sra. Marilyn Alcala-Walle fechá 27 di Mei 2008 dirigí na Ombudsman sr. Fred Wiel. Den e e-mail e ta bisa ku na su opinion Ombudsman ta rekreá su mes ku karta ku e ta manda pa entre otro Bestuurscollege. Tambe diputado Alcala-Walle ta bisa ku e ta haña ta un lástima enorme ku kada bes e ta risibí tipo di informashonnan asin’aki ku ta hou e op, strob'e di sirbi komunidat i ku no ta sirbi komunidat i ningun propósito. E ta puntra su mes si ta nada Ombudsman no tin di hasi. E ta bisa pa no manda korespondensia di ridikules estilo Jan Joker p’e. Tambe e ta bisa ku e tin sufisiente trabou di hasi pa komunidat en bes di lesa ridikules.
Ami no por imaginámi ku diputado Alcala-Walle por a skibi un mail asin’aki.

Ombudsman ta outorisá pa medio di lei pa riba su mes inisiativa òf a base di kehonan ku e ta risibí investigá si Gobièrnu den sierto kaso a aktua manera debe ser. A base di e resultadonan di e investigashon e por duna su opinion i/o rekomendashon. Segun lei e meta di esaki ta pa kontrolá i stimulá bon kalidat di gobernashon. E tin tambe e outoridat pa investigá komportashon di entre otro Konseho Insular, Bestuurscollege i Gezaghebber.
Mi ta na haltura ku Ombudsman a yega di manda karta pa Bestuurscollege puntrando kon ta pará ku e kuentanan anual di Teritorio Insular di Kòrsou ku pa lei mester keda entrega i aprobá promé ku sierto fecha lokual no tabata tumando lugá. Tambe Ombudsman a yega di manda karta puntrando Bestuurscollege informashon tokante e nombramentunan di hendenan den servisio di gobièrnu kontra di regla i prosedura. Te awe komunidat no a tende kiko e resultado ta di e komishon ku a lanta aña pasa bou di presidensia di SOAB pa investigá e nombramentunan aki.

Sra. Alcala-Walle ke men ku e kartanan tokante e dos tópikonan aki ta rekreashon di Ombudsman? Ta korespondensia di Jan Joker esakinan ta? Diputado Alcala-Walle no ta interesá den e tipo di kartanan aki i ke pa Ombudsman stòp ku esaki? Pueblo tin derecho pa aserka Ombudsman tokante diferente tópiko i tin derecho pa risibí informashon i klaridat riba na preguntanan, prekupashonnan i kehonan. Esnan ku Ombudsman ta aserka pa informashon, entre otro Bestuurscollege, pa lei tin e obligashon pa reakshoná dentro di un sierto kantidat di tempu definí.
By the way; kon a para ku e kuentanan anual? Bestuurscollege i Konseho Insular tin retraso ainda den tratamentu di e kuentanan anual? Tin klaridat kaba tokante e nombramentunan i kon ta sigui ku e fenómeno aki? Tin un maneho pa evitá ku nombramentunan ta sali for di man manera tabata e kaso durante años?

Mi tin un konseho pa diputado Alcala-Walle i Bestuurscollege. Lanta e komishon menshoná den artíkulo 8 di Eilandsveordening Ombudsfunctionaris Curacao. E komishon tin komo tarea entre otro pa, riba petishon òf riba su mes inisiativa, duna konseho na Ombudsman riba e forma den kual Ombudsman ta ehersé su tareanan i tambe si tin reklamo riba sierto aspekto di aktuashon di e outoridat aki tantu pa loke ta trata kontenido komo formalidat. E e-mail ku e agreshon verbal no tabata na nodi.
Pa Ombudsman mi tin e mesun konseho. Aserka Bestuurscollege ku e petishon pa lanta e komishon menshoná mas lihé ku ta posibel pa asina e por analisá e opservashonnan di diputado Alcala-Walle i duna konseho na Ombudsman. Na mi opinion e keho entregá dor di Ombudsman na Ministerio Públiko kontra di diputado Alcala-Walle tampoko no tabata na nodi. Ban lanta e komishon!

Etienne van der Horst
31 Mei 2008

2008-05-31T10:10:00.002-04:00

De functie van Ombudsman is er om het ontwikkelingsproces van behoorlijk bestuur te ondersteunen.

Met verbazing heb ik in de media kennis genomen van een e-mail gedateerd 27 mei 2008 van gedeputeerde mevr. Marilyn Alcala-Walle gericht aan de Ombudsman dhr. Fred Wiel. In deze e-mail stelt zij dat naar haar mening de Ombudsman zichzelf vermaakt met het versturen van brieven aan onder anderen het Bestuurscollege. Ook stelt zij dat zij van mening is dat het een enorme last is om dergelijke informatie te ontvangen en dat het haar ophoudt en verstoort om de samenleving te dienen en dat het noch de samenleving noch enig ander doel dient. Zij vraagt zichzelf af of de Ombudsman niets te doen heeft. Zij wil geen ridicule correspondentie in de stijl van Jan Joker meer ontvangen. Zij heeft genoeg werk te doen voor de samenleving in plaats van het lezen van onzin.
Ik kan mij niet voorstellen dat gedeputeerde Alcala-Walle een e-mail met een dergelijke inhoud heeft geschreven.

De Ombudsman heeft een wettelijke bevoegdheid om op eigen initiatief of naar aanleiding van klachten onderzoek te doen of de overheid zich in een bepaald geval behoorlijk heeft gedragen. Hij kan dan daarover een oordeel geven of een aanbeveling doen. Het doel hierbij is om de kwaliteit van het overheidsbestuur te bewaken en te bevorderen. Voorts is hij wettelijk bevoegd de gedragingen te onderzoeken van onder meer de Eilandsraad, het Bestuurscollege en de Gezaghebber van het Eilandgebied Curaçao.
Ik ben op de hoogte van het feit dat de Ombudsman in het verleden een brief naar het Bestuurscollege heeft gestuurd met het verzoek wat de stand van zaken is van de behandeling van de jaarrekeningen van het Eilandgebied Curaçao welke voor een bepaalde datum moeten worden ingediend en vastgesteld hetgeen niet plaatsvond. Ook heeft de Ombudsman een brief gestuurd met het verzoek om nadere informatie over de benoemingen in dienst van het Eilandgebied Curaçao die tegen de regels en procedures hebben plaatsgevonden. Tot op de dag van vandaag is het voor de samenleving niet bekend wat het resultaat is van de werkzaamheden van de commissie, onder leiding van SOAB, die als opdracht had deze benoemingen te onderzoeken.

Bedoelt gedeputeerde Alcala-Walle te zeggen dat deze twee brieven door de Ombudsman verstuurd zijn om zichzelf daarmee te vermaken? Wordt deze correspondentie Jan Joker correspondentie genoemd? Is de gedeputeerde niet geïnteresseerd in deze correspondentie en moet de Ombudsman stoppen met het versturen van dergelijke brieven? De samenleving heeft recht om de Ombudsman te benaderen voor diverse onderwerpen en heeft het recht om informatie en duidelijkheid te verkrijgen over vragen, bezorgdheden en klachten die men heeft. Diegenen die door de Ombudsman benaderd worden met het verzoek om inlichtingen te verstrekken zijn volgens de wet verplicht dit binnen een vastgestelde termijn te doen.
Overigens; wat is de stand van zaken van de jaarrekeningen? Hebben het Bestuurscollege en de Eilandsraad nog een achterstand met de behandeling en vaststelling van de jaarrekeningen? Is er al duidelijkheid over de benoemingen die tegen de regels en procedures hebben plaatsgevonden en hoe zal hier verder mee omgegaan worden? Is er een beleid om te voorkomen dat benoemingen weer uit de hand lopen zoals reeds enige jaren het geval?

Ik heb een advies voor gedeputeerde Alcala-Walle en het Bestuurscollege. Benoem de commissie genoemd in artikel 8 van de Eilandsverordening Ombudsfunctionaris Curaçao. Deze commissie heeft als taak de Ombudsman gevraagd en ongevraagd van advies te dienen over de wijze waarop hij zijn taak verricht en dient als klankbord met name als er klachten zijn over bepaalde aspecten van het optreden van de Ombudsman, zowel inhoudelijk als formeel.
De e-mail met de verbale agressie was niet nodig geweest.
Voor de Ombudsman heb ik hetzelfde advies. Benader het Bestuurscollege zo spoedig mogelijk met het verzoek de bedoelde commissie te benoemen zodat deze de waarnemingen van gedeputeerde Alcala-Walle kan analyseren en de Ombudsman hierover adviseren. Naar mijn mening is de klacht die de Ombudsman tegen gedeputeerde Alcala-Walle heeft ingediend bij het Openbaar Ministerie ook niet nodig geweest.
Laten wij de commissie oprichten!

Etienne van der Horst
31 Mei 2008

2008-03-19T09:57:00.002-04:00

Voldoet de Commissie Benoemingsbeleid niet of juist wel aan de opdracht van het Bestuurscollege?

De Commissie Benoemingsbeleid van het Eilandgebied Curaçao voldoet niet aan de opdracht van het Bestuurscollege. De Commissie heeft niet binnen de vastgestelde termijn haar bevindingen en aanbevelingen aan het Bestuurscollege doen toekomen. De Commissie is ruim 3 maanden over tijd. Is dat de bedoeling van het Bestuurscollege geweest?
Zoals algemeen bekend wordt door de overheid vaak een commissie ingesteld juist om zaken op de lange baan te schuiven. De Commissie, onder voorzitterschap van de SOAB, heeft gefaald. Men had van meet af aan moeten stellen dat men de opdracht niet in de daarvoor vastgestelde termijn kan uitvoeren. Deze termijn is éénmaal verlengd geweest welke verlenging inmiddels ook is verlopen. Verder moet niet worden uitgesloten dat het Bestuurscollege naar aanleiding van een eerste rapportage van de Commissie nadere informatie kan opvragen waardoor de Commissie nog langer bezig zal zijn voordat er een eindverslag zal worden uitgebracht. In de tussentijd wordt door een aantal rechtzaken de aard van diverse (politieke) benoemingen bevestigd.

SOAB wees alert dat jullie niet gebruikt worden door de politiek om een mogelijk van tevoren (subtiele) afgesproken (politieke) agenda te dienen. De hele gang van zaken rondom de Commissie Benoemingsbeleid, zoals die tot nu toe is gelopen, toont naar mijn mening een gebrek aan respect voor de Gouverneur en de Minister President van de Nederlandse Antillen die zich ongerust maken over de benoemingen die gedurende de periode januari t/m juni 2007 hebben plaatsgevonden bij het Eilandgebied Curaçao. Het Bestuurscollege heeft besloten dat alle benoemingen sinds 2003 onder de loep genomen moeten worden en niet alleen die van de eerste helft van 2007 hetgeen veel meer werk inhoudt voor de Commissie. Dit is duidelijk het op de lange baan schuiven van de zaak en mogelijk juist de intentie van het Bestuurscollege. In die zin voldoet de Commissie wel aan de “opdracht” van het Bestuurscollege.

Wanneer krijgen de samenleving, de Gouverneur en de Minister President van de Nederlandse Antillen nu eindelijk eens verslag van de conclusies en aanbevelingen van de Commissie en de concrete stappen die het Bestuurscollege heeft genomen teneinde een halt toe te roepen aan de politieke benoemingen die tegen de regels en procedures in plaatsvinden?

Etienne van der Horst
19 Maart 2008

2008-03-19T05:49:00.001-04:00

Komishon Nombramentunan ta kumpli òf no ta kumpli ku e enkargo di Bestuurscollege?

E Komishon Nombramentunan na Teritorio Insular di Kòrsou no ta kumpli ku e enkargo di Bestuurscollege. E Komishon no a logra di presentá su konklushonnan i rekomendashonnan na Bestuurscollege dentro di e tèrmino stipulá pa Bestuurscollege. E Komishon ta mas ku 3 luna lat. Ta esaki tabata e intenshon di Bestuurscollege?
Manera en general ta konosí mayoria bia ora Gobièrnu instalá un komishon ta pa motibu ku e ke evitá ku un asuntu ta keda solushoná riba tèrmino kòrtiku pasobra esaki no ta kumbiní Gobièrnu pa un òf otro motibu. E Komishon Nombramentunan bou di presidensia di SOAB a faya. For di prinsipio e Komishon mester a notifiká Bestuurscollege ku e no por kumpli ku e enkargo dentro di e tèrmino stipulá. E termino a keda prolongá un bia i entretantu e prolongashon aki tambe a vense. Seguidamente no mester ekskluí ku a base di e promé raportahe di e Komishon, Bestuurscollege por pidi pa informashon adishonal i asina alargá e tèrmino den kual e Komishon lo presentá su konklushonnan i rekomendashonnan final. Entretantu algun kaso den korte ta konfirmá e karakter (polítiko) di diferente nombramentu.

SOAB sea alerta pa boso no ta keda posiblemente usa dor di polítika pa sirbi sierto agènda (polítiko) (sutilmente) palabrá de antemano.
Henter e manera ku te ku awor aki a atendé e asuntu di nombramentunan na Teritorio Insular di Kòrsou, na mi opinion, ta ilustrá un falta di rèspèt pa Gobernador i Promé Minister di Antia Hulandes ku a mustra nan prekupashon tokante e nombramentunan ku a tuma lugá den e periodo di yanüari te ku yüni 2007. Bestuurscollege sinembargo a disidí pa laga investigá tur e nombramentunan ku a tuma lugá for di 2003 ku ta un periodo mas largu ku e promé mitar di 2007 lokual ta enserá muchu mas trabou pa e Komishon. Esaki ta demonstrá e intenshon pa alargá e tèrmino di e enkargo ku kisas hustamente ta e intenshon di Bestuurscollege. Den e sentido aki e Komishon ta kumpli ku e “enkargo” di Bestuurscollege.

Ki dia por fin komunidat di Kòrsou, Promé Minister i Gobernador di Antia Hulandes ta haña un relato di e konklushonnan i rekomendashonnan di e Komishon Nombramentunan i e pasonan konkreto ku Bestuurscollege a tuma pa eliminá nombramentunan polítiko kontra di tur regla i prosedura?

Etienne van der Horst
19 Mart 2008

2008-02-17T21:01:00.001-04:00

Ken mester tene responsabel pa e mas o ménos Naf. 132,000 ku Selikor a paga sr. Asjes awor ku korte a destruí e desishonnan di su nombramentu i di su kontrato di trabou?

Korte a destruí e desishon di StIP pa apuntá sr. Asjes komo e di dos direktor na Selikor i tambe e desishon pa firma su kontrato di trabou. Pa e nombramentu polítiko aki Selikor mester a paga mas o ménos Naf. 132.000 na sr. Asjes. Korte a bisa ku StIP den e kaso di nombramentu di sr. Asjes a aktua den violashon ku rason i ekidat (redelijkheid en billijkheid) kual dos aspekto ta ser rekerí pa konsiderá na interes di Selikor. Segun korte, firmando e kontrato di trabou ku sr. Asjes un (1) dia promé ku korte a dikta sentensia den e kaso di su nombramentu, a pone Selikor den un situashon finansiero indeseabel ku konsekuensianan, te ainda, konsiderabel. Probablemente korte a bisa “te ainda” pasobra tin kaminda pa kana pa eliminá/kompensá e konsekuensianan finansiero pa Selikor. E aktual hunta di komisario tin un deber pa konsiderá esaki debidamente pa asina na promé lugá Selikor keda kompensá i na di dos lugá duna un aporte na eliminashon di práktikanan di mal gobernashon na Kòrsou.

Un promé análisis ta mustra ku e aktual hunta di komisario di Selikor por sigui 2 senario:
1) E por tene StIP responsabel pa e gastunan i kuminsá un kaso den korte pa haña esaki kompensá pa despues riba su turno e aktual direktiva di StIP, a base di Kódigo Sivil Buki 2, tene e eks-miembronan di direktiva di StIP ku e tempu ei a bai di akuerdo ku nombramentu di sr. Asjes personalmente responsabel pa e gastunan di e kompensashon.
2) E por tene e eks-miembronan di e hunta di komisario di Selikor, ku e tempu ei a bai di akuerdo pa ehekutá e nombramentu dor di StIP un (1) dia promé ku e sentensia a kai den korte, personalmente responsabel pa e gastunan di kompensashon.

Den kaso di tur dos senario nos mester wak si e partidonan di koalishon PAR i PNP tin e kurashi polítiko pa sigui un di nan pa asina atvertí tur miembro di direktivanan di fundashonnan di gobièrnu i tur komisario di NV-nan di gobièrnu ku mal gobernashon di nan parti den e entidatnan aki inevitablemente lo tin su konsekuensianan personal.
Probablemente nos polítikonan lo bai wak promé si por eksigí e sèn bek for di sr. Asjes. Asina ta evitá posibel frikshon den koalishon komo ku un di e partnernan den koalishon, ku ta partido FOL, a hunga e ròl prinsipal den e nombramentu di sr. Asjes. En todo kaso mester aktua pasobra mester kompensá e gastunan di Selikor ku e lo no a hañ’é konfrontá kuné si a apliká bon gobernashon i ta bin aserka ku ta trata di sèn di pueblo.

Si nos mandatarionan mes no tin e kurashi polítiko pa aktua tin un otro opshon ku por keda inisiá pa e empleadonan di Selikor, konsiderando ku nan ta interesadonan, sostené pa nan sindikato ABVO. Nan lo por skohe pa un di e 2 senarionan menshoná ariba pa asina Selikor por haña su gastunan di mas o ménos Naf. 132.000 kompensá. Kon ku bai bin e sèn aki lo por a wòrdu usa pa entre otro entrenamentu di empleado òf kompra di fasilidatnan di trabou òf otro aspektonan operashonal ku empleadonan ta benefisiá di dje.

Tantu Selikor i e empleadonan ku a kuminsá e kaso kontra di StIP i hunta di komisario di Selikor ta tin gastu di abogado pa kual nan por konsiderá pa tene e miembronan di direktiva di StIP òf miembronan di hunta di komisario ku a koperá ku e nombramentu i ehekushon di esaki personalmente responsabel.

E kaso di nombramentu di sr. Asjes por haña un otro rabu tambe si sr. Asjes disidí di eksigí pago di daño i perhuisio, sea via e kaminda di korte òf via e kaminda di negoshashon. Si resultá ku tin ku paga sr. Asjes daño i perhuisio por konsiderá pa tene e miembronan di direktiva di StIP i e miembronan di hunta di komisario personalmente responsabel pa kompensá e gastu aki tambe. Sinembargo no mester ekskluí ku e chèns ku sr. Asjes ta haña rason ta limitá komo ku e tampoko a aktua di buena fe ora e a firma e kontrato di trabou sabiendo ku e siguiente dia korte lo dikta sentensia.

By the way: sr Cooper, protagonista prinsipal den e nombramentu polítiko di sr. Schotte na DROV, ta dispuesto pa kubri e gastunan di abogado di e empleado di DROV ku segun e veredikto preliminar ta parse ku finalmente lo bai gana e kaso kontra di Gobièrnu Insular? Si e nombramentu aki lo no a tuma lugá e empleado lo no a hañ’é konfrontá ku e gastunan aki. Kisas sr. Cooper por puntra e diputadonan ku a sostené e tempu ei den e nombramentu di sr. Schotte pa kontribuí na kubri e gastunan. Kon ku bai bin e desishon di e nombramentu polítiko aki a keda tuma dor di Bestuurscollege kolektivamente.

Etienne van der Horst
17 Febrüari 2008

2007-12-04T19:55:00.002-04:00

Komishon pa investigá nombramentunan tin 2 siman mas pa terminá su trabou

Riba 19 di òktober 2007 Bestuurscollege a disidí pa instalá un komishon ku mester investigá e nombramentunan ku a tuma lugá na Gobièrnu Insular durante e periodo yanüari 2003 te ku yüni 2007. Segun e desishon e komishon mester hasi su trabou den 8 siman ku e prioridat di mas haltu. Esaki ta enserá ku e trabou mester ta kla riba 14 di desèmber 2007. Ya kaba 6 siman a pasa i falta 2 siman mas pa finalisá e trabou. E desishon ta enserá tambe ku e komishon tin ku raportá semanalmente na Bestuurscollege via diputado di asuntunan general. Lo ta bon pa Bestuurscollege, durante su próksimo rueda di prensa, duna komunidat un relato breve di e trabounan hasí dor di e komishon te na e momentu aki. Tambe lo ta bon pa informá komunidat si e komishon lo keda kla ku su trabou dentro di 8 siman manera Bestuurscollege a disidí.

Komo ku Gobièrnu Sentral a informá Bestuurscollege ku segun konseho hurídiko tin indikashonnan ku posiblemente tin nombramentunan ku a tuma lugá no konforme leinan vigente i/o ku no ta na interes di pais lo ta interesante pa wak si e komishon tambe ta identifiká e indikashonnan aki. Lo ta bon pa e komishon konsultá ku e entidat ku a duna Gobièrnu Sentral konseho hurídiko pa haña klaridat riba e indikashonnan.
Un di e otro tareanan di e komishon ta pa fórmula proposishonnan pa Bestuurscollege kon pa atendé e nombramentunan ku, na opinion di e komishon, no a tuma lugá teniendo sufisientemente kuenta ku reglanan i proseduranan vigente i eksigensianan di kalidat pa loke ta trata rekrutashon, selekshon, tumamentu den servisio, nombramentu i renumerashon.

Si resultá ku tin kosnan ku a tuma lugá na un manera inkorekto ta di spera ku Bestuurscollege tin e kurashi polítiko pa aktua i si tin ku revoká desishonnan, pa hasi esaki tambe. Tambe ta di spera ku partidonan di oposishon lo denunsia e nombramentunan aki ku e mes un fervor ku nan a denunsia e hecho ku segun nan e presupuesto 2008 no ta konforme lei i reglanan vigente.
Kon ku bai bin ta un kos so por hasi ku desishonnan ku no a tuma lugá segun lei i/o ku no ta na interes di pais; revoká nan.

Etienne van der Horst
4 desèmber 2007

2007-12-04T10:04:00.003-04:00

De commissie om de benoemingen te onderzoeken heeft nog 2 weken om haar werk te voltooien

Op 19 oktober 2007 heeft het Bestuurscollege besloten een commissie in te stellen die de benoemingen die gedurende de periode januari 2003 t/m juni 2007 hebben plaatsgevonden bij het eilandgebied curaçao moet onderzoeken. Volgens het besluit moet de commissie haar werk met de hoogste prioriteit binnen 8 weken na haar instelling voltooien. Dit houdt in dat het werk uiterlijk op 14 december 2007 voltooid moet zijn. Er zijn nu reeds 6 weken voorbij en er resten nog maar 2. Het besluit houdt ook in dat de commissie wekelijks aan het Bestuurscollege rapporteert door tussenkomst van de gedeputeerde van algemene zaken. Het zou goed zijn dat het Bestuurscollege tijdens de komende persconferentie de samenleving informeert over de stand van zaken van de werkzaamheden van de commissie tot nu toe en of de commissie haar werkzaamheden binnen de termijn van 8 weken zal voltooien zoals besloten is door het Bestuurscollege.

Aangezien de Landsregering het Bestuurscollege heeft geïnformeerd dat er indicaties zijn dat er mogelijk benoemingen niet in overeenstemming met de wet hebben plaatsgevonden en/of die niet in het belang zijn van het eiland, is het interessant om te zien of de commissie deze indicaties ook identificeert. Het zou goed zijn als de commissie de entiteit die de Landsregering van juridisch advies heeft voorzien benaderd voor het verkrijgen van meer duidelijkheid over de indicaties.
Eén van de andere taken van de commissie is om voorstellen te formuleren voor de door het Bestuurscollege te volgen handelswijze in die gevallen, waarbij naar oordeel van de commissie de geldende regels en procedures en kwaliteitseisen m.b.t. werving, selectie, indienstneming, benoeming en inschaling onvoldoende in acht zijn genomen.

Indien blijkt dat zaken niet op correcte wijze zijn gelopen is het te hopen dat het Bestuurscollege de politieke moed kan opbrengen om op te treden en indien er benoemingen teruggedraaid dienen te worden dit ook te doen. Ook is het te hopen dat de oppositiepartijen deze benoemingen met dezelfde bravoure veroordelen als die zij getoond hebben bij de aankondiging dat de begroting voor 2008 naar hun mening niet voldoet aan de wettelijke bepalingen en regels.
Hoe het ook zij, er is maar één manier om te handelen met benoemingen die niet in overeenstemming met de wet hebben plaatsgevonden en/of niet in het belang zijn van het eiland: terugdraaien!

Etienne van der Horst
4 december 2007

2007-11-28T21:05:00.001-04:00

A tuma akshon pa investigá posibel mal uso di creditcard di Gobièrnu dor di un eks-diputado?

Dia 7 di novèmber 2007 un matutino a informá ku un eks-diputado a hasi mal uso di un credit card di Gobièrnu pa metanan personal i nunka no a paga bek.
For di un promé análisis di e informashon ku e matutino a publiká tin indikashon ku por ta trata di un fundashon òf kompania anónimo di Gobièrnu. Un detaye importante ta ku e artíkulo a informá ku e aktonan di un eks-diputado a kousa hopi konflikto den pasado lagando vários persona kapasitá bandoná e servisio di e organisashon. Si bai bek den tempu nos por mira ku na òktober/novèmber 2006 medionan di komunikashon a publiká ku 2 persona kapasitá a bandoná servisio di CTB pa motibu di konflikto ku e diputado di e tempu ei. No ta ekskluí ku tin un òf mas otro fundashon òf kompania anónimo di gobièrnu kaminda tambe tabata tin personanan kapasitá ku a bandoná servisio di e organisashon pa motibu di konflikto ku e diputado ku tabata responsabel pa e organisashon pero un promé análisis no profundo ta indiká ku den e kaso aki por ta trata di CTB. Mester bini klaridat pa komunidat ta kua entidat e matutino ta referí na dje.

Komunidat no a tende nada mas despues ku e artíkulo a sali den e matutino. Komo ku ta trata di un entidat di gobièrnu lo ta bon pa Bestuurscollege laga investigá ku en bèrdat ta trata aki di CTB òf ku ta trata di un otro organisashon di gobièrnu. Den pasado tabata tin problema kaba ku mal uso di creditcard na CTB dor di un diputado pa despues SOAB a formulá instrukshonnan hopi kla pa uso di creditcard. E tempu ei e mal uso di e creditcard tabata kousa di masha konmoshon den mundu polítiko i hopi publisidat rondó di e suseso na CTB. Di kon awor aki komunidat no ta tende nada? Tres siman a pasa despues ku e informashon a keda publiká i komunidat no a tende nada mas. Si e informashon ku a sali den e matutino ta robes komunidat tin derecho pa tende esaki i si e eks-diputado entretantu, awor ku a publiká informashon over di e mal uso, a paga tur e sèn bek tambe komunidat tin derecho di tende esaki. Ta trata di sèn di komunidat. Mester kita tur duda ku fondonan di komunidat ta keda mal usa no pa e meta ku nan ta destiná p’e. Na unda e sistemanan di kòntròl ta keda den organisashonnan di gobièrnu? Di kon ta awor numa, probablemente despues di 1 aña, ta denunsia e posibel mal uso di creditcard? No tin un kòntròl interno. Un akountent no ta kontrolá bukinan? Direktivanan/komisarionan ta kargando asumiendo nan responsabilidat pa e fondonan di nan organisashon na un manera korekto? Bestuurscollege ta asumí su responsabilidat? No por permití ku tin mal uso di e fondonan di entidatnan di gobièrnu pa metanan personal. Tin vários manera di kontrolá (mal)uso di fondonan.

Esnan ku ta sinti nan mes responsabel por fabor aktua awor! Duna komunidat un señal ku su mandatarionan, tantu di oposishon komo di koalishon, ta duna good governance e balor ku e meresé.

Etienne van der Horst
28 Novèmber 2007

2007-11-28T10:13:00.003-04:00

Politici bevoordelen een categorie ambtenaren en demotiveert anderen
- heeft alleen de bevoordeelde ambtenaar profijt van de bevoordeling? -

Onze politici bevoordelen een kleine groep ambtenaren die zij beschouwen als hun vertrouwenspersonen. Dit demotiveert een grotere groep andere ambtenaren en leidt vaak tot ontevredenheid in het ambtenarenkorps hetgeen kan leiden tot een ambtelijk apparaat dat niet functioneert zoals het hoort terwijl de samenleving daar recht op heeft.
De Algemene Rekenkamer van de Nederlandse Antillen (ARNA) zegt in haar Rapport bevattende uitkomsten van het onderzoek indienstneming en salarisbetaling personeel eilandgebied Curacao – 21 juni 2007 dat het Bestuurscollege hun medewerkers en secretaressen in dienst van de overheid benoemen zonder rekening te houden met de geldende procedures en zonder het hoofd van dienst te raadplegen. In de meeste gevallen voldoen deze personen niet aan de functievereisten van de functie waarin ze worden benoemd. Een voorbeeld van een dergelijke benoeming is de recente benoeming die bij de DROV heeft plaatsgevonden welke thans voor de rechter is omdat deze benoeming de carrièremogelijkheden van een medewerkster van de DROV benadeeld heeft. De ARNA is van mening dat dit soort benoemingen frustrerend is voor de hoofden van dienst en hun personeel.

De ARNA heeft ook het toekennen van de toelage ex. artikel 10 van de BezoldigingsRegeling Curacao (BRC) 1998 aan medewerkers en secretaressen van gedeputeerden onderzocht (Rapport inzake onderzoek toelagen ex artikel 10 BRC 1998 en artikel 26 LMA – 22 november 2007). De ARNA heeft geconstateerd dat de medewerkers en secretaressen deze toelage automatisch krijgen en dat er verder geen andere eisen worden gesteld waar men aan dient te voldoen. Ook heeft de ARNA geconstateerd dat de toelage automatisch (gedeeltelijk) in het salaris wordt opgenomen als de medewerkers en secretaressen (weer) gaan werken bij de dienst waar zij benoemd zijn. Hierdoor wordt een kleine groep ambtenaren bevoordeeld boven vele anderen.
Een hoofdconclusie van de ARNA is dat de wijze waarop de toelage wordt toegekend in strijd is met de doelstellingen en uitgangspunten van de BRC 1998. Als gevolg hiervan is sprake van wildgroei, willekeur en gebrek aan transparantie. Een andere hoofdconclusie is dat de toelage op grond van artikel 10 BRC 1998 wordt toegekend zonder dat is voldaan aan de wet- en regelgeving. De ARNA beveelt aan om de regelgeving voor de medewerkers en secretaressen die ter beschikking zijn gesteld van het Bestuurscollege te herzien.

Het is nu genoeg geweest! Onze politici moeten beginnen de aanbevelingen van de ARNA op te volgen en stoppen met het benadelen van het ambtelijk apparaat. De ambtenaar moet de samenleving dienen en niet de politiek!

Zijn het alleen de ambtenaren die profijt hebben van de toelage die zij ontvangen als zij ter beschikking zijn gesteld van het Bestuurscollege? Is het waar dat de politieke partijen verwachten dat zij een deel krijgen van de toelage die toegekend wordt aan de ter beschikkinggestelden? Als dat waar is dan hebben we een onwenselijke situatie. Natuurlijk bepaalt elke ambtenaar zelf wat hij met de toelage doet. Maar als de politieke partijen er rekening mee houden dat zij een deel van de toelage krijgen terwijl de politici diegenen zijn die beslissen over de toekenning van de toelage (inclusief een eventuele verhoging daarvan) dan hebben we te maken met een belangenconflict. Dit fenomeen moet worden onderzocht en transparant gemaakt worden. We kunnen gerust stellen dat de samenleving de politieke partijen subsidieert. Is dit onze bedoeling? Het zou interessant zijn om te weten hoeveel publieke geld de politieke partijen op deze wijze op jaarbasis ontvangen. Wanneer treedt de wet in werking die de transparantie van de fondsen van de politieke partijen reguleert? By the way; als de vertrouwenspersonen de politieke partijen financieel moeten steunen met een deel van hun toelage moeten de bestuurders (gedeputeerden en eilandsraadsleden) dit ook doen met bijvoorbeeld een deel van hun salaris?

Indien de samenleving accepteert dat de subsidiering van de politieke partijen met publieke gelden voortgezet wordt mag zij dan eisen dat de politieke partijen capabele bestuurders aanlevert om de samenleving te dienen en dat het geld dat zij ontvangen van de toelage ex artikel 10 BRC 1998 door de partijen aangewend wordt voor de vorming van bestuurders?

Etienne van der Horst
28 November 2007

2007-11-28T06:20:00.001-04:00

Politikonan ta privilegiá un kategoria di ámtenar i demotivá otronan
- ta ámtenar privilegiá so tin benefisio di e privilegio? -

Nos polítikonan ta privilegiá un grupo chikitu di ámtenar ku nan ta konsiderá nan hendenan di konfiansa. Esaki ta demotivá un grupo grandi di otro ámtenar i hopi bia ta kousa malkontentu den e kuerpo di ámtenar ku por resultá den un aparato públiko ku no ta funshoná manera debe ser; manera komunidat tin derechi ariba.
Kontrolaria General di Antia Hulandes (ARNA) a bisa den su “Rapport bevattende uitkomsten van het onderzoek indienstneming en salarisbetaling personeel eilandgebied Curacao – 21 juni 2007” ku Bestuurscollege ta nombra nan kolaboradónan i sekretarianan den servisio di gobièrnu sin tene kuenta ku proseduranan vigente i sin konsultá ku e hefe di servisio. Mayoria bia tambe e personanan aki no ta kumpli ku e eksigensianan di e funshon ku nan ta wòrdu nombrá aden. Un ehèmpel resien di un tipo di nombramentu asina ta esun ku a tuma lugá na DROV ku na e momento aki ta den korte pasobra e nombramentu aki a perhudiká un empleado di DROV den su karera. ARNA ta di opinion ku e tipo di nombramentunan aki ta frustrante pa hefenan i personal di servisionan.

ARNA a investigá tambe dunamentu di e kompensashon ex. artíkulo 10 di BRC 1998 na entre otro kolaboradónan i sekretarianan di diputadonan (Rapport inzake onderzoek toelagen ex artikel 10 BRC 1998 en artikel 26 LMA – 22 november 2007). ARNA a konstatá ku e kolaboradónan i sekretarianan ta risibí e kompensashon outomátikamente i ku no tin otro eksigensianan ku nan tin ku kumpli kuné. Tambe ARNA a konstatá ku e kompensashon ta keda outomátikamente (por parti) inkorporá den e salario ora e empleado bai traha (bek) na e servisio kaminda e a keda nombrá. Dor di esaki un grupo chikitu di ámtenarnan ta keda privilegiá riba hopi otronan.
E konklushonnan prinsipal di ARNA ta ku e manera ku ta duna e kompensashon ta kontra e meta i puntonan di salida di e BRC 1998. Komo konsekuensha di esaki por papia di algu ku ta saliendo fo’i man, ku ta arbitrario i ku falta transparensha. Un otro konklushon prinsipal ta ku, e kompensashon ku ta ser duná no ta kuadra ku regla ni ku lei. ARNA ta rekomendá entre otro pa revisá e reglamentashon pa kolaboradornan i sekretarianan ku ta ser poné na disposishon di Bestuurscollege.
Ta basta awor! Nos polítikonan mester kuminsá sigui e rekomendashonnan di ARNA i stòp di perhudiká e aparato públiko. Empleado públiko ta sirbi komunidat i no partidonan polítiko!

Ta ámtenar so tin benefisio di e kompensashon ku e ta risibí ora e ta na disposishon di un diputado? Kiko tin di bèrdat ku tin partidonan polítiko ku ta eksigí di nan kolaboradónan i sekretarianan pa nan duna partido un parti di nan kompensashon? Si esaki ta bèrdat nos por papia di un situashon indeseabel. Naturalmente kada empleado públiko mester sa kiko e ta hasi ku su kompensashon pero ora un partido polítiko ta tene kuenta ku e ta risibí un parti di e kompensashon di su kolaboradónan i sekretarianan kaminda ta polítikonan mes ta aprobá e maneho di kompensashon (inkluso posibel futuro oumento) nos por papia di un situashon di konflikto di interes. E fenómeno aki mester keda investigá i bira transparente. Nos por bisa libramente ku komunidat ta supsidiando partidonan polítiko. Esaki ta nos intenshon? Lo ta interesante pa sa kuantu sèn kada partido ta risibí di e manera aki anualmente. Ki dia e lei ku ta regulá transparensha di fondonan di partidonan polítiko ta drenta na vigor? By the way; si ámtenarnan di konfiansa mester kontribuí ku partido finansieramente, mandatarionan (diputadonan i miembronan di Konseho Insular) tambe tin ku hasi esaki ku por ehèmpel parti di nan salario?

Si komunidat akseptá ku ta sigui supsidiá partidonan polítiko ku sèn di pueblo, e tin mag di eksigí di nos partidonan polítiko ku nan ta ofresé mandatarionan kapasitá pa sirbi komunidat i ku e sèn ku nan ta risibí for di parti di e kompensashon ex artíkulo BCR 1998 ta wòrdu usá pa formashon di mandatarionan?

Etienne van der Horst
28 Novèmber 2007

2007-11-22T19:50:00.003-04:00

Pa kiko Bestuurscollege no ta presentá e desishon di nombramentu di sr. Schotte?

E siman aki e kaso di un empleado di DROV kontra Gobièrnu Insular relashoná ku nombramentu di sr. Schotte na DROV a presentá den korte. E empleado su abogado a bisa ku su kliente a keda perhudiká personalmente den su karera dor di e desishon di e Bestuurscollege anterior nombrando sr. Schotte komo hefe di e departamentu di “Facilitaire Zaken” na DROV. Durante e kaso e abogado di Gobièrnu Insular a bisa ku no tin desishon riba nombramentu di sr. Schotte na DROV. Esaki a asombrá tur partido den korte. Den resien pasado diputado Willem a yega di bisa ku 3 konseho hurídiko a bisa ku no por revoká e desishon di nombramentu di sr. Schotte, despues e a bisa ku tin motibu pa revoká e desishon pa finalmente e a bisa pa bai korte numa. Esaki ta nifiká ku tin un desishon di nombramentu. Tambe Bestuurscollege a informá empleadonan di DROV por eskrito, despues ku nan a protestá kontra e nombramentu di sr. Schotte den DROV, ku Bestuurscollege tin komprenshon pa e ponensianan di e empleadonan pero no ta mira motibu pa bini bek riba e desishon di nombramentu. Ta kon por ta posibel ku e abogado di Gobièrnu Insular ta bisa ku no tin desishon di nombramentu di sr. Schotte na DROV. Por ta posibel ku ta ke no ke pa e desishon ei bini riba mesa pa kisas asina un i tur por mira ku e desishon tumá no ta basá riba ningun konseho, ni di PZCB, ni di AJZ i ni di Hefe di DROV, i sin motivashon?

Den su rapòrt “Indienstneming en salarisbetaling personeel eilandgebied Curacao - juni 2007” Kontrolaria General ta konstatá ku den kaso di tumamentu den servisio di kolaboradónan i sekretarianan di diputadonan Bestuurscollege no a sigui proseduranan vigente i mayoria bia e personanan ku ta keda tumá den servisio no ta kumpli ku e eksigensianan di e funshonnan ku nan ta keda nombra aden.
E prosedura pa tuma hende den servisio ta bisa ku Bestuurscollege por desviá for di e prosedura pero Kontrolaria General a konstatá ku den ningun di e kasonan ku Bestuurscollege a desviá for di prosedura durante e periodo 2003 te ku 2006 Bestuurscollege a motivá esaki sufisientemente lokual ta un eksigensia di bon gobernashon.
Kontrolaria General ta bisa ku den kuadro di bon gobernashon Bestuurscollege mester duna un bon ehèmpel i sigui su mes proseduranan. Si Bestuurscollege ta di opinion ku mester desviá for di e proseduranan vigente bon gobernashon ta eksigí ku Bestuurscollege ta hasi esaki na un manera transparente lokual segun Kontrolaria General no tabata e kaso durante e periodo 2003 te ku 2006.
E lokual Kontrolaria General a konstatá tokante e nombramentunan durante e periodo 2003 te ku 2006 ta konta pa e nombramentu di sr. Schotte tambe? Ta pa e motibu ei no ke presentá e desishon? Ta bon pa e Bestuurscollege aktual aktua transparente i no krea e impreshon ku ke tapa pa e maneho di e Bestuurscollege anterior pasobra esei ta e impreshon ku ta kreando ora abogado di Gobièrnu Insular bisa den korte ku no tin desishon riba nombramentu di sr. Schotte na DROV.

E manera ku Bestuurscollege ta atendé ku e nombramentu di sr. Schotte no ta duna e siudadano e konfiansa ku algu lo sali for di e investigashon ku e komishon bou di presidensia di SOAB ta hasiendo na e momentu aki tokante e nombramentunan ku a tuma lugá durante e periodo 2003 te ku yüni 2007. Tampoko e ta krea konfiansa ku lo bai hasi algu ku e resultado di e investigashon. Komunidat tin ku eksigí ku Bestuurscollege ta atendé e asuntu aki i esun di nombramentu di sr. Schotte na serio i na un manera transparente i desidido i segun normanan di bon gobernashon..

Etienne van der Horst
22 Novèmber 2007

2007-11-22T10:07:00.002-04:00

Waarom overlegt het Bestuurscollege het benoemingsbesluit van dhr. Schotte niet?

Deze week kwam de zaak van een medewerkster van de DROV tegen het Eilandgebied Curaçao met betrekking tot de benoeming van dhr. Schotte bij de DROV voor de rechter. De advocaat van de DROV medewerkster zei dat zijn klant persoonlijk benadeeld wordt in haar carrière door de beslissing van het vorige Bestuurscollege om dhr. Schotte tot hoofd van de afdeling Facilitaire Zaken te benoemen bij de DROV. Tijdens de zaak heeft de advocaat van het Eilandgebied Curaçao gezegd dat er geen benoemingsbesluit is van dhr. Schotte. Dit heeft alle partijen in de rechtszaal verbaasd. In het recente verleden heeft gedeputeerde Willem namelijk gesteld dat 3 juridische adviezen aangeven dat het benoemingsbesluit van dhr. Schotte niet teruggedraaid kan worden, waarna hij vervolgens gezegd heeft dat er gronden aanwezig zijn om het besluit terug te draaien en uiteindelijk heeft hij gezegd dat men maar naar de rechter moet stappen. Dit betekent dat er wel degelijk een benoemingsbesluit is. Ook heeft het Bestuurscollege de medewerkers van de DROV, nadat zij geprotesteerd hadden tegen de benoeming van dhr. Schotte bij de DROV, per brief geïnformeerd dat men op zich begrip heeft voor het standpunt van de medewerkers maar dat men toch geen redenen ziet om terug te komen op het besluit. Hoe is het nu mogelijk dat de advocaat van het Eilandgebied zegt dat er geen benoemingsbesluit is van dhr. Schotte? Zou het mogelijk kunnen zijn dat men het besluit niet wil overleggen omdat anders duidelijk wordt dat het besluit mogelijk is genomen zonder advies te hebben ingewonnen van de afdeling Personeelszaken, de afdeling Algemene en Juridische Zaken en van het Hoofd van de DROV en mogelijk ook zonder een motivering c.q. onderbouwing.

In haar rapport “Indienstneming en salarisbetaling personeel eilandgebied Curaçao - juni 2007” constateert de Algemene Rekenkamer (ARNA) dat het in dienst nemen van medewerkers en secretaressen van de gedeputeerden niet overeenkomstig de reguliere procedure heeft plaatsgevonden en ook voldoen betrokkenen veelal niet aan de functievereisten.
De richtlijnen voor indienstnemingen stellen dat het Bestuurscollege kan afwijken van de procedure en richtlijnen maar de ARNA constateert dat gedurende de periode 2003 t/m 2006 geen enkel geval van afwijking toereikend is gemotiveerd hetgeen een vereiste is van behoorlijk bestuur (good governance).
De ARNA is van mening dat in het kader van good governance het Bestuurscollege het goede voorbeeld zou moeten geven door steeds te handelen naar de geest van de geldende procedure. Wanneer het Bestuurscollege van mening is dat er van de procedure afgeweken moet worden dan eist good governance dat dit op een transparante wijze wordt gedaan, hetgeen niet het geval is geweest bij de indienstnemingen gedurende de periode 2003 t/m 2006.
Is hetgeen de ARNA geconstateerd heeft m.b.t. de indienstnemingen/benoemingen ook van toepassing op de benoeming van dhr. Schotte bij de DROV? Is het om die reden dat men het benoemingsbesluit niet overlegt? Het zou goed zijn als het huidige Bestuurscollege transparanter handelt en niet de indruk wekt dat men het beleid van het vorige Bestuurscollege wilt afdekken want dat is de indruk die gecreëerd wordt als de advocaat van het Eilandgebied in de rechtszaal stelt dat er geen benoemingsbesluit is van dhr. Schotte.

De wijze waarop het Bestuurscollege omgaat met de benoeming van dhr. Schotte geeft de burger geen vertrouwen om te denken dat er iets uit het onderzoek zal komen dat nu gaande is onder leiding van de SOAB inzake de benoemingen die hebben plaatsgevonden gedurende de periode 2003 t/m juni 2007. Zelfs als er een resultaat van het onderzoek zal zijn creëert men thans niet het vertrouwen om te geloven dat er iets met dat resultaat gedaan zal worden.

De samenleving moet eisen dat het Bestuurscollege de kwestie van de benoemingen serieus neemt en hierbij transparant en daadkrachtig optreedt volgens de vereisten van behoorlijk bestuur.

Etienne van der Horst
22 November 2007

2007-11-11T21:04:00.001-04:00

Eks-Diputado a hasi mal uso di credit card di Gobièrnu? Kiko awor?

Un matitino a informá siman pasá ku un eks-diputado ku a aparesé riba un lista di partido durante último elekshon a hasi mal uso di un creditcard di Gobièrnu. For di dokumentonan ta resultá ku e a usa e credit card pa metanan personal i nunka a paga bek. E direktor di e instituto ku tabata kai bou di e eks-diputado a atvertí e eks-diputado riba esaki pero e a sigui hasi mal uso di e credit card. E situashon a bira insoportabel pa esnan kende tabata traha den kontrolaria i atministrashon di e instituto. E aktonan di e eks-diputado a kousa hopi konflikto den pasado lagando vários persona kapasitá bandoná e servisio i nunka mas ningun instansia a tuma inisiativa pa sigui investigá e asuntu aki e matutino ta finalisá bisando.
Probablemente no ta trata di un servisio di Gobièrnu pasobra ta menshoná e funshon di direktor anto servisionan di Gobièrnu Insular no konosé e funshon di direktor pero di hefe di servisio. Pues tin indikashon ku ta trata aki di un instituto ku ta un N.V. òf fundashon di Gobièrnu.

Kiko por hasi den un kaso asina? Mester investigá un akusashon serio asina mas pronto ku ta posibel pa sea kontrarest’é òf pa tuma medida apropiá si resultá ku e akusashon ta bálido. Komunidat no tin mag di akseptá ku e asuntu aki ta keda denunsiá pero no investigá debidamente. Un diputado ku ta hasi mal uso di un credit card di gobièrnu ta tacha integridat di Bestuurscollege en general i nos gobernantenan en partikular i den e kaso aki tambe di e instituto di Gobièrnu konserní i no ta kontribuí na bon gobernashon. Tin vários manera ku por laga investigá e kaso aki.
(1) Na promé lugá por aserka Defensor di Pueblo ku un keho pidiendo e pa hasi un investigashon. Defensor di Pueblo por disidí tambe pa start un investigashon riba su propio inisiativa (ambtshalve).
(2) Na di dos lugá, si ta trata di un NV òf un fundashon di Gobièrnu, e aktual hunta di komisario òf direktiva por laga investigá e denunsia aki i si lokual ta ser bisá ta bèrdat por tuma akshon pa evitá ku esaki lo tuma lugá atrobe den futuro i, si tin mester via e kaminda hurídiko, eksigí ku e eks-diputado ta paga e sèn bek.
(3) Na di tres lugá Bestuurscollege mes por tuma e inisiativa pa laga SOAB hasi un investigashon. Ta integridat di Bestuurscollege i nos mandatarionan en partikular a keda tachá i no por laga e asuntu aki den doofpot. Den pasado SOAB a yega di hasi un investigashon riba supuesto mal uso di credit card dor di un mandatario ku tabata enkargá ku e Fundashon di Gobièrnu CTDF/CTB. Den e kaso ei SOAB a fórmula instrukshonnan pa uso di credit card di Gobièrnu pa evitá mal uso den futuro.
(4) Na di kuater lugá, si ta trata di un Fundashon di Gobièrnu, interesadonan (belanghebbenden), por ehèmpel e empleadonan di e fundashon, por aserka e direktiva di e fundashon i a base di artíkulo 54 sekshon 1 di Kódigo Sivil Buki 2 puntra pa klaridat riba e akto aki di mal maneho. Den kaso si no bini un reakshon di direktiva òf ku e interesadonan no ta satisfecho ku e aklarashon, nan por aserka hues i puntra pa laga hasi un investigashon.
Dependé di e resultado di e investigashon hues por disidí pa tuma sierto akshon. Den kaso ku e resultado ta ku en bèrdat a hasi uso di credit card pa metanan personal lo por pidi hues pa disidí ku e eks-diputado tin ku paga e instituto e sèn bek.
Komunidat ni Gobièrnu tin mag di laga e asuntu aki keda den doofpot. Si nos ke bira un pais outónomo den reino nos mester kuminsá traha riba nos normanan i balornan pa asina nos bai haña e rèspèt ku nos meresé komo pais outónomo. Esnan ku tin ku guia nos den e proseso aki, ku ta nos mandatarionan, mester duna e bon ehèmpel.

Etienne van der Horst
11 Novèmber 2007

2007-11-11T10:24:00.007-04:00

Ex-gedeputeerde maakt misbruik van creditcard van de overheid? Wat nu?

Een ochtendkrant heeft verleden week bekendgemaakt dat een ex-gedeputeerde die tijdens de afgelopen verkiezingen op de lijst van een partij stond misbruik heeft gemaakt van een creditcard van de overheid. Uit documenten blijkt dat deze ex-gedeputeerde de creditcard voor persoonlijke doeleinden heeft gebruikt en nimmer heeft terugbetaald. De directeur van het instituut dat onder deze ex-gedeputeerde ressorteerde heeft de ex-gedeputeerde hierop gewezen maar de misbruik duurde voort. De situatie was ondraagbaar geworden voor diegenen die verantwoordelijk waren voor de controle en administratie van het instituut. De handelingen van de ex-gedeputeerde hadden veel conflicten veroorzaakt en hadden ertoe geleid dat verschillende kapabele personen het instituut hadden verlaten.
Waarschijnlijk gaat het hier niet om een overheidsdienst omdat de functie van directeur wordt genoemd en een overheidsdienst kent deze functie niet maar wel die van hoofd van dienst. Dus dit is een indicatie dat het om een overheids-NV of overheidsstichting gaat.

Wat kan er in zo’n geval gedaan worden? Een dergelijke serieuze beschuldiging moet zo spoedig mogelijk onderzocht worden om hetzij het tegendeel te bewijzen of om gepaste maatregelen te nemen indien blijkt dat hetgeen door de ochtendkrant bekend werd gemaakt waar is. De samenleving mag niet accepteren dat dit geval gemeld wordt en niet grondig onderzocht wordt. Een gedeputeerde die misbruik maakt van een creditcard van de overheid tast de integriteit van het Bestuurscollege in het algemeen aan en van onze bestuurders in het bijzonder en in dit geval ook de integriteit van een overheidsinstituut en draagt zeker niet bij aan behoorlijk bestuur. Er zijn diverse manieren om deze beschuldiging te laten onderzoeken.

(1) Op de eerste plaats kan de Ombudsman benaderd worden met een klacht en verzoek om een onderzoek in te stellen. De Ombudsman kan ook besluiten om ambtshalve tot onderzoek over te gaan.

(2) Op de tweede plaats, als het om een overheids-NV of overheidsstichting gaat, kan de huidige Raad van Commissarissen of het huidige bestuur de melding laten onderzoeken en indien blijkt dat de beschuldiging waar is kan men actie ondernemen teneinde te voorkomen dat dit zich in de toekomst herhaalt en, indien nodig langs de juridische weg, terugbetaling eisen van de ex-gedeputeerde.

(3) Op de derde plaats kan het Bestuurscolllege zelf het initiatief nemen om de SOAB een onderzoek te laten instellen. De integriteit van het Bestuurscollege en onze bestuurders is aangetast en dit kan niet in de doofpot blijven. In het verleden heeft de SOAB onderzoek verricht naar misbruik van een creditcard door een voormalige bestuurder die belast was met de overheidsstichting CTDF/CTB. In dat geval had de SOAB richtlijnen geformuleerd voor het gebruik van creditcards om toekomstige misbruik te voorkomen.

(4) Op de vierde plaats, indien het om een overheidsstichting gaat, kunnen belanghebbenden, bijvoorbeeld de werknemers, het bestuur benaderen om, op basis van artikel 54 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek Boek 2, opheldering te vragen over deze handeling van onbehoorlijk bestuur. Indien het bestuur niet reageert of het verzoek niet ten genoegen van de belanghebbenden is geantwoord dan kunnen zij de rechter vragen een onderzoek in te laten stellen.

Afhankelijk van het resultaat van het onderzoek kan de rechter beslissen om over te gaan tot bepaalde acties. Indien blijkt dat er inderdaad misbruik is geweest van de creditcard dan kan de rechter verzocht worden te beslissen dat de ex-gedeputeerde het geld terugbetaalt aan de stichting.

De samenleving noch de overheid mag deze zaak in de doofpot laten. Als we een autonoom land willen worden in het Koninkrijk dan moeten we beginnen te werken aan onze normen en waarden om zodoende het respect te krijgen dat wij waardig zijn als autonoom land. Diegenen die ons daarin moeten leiden, onze bestuurders, moeten het goede voorbeeld geven.

Etienne van der Horst
11 November 2007

2007-11-06T19:58:00.002-04:00

Despues di 8 siman a nombra komishon; awor ta kuantu tempu mester warda riba resultado di e trabounan di Komishon Nombramentunan?

Despues di mas ku 8 siman ku Bestuurscollege a risibí un karta di Gobièrnu Sentral tokante e nombramentunan tantu diskutí den nos komunidat, Bestuurscollege a tuma desishon siman pasa pa instalá un komishon ku mester bai investigá e nombramentunan. Bestuurscollege a disidí ku lo bai investigá tur nombramentunan for di yüni 2003 te ku yüni 2007. Esaki no ta lokual a haña Gobernador di Antia Hulandes su atenshon ni tampoko lokual Gobièrnu Sentral a pidi pa hasi. A pidi pa atendé e nombramentunan ku a tuma lugá durante e periodo di yanüari te ku yüni 2007.

Segun Kontrolaria General un kantidat di 353 funshon adishonal a keda presupuestá durante 2003 te ku 2006 (fuente: Onderzoeksrapport Indienstnemingen en Salarisbetaling Personeel Eilandgebied Curaçao – 21 yüni 2007 [por download esaki for di www.remetido.com]). Esaki ta enserá ku e komishon mester bai investigá mas ku 400 nombramentu inkluyendo esnan di e periodo yanüari te ku yüni 2007 ku ta mas o ménos 50. Ta Bestuurscollege su prerogativa kua nombramentunan adishonal e ke investigá pero e nombramentunan den e periodo yanüari te ku yüni 2007 mester tin prioridat, ta eseinan ta e “issue”.E komishon por investigá e nombramentunan aki promé i raporta na Gobièrnu Sentral pa despues sigui investigá sobrá.

Den kuadro di transparensia di gobernashon lo ta na su lugá si Bestuurscollege, basá riba e “Landsverordening Openbaarheid van Bestuur” (LOB [por download esaki for di www.remetido.com]), informá komunidat kiko e tarea di e komishon ta, kua ta e kriterionan ku lo bai apliká, ken ta e integrantenan di e komishon i dentro di kuantu tempu mester finalisá e enkargo. Pa por tin un base pa kompará e konklushonnan di e komishon ku e konklushonnan di e konseho hurídiko ku Gobièrnu Sentral a risibí tokante e nombramentunan i e konklushonnan di Kontrolaria General menshoná den su rapòrt di yüni 2007, mester apliká un sèt di kriterionan ekivalente. Pues e komishon mester apliká e kriterionan ku tabata base pa e konseho hurídiko i e kriterionan ku Kontrolaria General a apliká ku ta ankrá den reglanan i proseduranan vigente di Teritorio insular di Kòrsou (Toetsingsctiteria Commissie Indienstnemingen/Personeelsstop). Ta importante tambe pa konsiderá bon ken mester apuntá komo integrante di e komishon. Lo ta bon pa banda di representantenan di servisionan di Gobièrnu Insular tin un representante di e entidat ku a duna Gobièrnu Sentral e konseho hurídiko i un representante di Kontrolaria General. E dos entidatnan aki mester ta representá den e komishon pa garantisá ku ta apliká e kriterionan ku nan a apliká. Ta bon tambe pa apuntá un representante di sindikato ABVO den e komishon pasobra un maneho di personal konsistente ta na interes di su miembronan i alabes e por perkurá ku e asuntu di nombramentu no drenta den doofpot pasobra un kos ku ta sigur ta ku Bestuurscollege no tin purá pa atendé e asuntu di nombramentu. E komishon lo por hasi e promé parti di e investigashon den 1 luna di tempu. Ta trata di mas o ménos 50 nombramentu ku, si investigá 5 pa dia, tur por keda kla den 2 siman i por tuma 2 siman mas pa traha e raportahe final di e investigashon.

E pregunta por wòrdu hasi ta kiko mester sosodé ku e nombramentunan ku mester tuma lugá durante e periodo ku e komishon ta hasiendo su trabou. Kua garantia komunidat tin ku lo no tin nombramentu mas kontra di regla i prosedura i/òf kontra di interes di pais? Lo ta bon pa e komishon duna su konseho na Bestuurscollege riba kada proposishon di nombramentu aplikando tur kriterio ku nan ta apliká den nan trabou di investigashon.

Nos tin ku perkurá ku banda di supervishon riba tereno di finansa nos no haña nos konfrontá ku supervishon riba tereno di maneho di personal.

Etienne van der Horst
6 novèmber 2007

2007-11-06T10:05:00.002-04:00

Commissie ingesteld na 8 weken; hoe lang zal er gewacht moeten worden op het resultaat van de werkzaamheden van de Commissie Benoemingen?

Ruim 8 weken nadat het Bestuurscollege de brief van de Landsregering heeft ontvangen betreffende de zoveel besproken benoemingen heeft het Bestuurscollege verleden week besloten een commissie in te stellen die deze benoemingen moet gaan onderzoeken. Het Bestuurscollege heeft besloten dat alle benoemingen die hebben plaatsgevonden tussen juni 2003 en juni 2007 onderzocht moeten worden. Dit is niet wat de aandacht van de Gouverneur van de Nederlandse Antillen heeft noch wat de Landsregering gevraagd heeft. Er is gevraagd om de benoemingen die in de periode januari tot en met juni 2007 hebben plaatsgevonden te onderzoeken.
Volgens de Algemene Rekenkamer (ARNA) zijn 353 extra formatieplaatsen begroot gedurende de periode 2003 t/m 2006 (bron: Onderzoeksrapport Indienstnemingen en Salarisbetaling Personeel Eilandgebied Curaçao – 21 juni 2007 [te downloaden van www.remetido.com]). Dit houdt in dat de commissie meer dan 400 benoemingen moet gaan onderzoeken inclusief de benoemingen van de periode januari t/m juni 2007 wat er ongeveer 50 zijn. Het is het prerogatief van het Bestuurscollege welke additionele benoemingen zij wil onderzoeken maar de benoemingen in de periode januari t/m juni 2007 moeten prioriteit hebben, deze benoemingen zijn de “issue”. De commissie kan deze benoemingen eerst onderzoeken en terug rapporteren aan de Landsregering waarna de overige benoemingen onderzocht kunnen worden.

In het kader van transparantie van bestuur is het op zijn plaats dat het Bestuurscollege, gebaseerd op de Landsverordening Openbaarheid van Bestuur (LOB [te downloaden van www.ingezonden.com]), de samenleving informeert over de taak van de commissie, de criteria die toegepast zullen worden, wie de leden van de commissie zullen zijn en binnen hoeveel tijd de commissie haar taak moet hebben voltooid.
Om een basis te hebben voor de vergelijking van enerzijds de conclusies van de commissie en anderzijds de conclusies van het juridisch advies dat ingewonnen is door de Landsregering en de conclusies van de ARNA vermeld in haar rapport van 21 juni 2007 moeten gelijkwaardige criteria gehanteerd worden. De commissie moet dus criteria hanteren die de basis waren voor het juridisch advies en de criteria die de ARNA toegepast heeft welke verankerd zijn in de geldige regels en procedures van het Eilandgebied Curaçao (Toetsingscriteria Commissie Indienstnemingen/Personeelsstop). Het is ook van belang om de samenstelling van de commissieleden goed te overwegen. Behalve vertegenwoordigers van overheidsdiensten is het ook goed om ook een vertegenwoordiger van de entiteit die het juridisch advies aan de Landsregering heeft uitgebracht en een vertegenwoordiger van de ARNA in de commissie te benoemen. Deze twee entiteiten moeten in de commissie vertegenwoordigd zijn om te garanderen dat de criteria die zij hebben gehanteerd ook door de commissie gehanteerd worden. Ook is het goed om een vertegenwoordiger van de ABVO in de commissie te hebben omdat een consistent personeelsbeleid in het belang is van haar leden en tevens kan door de vakbond erop toegezien worden dat de kwestie van benoemingen niet in de doofpot verdwijnt omdat één ding zeker is en dat is dat het Bestuurscollege geen haast heeft om deze kwestie aan te pakken. De commissie kan het eerste deel van het onderzoek in 1 maand tijd afronden. Het betreft ongeveer 50 benoemingen en indien men 5 benoemingen per dag onderzoekt dan is men in 2 weken tijd klaar en heeft men nog 2 weken de tijd om de eindrapportage op te stellen.

De vraag kan gesteld worden wat er dient te gebeuren met de benoemingen die moeten plaatsvinden gedurende de periode dat de commissie haar werkzaamheden verricht. Welke garantie heeft de samenleving dat er geen benoemingen zullen plaatsvinden die mogelijk in strijd zijn met de regels en/of niet in het belang van het eiland zijn? Het zou goed zijn de commissie advies uit te laten brengen aan het Bestuurscollege over alle benoemingsvoorstellen gebaseerd op de toetsingscriteria die zij voor haar werkzaamheden hanteert.
Wij moeten ervoor waken dat wij naast een financieel toezicht ook niet geconfronteerd worden met toezicht op het personeelsbeleid.

Etienne van der Horst
6 november 2007

2007-10-28T21:11:00.001-04:00

Kon ta ku e kuentanan anual di Teritorio Insular di Kòrsou?

E siman aki ta planeá pa Komishon Sentral di Konseho Insular kuminsá ku e proseso di tratamentu di e konsepto di presupuesto pa 2008 ku Bestuurscollege a presentá pa aprobashon. Despues ku Komishon Sentral ta kla ku su trabou e tin ku disidí si e konsepto di presupuesto ta kla pa tratamentu den reunion públiko di Konseho Insular pa finalmente e keda aprobá òf rechasá.
Parti di e siklo di preparashon i aprobashon di un presupuesto ta kuentanan anual. Kada aña Bestuurscollege ta entregá un presupuesto den kua e ta presentá e maneho ku e ke bai hiba durante e aña benidero i tambe e fondonan ku e ta pidi aprobashon p’e pa ehekutá su maneho.
Despues ku aña kaba, segun lei di Komptabilidat, Bestuurscollege tin ku raportá na Konseho Insular kon e a hasi uso di e fondonan. Esaki ta sosodé pa medio di un kuenta anual. Konseho Insular tin ku aprobá e kuenta anual. A base di un kuenta anual Bestuurscollege i Konseho Insular por evaluá si a logra di ehekutá e maneho manera planeá i ku e fondonan disponibel. Tambe por evaluá si e fondonan a keda usá efektivo i segun reglanan vigente. Resultadonan di un evaluashon di un kuenta anual por ta motibu pa ahustá maneho òf pa atendé ku fondonan di e siguiente aña na un manera mas efektivo.
Promé ku un kuenta anual keda presentá na Konseho Insular pa aprobashon Bestuurscollege mester laga SOAB aprobá esaki pa despues Kontrolaria General kontrol’é riba efektividat i legalidat.

Kontrolaria General ta konstatá den su rapòrt “Rapport van Bedenkingen en Opmerkingen bij de jaarrekening 2000 van de Algemene Dienst van het Eilandgebied Curacao” ku a keda publiká 15 di desèmber 2006 ku e último kuenta anual ku a keda aprobá dor di Konseho Insular ta esun di 1988. Esaki ta enserá ku Konseho Insular tin un retraso di 18 aña inkluyendo aña 2006. E kuentanan anual te ku 2001 a keda entregá na Kontrolaria General pa aprobashon pero ningun di nan a keda aprobá debí na opheshonnan i remarkenan ku Kontrolaria General a trese dilanti pa loke ta trata e kontenido. Esaki ta algu ku komunidat no tin mag di akseptá. Un presupuesto di Teritorio Insular di Kòrsou ta trata ku sèn di komunidat i komunidat tin derecho di sa kon ta atendé ku su sèn i ku esaki a sosodé na un manera efektivo i segun lei i reglanan.

Un di e motibunan di kon Kontrolaria General no a aprobá e kuenta anual di 2000 ta falta di reglanan adekuá pa hiba un maneho finansiero i tambe presensia di un organisashon atministrativo i kòntròl interno ku no ta sufisiente pa brinda un base pa un bon maneho finansiero. Na e momento aki Gobièrnu di Kòrsou no tin kòntròl riba e situashon finansiero. Segun Kontrolaria General no ta sigur si e informashon finansiero ta korekto i kompleto i tambe t’asina ku no por garantisá efektividat i legalidat di gastunan hasí. Sin un bon maneho finansiero no ta posibel pa haña informashon ku ta nesesario pa hiba un bon gobernashon. Sin informashon konfiabel no ta posibel pa (re)dirigí gobernashon i responsabilisashon di e maneho hibá tampoko por ta konfiabel. Tambe Kontrolaria General ta konstatá ku no tin sufisiente konsientisashon i sentimentu di responsabilidat pa loke ta trata e proseso di preparashon di presupuesto, gobernashon ta dirigí mas riba tereno di operashon en bes di riba tereno di maneho i falta raportahe riba nivel di gobernashon i aparato gubernamental.

Un grupo di trabou ku yama “Werkgroep Algemene Financiele Positie (AFP)” a indiká ku e sistema di finansa mester ta di tal manera organisá ku informashon finansiero ta konfiabel, kompleto, kontrolabel i disponibel na tempu. E proseso pa yega na un sistema asina lo bai tuma hopi tempu i mester reforsá e funshon finansiero di Kòrsou. Tantu e kalidat komo e kantidat di e funshon finansiero no ta sufisiente pa por yega na un maneho finansiero responsabel. Tin un plan di akshon pero segun Kontrolaria General e diferente Bestuurscollegenan ku lo sigui otro mester komprometé nan mes pa ehekutá e plan aki sino lo no yega na e situashon rekerí. Un instrumento importante pa e plan di akshon, segun Kontrolaria General, ta e komishon di auditoría. E komishon aki ta un instrumento balioso pa indiká prioridat riba tereno di maneho finansiero i di kòntròl, pa duna “follow-up” na konsehonan i rekomendashonnan i pa monitor progreso di desaroyonan. Durante 2002, 2004 i 2005 e komishon aki a reuní 3 bia so.

Kontrolaria General a manda su rapòrt “Rapport van Bedenkingen en Opmerkingen bij de jaarrekening 2000 van de Algemene Dienst van het Eilandgebied Curacao” pa Bestuurscollege dia 13 di oktober 2006 ku e petishon pa den 2 luna di tempu, manera stipulá den lei, duna su komentario riba e konklushonnan i rekomendashonnan. Bestuurscollege no a hasi esaki. Den un karta fechá 6 desèmber 2006 Hefe di departamentu di Finansa di Teritorio Insular di Kòrsou ta informá Kontrolaria General ku e lo konsehá Bestuurscollege pa bai di akuerdo pa ofresé e rapòrt na Konseho Insular. Ta interesante pa sa si entretantu Konseho Insular a risibí e rapòrt i kiko ta bai ta e siguiente pasonan di Bestuurscollege i Konseho Insular. Rekomendabel ta pa invitá Kontrolaria General e siman aki pa bin duna Komishon Sentral di Konseho Insular un presentashon di e rapòrt pa asina nos gobernantenan tuma nota di e situashon aktual i rekomendashonnan ku a hasi pa yega na un situashon finansiero manehabel.

Diferente mandatario ta kritiká e supervishon finansiero ku ta preparando pa Kòrsou pero si nos tin ku kere Kontrolaria General nos ta leu for di manehá nos finansa nos mes na un manera responsabel. Komunidat tin ku eksigí di su gobernantenan ku nan ta hasi nan máksimo esfuerso i sigui e rekomendashonnan di Kontrolaria General pa finalmente den transkurso di tempu nos situashon finansiero bira manehabel pa nos mes i dor di nos mes.

Etienne van der Horst
28 òktober 2007

2007-10-28T20:01:00.002-04:00

Bestuurscollege no ta tuma akshon riba e karta risibí di Gobièrnu Sentral tokante nombramentunan i Gobièrnu Sentral no ta bai hasi nada si Bestuurscollege no reakshoná?

Ta parse ku tin un kietut grandi rondoná di e nombramentunan ku a tuma lua na Teritorio Insular di Kòrsou entre yanüari i yüni 2007. Fin di Ougùstùs 2007 Gobièrnu Sentral a manda un karta pa Bestuurscollege tokante e nombramentunan aki i a informá Bestuurscollege ku for di konseho hurídiko ku e a risibí a bin resultá ku tin indikashon ku posiblemente – den algun kaso – tin nombramentunan ku a tuma lugá no konforme lei i/òf ku no ta na interes di pais. Gobièrnu Sentral a duna Bestuurscollege 2 siman di tempu pa koregí un ke otro i par reportá bek pa asina evitá ku den kuadro di alto supervishon mester Tuma medida (fuente: medionan di komunikashon 31 di ougùstùs 2007). Entretantu komunidat tin 8 siman sin tende algu tokante e asuntu aki i pues no ta konosí si Bestuurscollege a tuma akshon. Si ta asina ku na e momentu aki den medionan di komunikashon tin hopi atenshon pa akshonnan ku Bestuurscollege i otro entidatnan kompetente a tuma i ta tin intenshon di bai tuma den kuadro di 2 nombramentu ku a tuma lugá den e mes un periodo na 2 kompanianan anónimo di Gobièrnu, es ta Dòk i Selikor. Partidonan di koalishon NPA, Forsa Kòrsou i DP a pidi pa un reunion públiko di Konseho Insular pa puntra Bestuurscollege pa duna kuenta i rason tokante e nombramentu di un direktor na un di a kompanianan anónimo aki. Komunidat tin mag di karga speransa for di e akshonnan aki menshoná ku lo bai tuma akshon tambe den kuadro di e nombramentunan ku a tuma lugá na Teritorio Insular di Kòrsou? Pa un tempu hopi largu ta reina un kietut rondoná e nombramentunan aki i un persona por puntra su mes ta di kon Konseho Insular lo ke papia solamente riba nombramentu di un direktor serka un di e kompanianan anónimo di Gobièrnu i no tambe riba e nombramentunan ku a tuma lugá na Teritorio Insular di Kòrsou. Nos tur huntu tin ku lubidá e nombramentunan aki?

Artíkulo 2 di “Landsverordening Openbaarheid van Bestuur (LOB - P.B. 1995 no. 211)” ta bisa ku un órgano di gobernashon den su trabounan di ehekushon mester ta habri na públiko i duna informashon tokante esaki. E lei aki ta brinda kada siudadano e posibilidat pa puntra informashon tokante un asuntu di gobernashon ku ta dokumentá serka un órgano di gobernashon òf un departamentu, servisio òf instituto ku ta kai bou di e órganonan di gobernashon. E suministro di informashon ta obligá pa lei pero tin tambe kasonan di eksepshon i limitashon riba e obligashon aki.
A base di LOB un siudadano por aserka Gobièrnu Sentral i puntra pa risibí un kopia di e karta ku Gobièrnu Sentral a manda pa Bestuurscollege tokante e nombramentunan pa asina tuma nota di kiko eksaktamente a manda puntra Bestuurscollege. Un siudadano por puntra Bestuurscollege tambe un kopia di e karta ku Bestuurscollege a manda pa Gobièrnu Sentral komo reakshon riba e karta di Gobièrnu Sentral den kaso ku Bestuurscollege a reakshoná. Tambe por puntra Gobièrnu Sentral si por risibí un kopia di e konseho hurídiko ku a risibí tokante e nombramentunan.
Pero LOB ta stipulá tambe ku un órgano di gobernashon riba propio inisiativa ta duna informashon riba entre otro ehekushon di maneho. Lo ta na su lugá si tantu Gobièrnu Sentral komo Bestuurscollege den kuadro di transparensia riba propio inisiativa informá komunidat riba e akshonnan ku di un banda Bestuurscollege a tuma òf tin intenshon di tuma a base di e karta ku a risibí di Gobièrnu Sentral òf di otro banda, si Bestuurscollege no a tuma akshon ainda, kua akshon Gobièrnu Sentral a tuma òf tin intenshon di tuma a base di e hecho ku Bestuurscollege despues di mas ku 8 siman no a reakshoná ainda riba e karta di Gobièrnu Sentral. A base di lei komunidat tin derecho riba informashon i sigur si ta trata un asuntu kaminda tin indikashon ku posiblemente tin desishonnan di un órgano di gobernashon ku no ta konforme di lei i/òf ta perhudiká interes di pais. Ta trata aki posiblemente di gobernashon inkorekto.
Den kaso ku no ta bini transparensia den e akshonnan ku mester sigui ta keda e siudadano ningun otro opshon pa skohe e kaminda di aserka Gobernador di Antia Hulandes ku e petishon pa aserka e órganonan di gobernashon i puntra nan kon leu nan ta ku nan akshonnan ku nan a tuma despues ku e outoridat di mas haltu na Antia Hulandes na fin di yüni último a puntra Gezaghebber di Kòrsou pa manda tur dokumentonan relevante p’e relashoná ku e, tempu ei, último nombramentunan. Laga nos spera ku pa awor aki ainda no ta nesesario pa bini ku un medida di alto supervishon.

Etienne van der Horst
28 Òktober 2007

2007-10-28T19:48:00.003-04:00

Bestuurscollege ta tarda di tuma akshon relashoná ku nombramentunan den servisio di Teritorio Insular di Kòrsou

Fin di ougùstùs 2007 Gobièrnu Sentral a manda un karta pa Bestuurscollege tokante e nombramentunan ku a tuma lugá na Teritorio Insular di Kòrsou durante e periodo yanüari te ku yüni 2007 i a informá Bestuurscollege ku for di konseho hurídiko ku e a risibí a bin resultá ku tin indikashon ku posiblemente – den algun kaso – tin nombramentunan ku a tuma lugá no konforme lei i/òf ku no ta na interes di pais. Gobièrnu Sentral a duna Bestuurscollege 2 siman di tempu pa koregí un ke otro i pa raportá bek pa asina evitá ku den kuadro di alto supervishon mester tuma medida (fuente: medionan di komunikashon 31 di ougùstùs 2007). Entretantu 8 siman a pasa sin ku komunidat a risibí informashon tokante lokual Bestuurscollege a hasi despues ku e a risibí e karta di Gobièrnu Sentral. Si ta asina ku durante e último 2 siman den medionan di komunikashon tabata tin hopi atenshon pa akshonnan ku Bestuurscollege i otro entidatnan kompetente a tuma i tin intenshon di bai tuma den kuadro di 2 nombramentu ku a tuma lugá den e mes un periodo na 2 kompanianan anónimo di Gobièrnu (Dòk i Selikor). Algun partido di oposishon (NPA, Forsa Kòrsou i DP) a pidi pa un reunion públiko di Konseho Insular pa puntra Bestuurscollege duna kuenta i rason tokante e nombramentu di un direktor na un di a kompanianan anónimo aki. Komunidat tin mag di karga speransa for di e akshonnan aki ku lo bai tuma akshon konkreto tambe den kuadro di e nombramentunan ku a tuma lugá na Teritorio Insular di Kòrsou? Nos por puntra nos mes ta di kon Konseho Insular lo ke papia solamente riba nombramentu di un direktor na un di e kompanianan anónimo di Gobièrnu i no tambe riba e nombramentunan ku a tuma lugá na Teritorio Insular di Kòrsou. Diferente partido di oposishon a ekspresá nan mes bastante kritiko riba e nombramentunan; Pueblo Soberano: “ta sensura tur nombramentu polítiko” (18 yüni 2007), Forsa Kòrsou: “revoká tur nombramentu ku ta kontra regla mes ora” (18 yüni 2007) i DP: “lo ta na su lugá si partidonan di koalishon mustra otro riba nan responsabilidat di gobernashon i revoká nombramentunan ku no a tuma lugá segun regla i normanan vigente” (14 ougùstùs 2007).

Nos por tuma nota ku direpente, awor ku oposishon a pidi pa tene un reunion públiko di Konseho Insular, Diputado di Asuntunan di Personal ta informá komunidat ku tin tardansa den e kontesta riba e karta di Gobièrnu Sentral. Motibu di e tardansa ta entre otro ku mester a buska konseho hurídiko promé. Diputado a bisa tambe ku pronto lo manda un karta di kontesta pa Gobièrnu Sentral i instalá un komishon ku lo bai evaluá e nombramentunan pero e no por a menshoná ki dia esaki lo bai tuma lugá (fuente: medio di komunikashon 27 di òktober 2007). Pa yega na un komishon no tin nodi di tuma hopi tempu. Tin un komishon instalá kaba for di 1999, “Commissie Indienstnemingen”, ku por hasi e trabounan di evaluashon basta nan apliká e kriterianan ku a keda stipulá dia a instalá e komishon i tambe e kriterianan ku Gobièrnu Sentral lo apliká den kaso ku e mester instalá un komishon su mes den kuadro di un medida di alto supervishon. E konseho hurídiko ku Gobièrnu Sentral a risibí lo mester ta basá riba kriterianan pa por a yega na e konklushon ku a yega na dje. Lo ta interesante pa komunidat sa kiko e kriterianan aki ta i tambe e kriterianan ku “Commissie Indienstnemingen” ta apliká.

Artíkulo 2 di “Landsverordening Openbaarheid van Bestuur (LOB - P.B. 1995 no. 211)” ta bisa ku un órgano di gobernashon mester ta habri na públiko den su trabounan di ehekushon i duna informashon tokante esaki. E lei aki ta brinda kada siudadano e posibilidat pa puntra informashon tokante un asuntu di gobernashon ku ta dokumentá serka un órgano di gobernashon òf un departamentu, servisio òf instituto ku ta kai bou di e órgano di gobernashon. Suministro di informashon ta obligá pa lei pero tin tambe kasonan di eksepshon i limitashon riba e obligashon aki (artíkulonan 11 i 12).
A base di LOB un siudadano por aserka Gobièrnu Sentral i puntra si e por risibí un kopia di e karta ku Gobièrnu Sentral a manda pa Bestuurscollege tokante e nombramentunan pa asina tuma nota di kiko eksaktamente a manda puntra Bestuurscollege. Por puntra Gobièrnu Sentral tambe un kopia di e konseho hurídiko ku e a risibí tokante e nombramentunan. Tambe por aserka Bestuurscollege pa risibí un kopia di e konseho hurídiko ku Bestuurscollege a manda pidi kua ta un di e motibunan pakiko Bestuurscollege ta tardando pa kontestá e karta di Gobièrnu Sentral.
Pero LOB ta stipulá tambe ku un órgano di gobernashon riba su propio inisiativa ta duna informashon riba entre otro ehekushon di maneho. Lo ta na su lugá si tantu Gobièrnu Sentral komo Bestuurscollege den kuadro di transparensia di gobernashon, riba nan propio inisiativa, informá komunidat regularmente tokante e akshonnan ku ta wòrdu tuma den kuadro di e nombramentunan. A base di lei komunidat tin derecho riba informashon i sigur si ta trata un asuntu kaminda tin indikashon ku posiblemente tin desishonnan di un órgano di gobernashon ku no ta konforme di lei i/òf ta perhudiká interes di pais.

Den kaso ku no ta bini transparensia den e akshonnan ku mester sigui ta keda e siudadano ningun otro opshon ku ta esun pa skohe e kaminda di aserka Gobernador di Antia Hulandes ku e petishon pa aserka e órganonan di gobernashon i puntra nan kon leu nan ta ku nan akshonnan i ki dia nan lo kaba di atendé e asuntu aki i raportá tokante e resultado di e trabounan inkluso eventual nombramentunan ku a keda revoká.
Laga nos spera ku pa awor aki ainda no ta nesesario pa bini ku un medida di alto supervishon.

Etienne van der Horst
28 Òktober 2007

2007-10-28T10:17:00.003-04:00

Wat is de stand van zaken van de jaarrekeningen van het Eilandgebied Curaçao?

Voor deze week is gepland dat de Centrale Commissie van de Eilandsraad start met het proces van de behandeling van het concept van de begroting voor 2008 zoals opgesteld door het Bestuurscollege. Nadat de Centrale Commissie haar werk heeft afgerond dient besloten te worden of dit concept rijp geacht wordt voor behandeling in de openbare vergadering van de Eilandsraad waarin de begroting uiteindelijk wordt vastgesteld dan wel afgewezen.
Onderdeel van de cyclus van voorbereiding en vaststelling van de begroting zijn de jaarrekeningen. Elk jaar dient het Bestuurscollege een begroting in waarin zij haar beleid presenteert voor het komend jaar inclusief de daarvoor benodigde fondsen waarvoor zij dient te beschikken om het beleid uit te kunnen voeren.
Nadat een begrotingsjaar voorbij is dient het Bestuurscollege, ingevolge de Comptabiliteitsverordening, aan de Eilandsraad te rapporteren hoe men is omgegaan met de fondsen. Dit geschiedt middels een jaarrekening. De Eilandsraad dient de jaarrekening goed te keuren. Op basis van een jaarrekening kunnen het Bestuurscollege en de Eilandsraad evalueren of het voorgenomen beleid ook is uitgevoerd met de daarvoor beschikbaar gestelde fondsen. Ook kan geëvalueerd worden of de fondsen doelmatig en rechtmatig zijn aangewend. Het resultaat van de evaluatie van een jaarrekening kan reden zijn om het beleid aan te passen of om het volgend jaar doelmatiger met de fondsen om te gaan. Voordat een jaarrekening wordt aangeboden aan de Eilandsraad dient het Bestuurscollege deze door de SOAB dit te laten accorderen waarna de Algemene Rekenkamer van de Nederlandse Antillen (ARNA) het controleert op doelmatigheid en rechtmatigheid.

In haar “Rapport van Bedenkingen en Opmerkingen bij de jaarrekening 2000 van de Algemene Dienst van het Eilandgebied Curaçao” dat op 15 december 2006 is gepubliceerd geeft de ARNA aan dat de laatste jaarrekening die door de Eilandsraad geaccordeerd is die van 1988 is. Dit houdt in dat de Eilandsraad een achterstand van 18 jaar heeft in de goedkeuring van jaarrekeningen indien t/m het jaar 2006 wordt meegerekend. Door het Bestuurscollege zijn de jaarrekeningen t/m het jaar 2001 ter accordering ingediend maar geen één van deze jaarrekeningen is goedgekeurd door de ARNA vanwege de bezwaren en opmerkingen die men heeft met betrekking tot de inhoud van de rekeningen. Dit mag niet geaccepteerd worden door onze samenleving. Een begroting van het Eilandgebied handelt met publieke gelden en de samenleving heeft het recht om te weten hoe het Bestuurscollege met haar gelden omgaat en of het doelmatig en rechtmatig wordt aangewend.

Eén van de redenen waarom de ARNA de jaarrekening van 2000 niet heeft geaccordeerd is het ontbreken van actuele regelgeving inzake het financieel beheer en een ontoereikende administratieve organisatie/interne controle waardoor geen basis aanwezig is voor een goed financieel beheer. Momenteel is de eilandelijke overheid niet “in contol”. Volgens de ARNA bestaat hierdoor onzekerheid over de juistheid, volledigheid en tijdigheid van de financiële informatie, maar ook is de rechtmatigheid en doelmatigheid van de bestedingen niet gewaarborgd. Zonder goed financieel beheer is het niet mogelijk de informatie te krijgen die nodig is voor het voeren van goed bestuur. Zonder betrouwbare financiële informatie zal geen goede (bij)sturing mogelijk zijn. Ook zal de verantwoording over het gevoerde beleid niet betrouwbaar kunnen zijn. De ARNA constateert ook dat het nog schort aan bewustwording en verantwoordelijkheidsgevoel bij het begrotingsvoorbereidingsproces, de koppeling tussen beleid, middelen en uitvoering, de betrokkenheid van de diensten en bestuurders aan de uiteindelijke begroting, de bestuurlijke aansturing dat vooral operationeel en beheersmatig is in plaats van beleidsmatig en aan de bestuurs- en managementrapportages.

De “Werkgroep Algemene Financiële Positie (AFP)” stelt dat het financieel stelsel zodanig ingericht moet zijn dat de financiële gegevens betrouwbaar, volledig, controleerbaar en tijdig beschikbaar zijn. Verbetering van het financieel beheer is een proces van lange adem en de financiële functie op Curaçao zal versterkt moeten worden. Zowel de kwaliteit als de kwantiteit van deze functie zijn op dit moment onvoldoende om te komen tot een verantwoord financieel beheer. Er is een stappenplan opgesteld maar volgens de ARNA dienen de elkaar opvolgende Bestuurscolleges zich te commiteren aan de verbeteracties anders zal de ontwikkeling om te komen tot een verantwoord financieel beheer niet mogelijk zijn. Volgens de ARNA is de ingestelde audit committee een nuttig instrument om de prioriteiten op het gebied van financieel beheer en controle aan te geven, follow-up te geven aan adviezen en aanbevelingen en de voortgang van ontwikkelingen te monitoren. Gedurende 2002, 2004 en 2005 heeft deze audit committee in totaal slechts 3 keer vergaderd.

De ARNA heeft het ”Rapport van Bedenkingen en Opmerkingen bij de jaarrekening 2000 van de Algemene Dienst van het Eilandgebied Curaçao” op 13 oktober 2006 aan het Bestuurscollege aangeboden met het verzoek om, zoals in de wetgeving staat voorgeschreven, binnen 2 maanden haar commentaar te geven op de conclusies en aanbevelingen. Het Bestuurscollege heeft dit niet gedaan. In een brief gedateerd 6 december 2006 heeft het Hoofd van de afdeling Financien de ARNA medegedeeld dat hij het Bestuurscollege zal adviseren het rapport door te sturen naar de Eilandsraad. Het is interessant om te weten of de Eilandsraad dit rapport inmiddels heeft ontvangen en wat de vervolgstappen zijn van het Bestuurcollege en de Eilandsraad. Het is aan te bevelen dat de Eilandsraad de ARNA deze week uitnodigt om een presentatie van haar rapport te komen geven aan de Centrale Commissie zodat onze bestuurders kennis kunnen nemen van de huidige situatie en de aanbevelingen die gedaan worden om tot een beheersbare financiële situatie te komen.

Verschillende bestuurders hebben kritiek geleverd op het financieel toezicht dat thans voor Curaçao wordt uitgewerkt maar als wij de ARNA moeten geloven dan zijn we verreweg niet in staat om onze financiën zelf op een verantwoordelijke wijze te beheersen. De samenleving moet van onze bestuurders eisen dat ze zich maximaal inzetten om de aanbevelingen van de ARNA op te volgen zodat uiteindelijk in de loop der tijd onze financiële situatie beheersbaar wordt vóór ons en door ons.

Etienne van der Horst
28 oktober 2007

2007-10-28T10:09:00.002-04:00

Het Bestuurscollege onderneemt maar geen actie met betrekking tot de benoemingen in dienst van het Eilandgebied

De Landsregering heeft het Bestuurscollege van het Eilandgebied Curaçao eind augustus j.l aangeschreven over de benoemingen die hebben plaatsgevonden bij het Eilandgebied Curaçao gedurende de periode januari t/m juni 2007 en heeft te kennen gegeven dat uit ingewonnen juridisch advies is gebleken dat er indicaties zijn dat mogelijkerwijs – in sommige gevallen – benoemingen hebben plaatsgevonden die niet in overeenstemming zijn met de wet en/of niet in het belang zijn van het eiland. De Landsregering heeft het Bestuurscollege 2 weken de tijd gegeven om het e.e.a. te corrigeren en terug te rapporteren om zodoende te voorkomen dat in het kader van hoger toezicht maatregelen genomen moeten worden tegen bepaalde benoemingen (bron: media 31 augustus 2007). Inmiddels zijn ruim 8 weken verlopen zonder dat de samenleving geïnformeerd is over de acties die het Bestuurscollege heeft ondernomen nadat de brief van de Landsregering was ontvangen. Wel werd de afgelopen 2 weken in de media uitvoerig aandacht besteed aan de acties die het Bestuurscollege en andere bevoegde organen ondernomen hebben en nog voornemens zijn te gaan ondernemen in het kader van twee benoemingen die in diezelfde periode hebben plaatsgevonden bij twee overheids-N.V’s (de CDM en Selikor). Een drietal oppositiepartijen, NPA, Forsa Korsou en DP, heeft een openbare Eilandsraadvergadering aangevraagd om het Bestuurscollege tekst en uitleg te vragen over de benoeming van een directeur bij één van deze overheids-N.V.’s. Mag de samenleving uit deze acties de hoop putten dat ook acties ondernomen zullen worden met betrekking tot de eerdergenoemde benoemingen van personen in dienst van het Eilandgebied Curaçao? Men kan zich afvragen waarom de Eilandsraad alleen over de benoeming van een directeur bij één van de genoemde overheids-N.V. wil vergaderen en niet ook over de benoemingen in eilandsdienst? Verschillende oppositiepartijen hebben zich kritisch geuit over de benoemingen; Pueblo Soberano: “censureert de politieke benoemingen” (18 juni 2007), Forsa Korsou: “draai alle benoemingen die tegen de regels zijn onmiddellijk terug” (18 juni 2007) en DP: “het zou gepast zijn als de coalitiepartijen elkaar wijzen op hun bestuursverantwoordelijkheid en de benoemingen terugdraaien die niet volgens de regels en normen hebben plaatsgevonden” (14 augustus 2007).

We hebben kennis kunnen nemen van het feit dat de Gedeputeerde van Personeelszaken plotseling, nu een drietal van de oppositiepartijen een openbare Eilandsraadvergadering hebben aangevraagd, de samenleving informeert dat er een vertraging is opgelopen in de beantwoording van de brief van de Landsregering. Eén van de redenen hiervoor is dat er eerst juridisch advies ingewonnen had moeten worden. De Gedeputeerde heeft gezegd dat er spoedig een brief naar de Landsregering verstuurd zal worden en tegelijkertijd zal een commissie ingesteld worden die de benoemingen zal gaan evalueren. Zij kon niet zeggen wanneer dit zou gebeuren maar wel dat eraan gewerkt wordt (bron: Amigoe 27 oktober 2007). Om tot een commissie te komen is niet veel tijd nodig. Sinds 1999 is reeds de “Commissie Indienstnemingen” ingesteld die de benoemingen kan toetsen aan de criteria die bij de instelling van deze commissie werden vastgesteld en tevens toetsen aan de criteria die de Landsregering zal toepassen indien zij in het kader van een maatregel van hoger toezicht een commissie zal moeten instellen. Het juridisch advies dat de Landsregering heeft ontvangen zal gebaseerd zijn op een aantal criteria wil men tot een conclusie kunnen zijn gekomen met betrekking tot de benoemingen. Het zal interessant zijn om kennis te nemen van deze criteria en ook de criteria die de “Commissie Indienstnemingen” hanteert.

Artikel 2 van de Landsverordening Openbaarheid van Bestuur (LOB – P.B. 1995 no. 211) stelt dat een bestuursorgaan bij de uitvoering van zijn taak openbaarheid betracht en informatie hiertoe verstrekt. Deze Landsverordening biedt de burger de mogelijkheid om informatie over een bestuurlijke aangelegenheid, dat vermeld is in documenten, op te vragen bij een bestuursorgaan of bij departementen, diensten, bureaus en instellingen die onder een bestuursorgaan ressorteren. Deze informatieverstrekking is verplicht maar de wet bepaalt echter ook dat er bepaalde uitzonderingen en beperkingen zijn (artikelen 11 en 12).
De burger kan op basis van de LOB de Landsregering benaderen met een verzoek om een kopie te krijgen van de brief met betrekking tot de benoemingen die verstuurd is naar het Bestuurscollege om zo te weten te komen wat er precies gevraagd is aan het Bestuurscollege. Ook kan gevraagd worden naar een kopie van het juridisch advies dat de Landsregering ontvangen heeft. De burger kan ook bij het Bestuurscollege een kopie opvragen van het juridisch advies dat het Bestuurscollege ontvangen heeft welke mede de oorzaak is van de vertraging in het beantwoorden van de brief van de Landsregering.
De LOB bepaalt echter ook dat een bestuursorgaan uit eigen beweging informatie kan verstrekken over onder meer de uitvoering van beleid. Het zou op zijn plaats zijn als zowel de Landsregering als het Bestuurscollege in het kader van transparantie van bestuur uit eigen beweging de samenleving regelmatig informeren over de vervolgstappen die ondernomen worden met betrekking tot de benoemingen. De samenleving heeft op basis van wetgeving recht op informatie en zeker als het gaat om zaken waarbij sprake is van indicaties van mogelijke strijdigheid met wetgeving en/of belangenbenadeling van het eiland veroorzaakt door beslissingen van een bestuursorgaan.

Indien transparantie bij de vervolgstappen achterwege blijft dan rest de burger niets anders dan de Gouverneur van de Nederlandse Antillen te benaderen met het verzoek de bestuursorganen te vragen naar de stand van zaken van de acties die zij hebben ondernomen en wanneer de werkzaamheden zullen worden afgerond en over de resultaten daarvan gerapporteerd zal worden met vermelding van de eventueel teruggedraaide benoemingen.
Laten wij er vooralsnog van uitgaan dat er geen maatregel van hoger toezicht nodig is.

Etienne van der Horst
28 Oktober 2007

2007-09-22T10:02:00.001-04:00

Heeft het Bestuurscollege voldaan aan de instructies van de Centrale Regering om de benoemingen die niet correct hebben plaatsgevonden te corrigeren en/of in te trekken?

Eind juni 2007 heeft de Gouverneur van de Nederlandse Antillen de Gezaghebber van Curaçao verzocht of hij alle relevante documenten kon ontvangen met betrekking tot de recente benoemingen. De Gouverneur heeft de ontvangen informatie doorgestuurd naar de Centrale Regering voor de nodige acties waaronder het inwinnen van juridisch advies.
Naar aanleiding van het juridisch advies is de Centrale Regering tot de conclusie gekomen dat er indicaties zijn dat mogelijkerwijs – in sommige gevallen – benoemingen hebben plaatsgevonden die niet in overeenstemming zijn met de wet en/of niet in het algemeen belang zijn van het eiland. De Centrale Regering heeft het Bestuurscollege hierover geïnformeerd middels een brief en heeft haar 2 weken de tijd gegeven om het e.e.a. te corrigeren en terug te rapporteren teneinde te voorkomen dat de Centrale Regering in het kader van hoger toezicht maatregelen moet treffen tegen bepaalde benoemingen (media 31 augustus 2007). Intussen zijn er 3 weken verstreken en is het niet bekend of het Bestuurscollege voldaan heeft aan de instructie van de Centrale Regering. Indien men er niet aan heeft voldaan dat dient de Centrale Regering haar verantwoordelijkheid te nemen en zal het maatregelen moeten nemen om te garanderen dat er op de Nederlandse Antillen en, wat betreft de benoemingen, in het bijzonder op Curaçao behoorlijk bestuur wordt toegepast. In de Regeringsverklaring van de Centrale Regering (met de PAR signatuur) van verleden jaar staat vermeld “dat deze regering een strikte integriteitsbeleid wil voeren”. Verder stelt de regeringsverklaring “dat deze regering haar verantwoordelijkheid niet uit de weg zal gaan. Besluiteloosheid biedt geen oplossingen en kan en mag geen keuze zijn”.
De samenleving van Curaçao mag niet tolereren noch accepteren dat er geconstateerd wordt dat er indicaties zijn dat mogelijkerwijs zaken niet in overeenstemming met de wet en/of niet in het algemeen belang hebben plaatsgevonden en dat de eilandelijke overheid niet optreedt om dit te corrigeren. De samenleving mag ook niet tolereren noch accepteren dat het Bestuurscollege door haar (niet) handelen de indruk wekt dat een proces dat door de Gouverneur van de Nederlandse Antillen is geïnitieerd genegeerd wordt. De samenleving moet van haar bestuurders eisen dat zij hun verwantwoordelijkheid nemen en handelen en in het kader van transparantie de samenleving informeren over het resultaat van de follow-up op de brief van de Centrale Regering. De indruk mag niet gewekt worden dat een situatie dat mogelijkerwijs niet in overeenstemming is met de wet en ook niet in het algemeen belang van het eiland getolereerd wordt.
Het is voor de samenleving interessant om bijvoorbeeld te weten wat voor antwoord de Ombudsman heeft gekregen op zijn brief aan het Bestuurscollege naar aanleiding van één van de in opspraak zijnde benoemingen. Ook is het interessant om te kijken wat er gaat gebeuren mocht het Bestuurscollege niet tijdig reageren op de instructie van de Centrale Regering. In het geval dat de Centrale Regering moet gaan handelen in het kader van hoger toezicht dan is dat omdat de Eilandsraad haar autoriteit als toezichthouder op het Bestuurscollege niet naar behoren heeft kunnen toepassen.
Handelingen van hoger toezicht van de zijde van de Centrale Regering zijn aan termijnen gebonden die in de wet vastgelegd zijn. Laten we hopen dat zowel de Centrale Regering als het Bestuurscollege zich aan deze termijnen houden zodat de samenleving straks niet te horen krijgt dat de gelegenheid om op te treden gemist is omdat de wettelijke termijnen hiervoor overschreden zijn. Laten we ook niet horen dat er niet meer opgetreden kan worden omdat te lang gewacht is met het nemen van corrigerende maatregelen waardoor de rechtspositie van de benoemde personen niet meer aangetast kan worden. De Centrale Regering was erg daadkrachtig toen er opgetreden werd tegen de salarisverhoging en verbetering van de pensioenvoorziening van de eilandbestuurders. De samenleving mag eenzelfde daadkracht verwachten van de Centrale regering in het geval van de benoemingen ook al kan dit wat spanning met zich meebrengen in de huidige coalitie op het eilandsniveau omdat één van de coalitiepartners mede verantwoordelijk is voor de bedoelde benoemingen. Behoorlijk bestuur vraagt echter om actie!

Etienne van der Horst
22 september 2007

2007-09-22T05:48:00.001-04:00

Bestuurscollege a kumpli ku instrukshon di Gobièrnu Sentral i a koregí/revoká nombramentunan ku a bai robes?

Fin di yüni 2007 Gobernador di Antia Hulandes a pidi Gezaghebber di Kòrsou si e por risibí tur dokumentunan relevante tokante e nombramentunan ku a tuma lugá resientemente. Gobernador a manda e informashon aki pa Gobièrnu Sentral pa esaki sigui kana e pasonan nesesario entre nan buska konseho hurídiko.
Basá riba e konseho hurídiko risibí Gobièrnu Sentral a yega na e konklushon ku tin indikashon ku posiblemente – den sierto kaso(nan) – ta trata di nombramentu ku no ta kuadra ku lei i/o interes general di pais. Gobièrnu Sentral a informá Bestuurscollege tokante esaki den un karta i a duna Bestuurscollege 2 siman di tempu pa koregí esakinan i reportá bek na Gobièrnu Sentral pa evitá ku e tin ku aktua den kuadro di alto supervishon kontra sierto di e nombramentunan (medionan di komunikashon 31 di ougùstùs 2007). Entretantu mas ku 3 siman a pasa i no ta konosí si Bestuurscollege a kumpli ku e instrukshon di Gobièrnu Sentral. Si no a kumpli, Gobièrnu Sentral mester asumí su responsabilidat ku entre otro ERNA ta brinda i aktua pa perkurá ku ta apliká bon gobernashon riba islanan di Antia Hulandes i den e kaso aki Kòrsou en partikular. Den deklarashon di gobernashon di Gobièrnu Sentral ku signatura di PAR di aña pasa ta wòrdu menshoná entre otro ku e gobièrnu aki ke hiba un maneho estrikto di integridat i ku e no ta bèk pa su responsabilidatnan. Tambe e deklarashon ta bisa ku ser in-desisivo no ta brinda solushon pa nada i pa esei esaki no ta un opshon pa e Gobièrnu aki .
Komunidat di Kòrsou no por tolerá ni akseptá ku ta konstatá ku tin indikashon ku posiblemente kosnan no a bai segun lei i/òf no ta na interes general di pais i Gobièrnu Insular no ta aktua pa koregí esaki. Komunidat no por tampoko akseptá ni tolerá ku Gobièrnu Insular posiblemente ta krea e impreshon ku ta neglishá un proseso ku Gobernador di Antia a inisiá. Komunidat mester eksigí di su mandatarionan ku nan ta asumí nan responsabilidat i aktua, i den kuadro di transparensia ta informá komunidat kiko e resultado ta di e follow-up riba e karta di Gobièrnu Sentral pa no krea e impreshon ku ta tolerá situashonnan ku no ta kuadra ku leinan vigente i/o no ta na interes general di pais.
Lo ta interesante tambe por ehèmpel pa komunidat haña sa kiko Defensor di Pueblo a haña komo kontesta riba su karta ku e a manda pa Bestuurscollege tokante un di e nombramentunan tantu diskutí. Tambe lo ta interesante pa wak kiko Konseho Insular ta bai hasi si resultá ku Bestuurscollege no a aktua na tempu riba e karta di Gobièrnu Sentral. Den kaso ku Gobièrnu Sentral tin ku bai aktua den kuadro di alto supervishon ta pasobra Konseho Insular no por apliká su outoridat di supervishon riba Bestuurscollege.
Alto supervishon di parti di Gobièrnu Sentral ta relatá na diferente tèrminonan regla den lei den kual mester tuma sierto akshonnan. Laga nos spera ku tantu Gobièrnu Sentral komo Bestuurscollege ta tene nan mes na e tèrminonan aki pa despues komunidat no bin tende ku a pèrdè e oportunidat pa aktua pasobra no a kumpli ku e tèrminonan preskribí den lei. Laga nos tampoko no bin tende ku no por a aktua mas pa motibu ku a tarda muchu i no por tuma medida mas ku ta afektá e posishon hurídiko di e personanan nombra den servisio di Gobièrnu. Gobièrnu Sentral tabata hopi desisivo ora mester a aktua den kuadro di e kaso di oumento di salario i areglo di penshun pa nos mandatarionan riba nivel insular. Nos ta spera un mesun aktuashon desidido den e kaso di e nombramentunan maske esaki por trese tenshon den koalishon pa motibu ku un di e partnernan di e koalishon aktual riba nivel insular tambe a koperá ku e nombramentunan. Bon Gobernashon ta pidi pa akshon!

Etienne van der Horst

22 sèptèmber 2007

2007-09-12T20:59:00.001-04:00

Buki number 2 di Kódigo Sivil di Antia Hulandes ta brinda posibilidat pa laga skrutina maneho di direktiva di fundashonnan.

Bon Gobernashon ta dependé gran parti di presensia di un sistema di kòntròl ku tambe ta wòrdu yama un sistema di “checks and balances”. Mester apliká e sistema di kòntròl aki si, si nos ke pa e aportá na bon gobernashon. Interesadonan (belanghebbenden) tin e derecho i nos por bisa te hasta e obligashon pa apliká sistemanan di kòntròl.

Riba 1 di Mart 2004 Buki 2 di Kódigo Sivil di Antia Hulandes a drenta na vigor. E dokumento aki ta un di e sistemanan di kòntròl ku tin na nos disponibilidat. E artíkulonan ta atendé entre otro responsabilidat di supervishon di kompanianan anónimo i fundashonnan i mas en partikular kiko por hasi si e supervisornan no asumí nan responsabilidat na un manera ku bon gobernashon ta eksigí. Artíkulonan 50 te ku 57 ta atendé fundashonnan. Artíkulo 54 sekshon 1 ta bisa ku si tin duda serio si un direktiva ta sigui leinan òf statutonan na un manera korekto òf si e direktiva no ta hiba maneho den e fundashon na un manera korekto ministerio públiko òf interesado(nan) ku tin interes(nan) pa ku e maneho tin e outoridat pa pidi direktiva di e fundashon pa informashon al kaso.
Den kaso ku e direktiva no ta reakshoná riba e petishon òf no ta kumplí sufisientemente ku e petishon, hues riba petishon di ministerio públiko òf e interesado(nan) por apuntá un investigador ku e enkargo pa investigá e maneho i prosedernan na e fundashon durante un tèrmino spesífiko i pa dentro di un sierto lapso di tempu reportá na dje. Hues por duna instrukshonnan tambe na e investigador pa e manera ku e investigashon mester tuma lugá. E direktiva di e fundashon ku ta bai wòrdu skrutina ta obligá pa duna tur koperashon rekerí. Riba petishon di e investigador hues por tende testigunan i ekspertonan. Tambe riba petishon di e investigador òf di e interesado(nan) ku a inisiá e proseso di investigashon hues, despues di a tende e investigador, por tuma medidanan ku ta enserá entre otro suspenshon di un desishon di un direktiva òf revokashon (parsialmente) di un desishon òf suspenshon di implementashon di un desishon. E por tambe suspendé un òf mas miembro di direktiva, temporalmente apuntá un òf mas miembro di direktiva, temporalmente desviá di e stipulashonnan di statutonan kual e ta indiká, temporalmente kita derecho di voto di miembro(nan) di direktiva, i ordená pa tuma sierto akshon òf laga di tuma sierto akshon. Esakinan ta medidanan ku ta bai hopi leu i ta ilustrá ku Buki 2 di Kódigo Sivil ta tuma bon gobernashon hopi na serio.
Artíkulo 55 ta stipulá ku riba petishon di ministerio públiko òf interesado(nan) hues por retirá un miembro di un direktiva den kaso e miembro ta hasi òf laga di hasi algu ku ta den violashon ku lei òf statutonan di e fundashon òf den kaso ku for di e investigashon hasí basá riba artíkulo 54 a resultá ku e miembro a apliká mal maneho òf ku su aktuashon ta stroba bon funshonamentu di e direktiva. Hues por disidí ku un miembro di direktiva ku e ta retirá no por bira miembro mas di un direktiva durante un periodo di 5 aña.

Último tempu nos por tuma nota den medionan di komunikashon ku tin tópikonan den diskushon ku por krea e impreshon den komunidat ku nan ta kontroversial. Direktiva di CTDF a tuma un desishon pa kontratá un kompania di merkadeo na Merka ku a hasi un oferta ku un preis muchu mas haltu ku lokual ta pagando e kompania ku ta hasiendo e trabou di merkadeo na Merka te na e momento aki. Si tin interesadonan ku ta haña ku esaki por afektá nan interes negativamente nan por hasi uso di nan derecho manera preskribí den artíkulo 54 di Buki 2 di Kódigo Sivil. E interesadonan por ta entre otro empleadonan di e fundashon pero kisas tambe te hasta un entidat ku tin representashon den direktiva mes.
Pa loke ta trata un otro fundashon di gobièrnu ku ta FKP nos por tuma nota di un diskushon ku ta tumando lugá riba un eventual kompra di tereno na Fòntein pa un preis muchu mas haltu ku a keda ofresé na FKP mes algun tempu pasa. Segun informashon ku a sali den medionan di komunikashon, tantu un komishon interno komo gerensia a konsehá direktiva pa no kumpra e tereno na Fòntein pero aparentemente tin prekupashon ku direktiva, no opstante e konsehonan, lo bai di akuerdo pa kumpra e tereno tòg. Na mi opinion empleadonan di FKP, komo interesadonan, por hasi uso di nan derecho basa riba artíkulo 54 di Buki 2 di Kódigo Sivil i aserka direktiva pa klaridat.

Ta bon pa tur interesadonan di kompanianan anónimo i fundashonnan tuma nota di e kontenido di Buki 2 di Kódigo Sivil di Antia Hulandes pa asina kontribuí na desaroyo di bon gobernashon ku na mi opinion ta un base importante pa nos konstruí nos pais Kòrsou nobo pa kual nos tur ta deseá un bon bienestar duradero.

Etienne van der Horst
12 sèptèmber 2007

2007-09-12T10:12:00.001-04:00

Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek van de Nederlandse Antillen biedt de mogelijkheid om het beleid van stichtingsbesturen te laten onderzoeken.

Behoorlijk bestuur is voor een belangrijk deel afhankelijk van de aanwezigheid van controle systemen, ook wel genoemd systemen van “checks and balances”. Een dergelijk controlesysteem moet wel toegepast worden wil men een bijdrage leveren aan behoorlijk bestuur. Belanghebbenden hebben het recht en we kunnen zelfs stellen de burgerplicht om gebruik te maken van controlesystemen.

Op 1 maart 2004 is Boek 2 van het nieuwe Burgerlijk Wetboek van de Nederlandse Antillen in werking getreden. Dit document is één van de controlesystemen die wij tot onze beschikking hebben. De artikelen in dit boek regelen onder meer de aansprakelijkheid van de raad van commissarissen van naamloze vennootschappen en besturen van stichtingen en in het bijzonder wat er gedaan kan worden indien deze toezichthoudende organen hun verantwoordelijkheden niet op zich nemen zoals behoorlijk bestuur dit vereist. De artikelen 50 t/m 57 gaan over stichtingen. Artikel 54 lid 1 stelt dat bij ernstige twijfel of de wet of de statuten te goeder trouw worden nageleefd, dan wel of het bestuur naar behoren wordt gevoerd, het openbaar ministerie en ieder belanghebbende bevoegd zijn inlichtingen te verzoeken aan het bestuur. Bij niet of niet behoorlijke voldoening aan het verzoek, alsmede wanneer er gegronde redenen zijn om aan een juist beleid te twijfelen, kan de rechter, op verzoek van een belanghebbende of het openbaar ministerie, een onderzoeker benoemen met de opdracht een onderzoek in te stellen naar het beleid en de gang van zaken bij de stichting gedurende een bepaald tijdvak en daarover schriftelijk aan hem te rapporteren. De rechter kan aan de onderzoeker richtlijnen verstrekken met betrekking tot de wijze waarop hij zijn onderzoek inricht. Het bestuur is verplicht aan het onderzoek alle vereiste medewerking te verlenen. Op verzoek van de onderzoeker kan de rechter getuigen en deskundigen horen. Ook kan hij op verzoek van de onderzoeker dan wel op verzoek van de oorspronkelijke verzoeker, na de onderzoeker gehoord te hebben, voorzieningen treffen die onder meer kunnen inhouden: schorsing van de werking van een besluit van het bestuur dan wel een bevel geven om een besluit geheel of gedeeltelijk in te trekken, de uitvoering daarvan geheel of ten dele op te schorten of de gevolgen daarvan geheel of ten dele ongedaan te maken. Hij kan ook één of meer bestuursleden schorsen, tijdelijk één of meer bestuursleden aanstellen, tijdelijk afwijken van daarbij aangegeven bepalingen van de statuten, tijdelijk stemrecht ontnemen van bestuurders of een bevel geven om bepaalde handelingen te verrichten of na te laten. Deze verstrekkende voorzieningen illustreren hoe serieus behoorlijk bestuur door Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek genomen wordt.
Artikel 55 stelt dat de rechter op verzoek van het openbaar ministerie of een belanghebbende een bestuurder kan ontslaan indien hij iets doet of nalaat dat in strijd is met de bepalingen van de wet of statuten of als uit het onderzoek zoals bedoeld in artikel 54 blijkt dat de bestuurder zich schuldig heeft gemaakt aan kennelijk onbehoorlijk bestuur of dat zijn optreden als zodanig een behoorlijk functioneren van het bestuur in de weg staat. De rechter kan bepalen dat een door hem ontslagen bestuurder gedurende vijf jaar nadat het ontslag onherroepelijk is geworden geen bestuurder van een stichting kan zijn.

De laatste tijd kunnen we in de media kennis nemen van het feit dat er diverse onderwerpen ter discussie zijn die in de samenleving de indruk kunnen wekken dat het om controversiële zaken gaat. Het bestuur van de CTDF heeft bijvoorbeeld een beslissing genomen om met een ander marketingsbedrijf in Amerika in zee te gaan voor een veel hoger tarief dan het tarief dat het bedrijf dat de marketing tot nu toe verzorgde in rekening brengt. Indien er belanghebbenden zijn die van mening zijn dat zij in hun belangen benadeeld zijn door deze beslissing kunnen zij in het kader van artikel 54 van Boek 2 het bestuur om nadere inlichtingen vragen. Zowel medewerkers van het CTB als entiteiten die een vertegenwoordiger hebben in het bestuur van de CTDF kunnen stellen dat zij belanghebbende zijn.
Wat betreft een ander overheidsstichting, de FKP, kunnen we in de media kennis nemen van een discussie die is ontstaan over de eventuele aankoop van een stuk grond te Fontein voor een veel hogere prijs dan enige tijd geleden al eerder te koop was aangeboden aan de FKP. Volgens informatie dat in de media was verschenen hebben zowel een interne commissie als de directie het bestuur geadviseerd de grond te Fontein niet aan te kopen maar er is kennelijk een bezorgdheid dat het bestuur desondanks toch zal beslissen de grond aan te kopen. Naar mijn mening kunnen de medewerkers van de FKP als belanghebbenden beschouwd worden zoals bedoeld in artikel 54 van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek en kunnen zij het FKP bestuur om nadere inlichtingen vragen.

Het zou goed zijn dat alle belanghebbenden van overheidsstichtingen en –NV’s kennis nemen van de inhoud van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek om zodoende een bijdrage te kunnen leveren aan de ontwikkeling van behoorlijk bestuur dat naar mijn mening een belangrijke basis is voor de totstandkoming van het nieuwe Land Curacao welke wij allen een duurzaam welzijn toewensen.

Etienne van der Horst
12 september 2007

2007-09-02T10:01:00.002-04:00

Mogelijkheid voor het Bestuurscollege om haar bereidheid te tonen behoorlijk bestuur toe te passen op het terrein van benoemingen en door de benoemingen die niet volgens de geldende regels en procedures hebben plaatsgevonden terug te draaien.

ABVO: benoemingen zijn buiten alle proporties (18 juni 2007), Forsa Kòrsou: draai alle benoemingen die tegen de regels zijn onmiddellijk terug (18 juni 2007), Pueblo Soberano censureert alle politieke benoemingen (18 juni 2007), MAN; het huidige systeem van politieke benoemingen moet vervangen worden door een nieuw systeem dat transparanter is en rekening houdt met behoorlijk bestuur en tevens rekening houdt met het vertrouwen van de samenleving (21 juni 2007), Gouverneur van de Nederlandse Antillen wil alle documenten met betrekking tot de recente benoemingen (30 juni 2007), Coalitiepartijen (PAR, PNP i FOL) gaan een commissie instellen om de recente benoemingen te onderzoeken (juni 2007), Algemene Rekenkamer: opeenvolgende Bestuurscolleges wijken op reguliere basis af van de absolute personeelsstop hetgeen waarvoor zij de bevoegdheid heeft maar geen van de gevallen waarbij afgeweken is, is voldoende gemotiveerd hetgeen één van de vereisten van behoorlijk bestuur is (27 juni 2007), VBC: politieke benoemingen moeten worden teruggedraaid omdat ze schadelijk zijn voor het ambtelijk apparaat (7 juli 2007), DP vraagt de aandacht voor de bedenkelijke benoemingen en laat weten dat het de coalitiepartijen zal sieren om elkaar aan te spreken op hun bestuurlijke verantwoordelijkheid en de benoemingen die niet volgens de geldende regels en normen hebben plaatsgevonden terug te draaien (14 augustus 2007), Regering van de Nederlandse Antillen: er zijn aanwijzingen dat er mogelijk sommige gevallen zijn van benoemingen die niet in overeenstemming zijn met de wet en/of in het algemeen belang zijn van het eiland en het Bestuurscollege heeft 2 weken de tijd gekregen om deze benoemingen te corrigeren om te voorkomen dat de Regering van de Nederlandse Antillen zal moeten optreden tegen bepaalde benoemingen in het kader van hoger toezicht (31 augustus 2007).

De benoemingen hebben veel reacties opgeleverd uit de samenleving en zijn tot op heden nogsteeds onderwerp van gesprek. Het is niet bekend of de coalitiepartijen (PAR, PNP en FOL) de toegezegde commissie al hebben ingesteld en of deze commissie al met haar werkzaamheden is aangevangen.
De Eilandsraad zal heden, 3 september 2007, een openbare vergadering toewijden aan het rapport van de Algemene Rekenkamer betreffende benoemingen in overheidsdienst en betaling van salarissen. In deze vergadering kan de Eilandsraad door middel van één of meerdere moties het Bestuurscollege instructies geven hoe met de recente benoemingen om te gaan. Het is de Eilandsraad die de eindverantwoordelijkheid draagt voor het beleid van het eilandgebied in het algemeen en het personeelsbeleid in het bijzonder. Het is te verwachten dat zowel de oppositie als de coalitie partijen het Bestuurscollege instructies geven die geen twijfel laten bestaan over hoe om te gaan met de recente benoemingen die niet volgens de geldige regels en procedures hebben plaatsgevonden. Onze bestuurders hebben thans een unieke gelegenheid om aan te tonen dat ze bereid zijn om behoorlijk bestuur toe te passen op het gebied van benoemingen in dient van het eilandgebied. Zoals reeds vermeld zijn er politieke partijen die hebben toegegeven dat de wijze waarop de politieke benoemingen hebben plaatsgevonden niet in overeenstemming is met regels van behoorlijk bestuur. Dit is reeds door de Algemene Rekenkamer geconstateerd en nu ook door de Regering van de Nederlandse Antillen.
Men kan zich afvragen of afdelingen van het eilandgebied zoals de afdeling Personeelszaken en afdeling Algemene en Juridische Zaken ambtshalve de opeenvolgende Bestuurscolleges in de loop der jaren hebben aangesproken of geadviseerd over de benoemingen die in afwijking van de geldende regels en procedures hebben plaatsgevonden. Indien dit het geval is geweest dan is het van belang dat de samenleving te weten krijgt hoe het (de) Bestuurscollege(s) hierop heeft (hebben) gereageerd en indien de diensten dit niet hebben gedaan is het van belang te weten waarom men dit niet gedaan heeft. Het is naar mijn mening een plicht van de afdelingen naar de samenleving toe om dit te melden anders is men medeplichtig aan het verhinderen van toepassing van behoorlijk bestuur. In zijn inleiding tijdens de thema-avond op de Universiteit van de Nederlandse Antillen op 16 augustus 2007 heeft de Ombudsman naar voren gebracht dat het bewuste rapport van de Algemene Rekenkamer een heleboel zaken noemt die aangeven dat ook de eilandsdafdelingen Personeelszaken en Financien debet zijn aan de door de Algemene Rekenkamer aangetroffen situatie.
Zoals reeds vermeld is er thans een unieke gelegenheid voor alle betrokken actoren die behoorlijk bestuur serieus nemen.

Er is ook een unieke gelegenheid voor één van onze Eilandsraadsleden die zelf enige tijd geleden onderwerp van gesprek was en nogsteeds is vanwege zijn benoeming bij een overheidsdienst. In de media hebben we kennis kunnen nemen van het feit dat een medewerkster die zich in haar carrièreloop benadeeld voelt door de benoeming van bedoelde Eilandsraadslid bij de dienst waar ze werkzaam is de eilandelijke overheid voor de rechter daagt. Overwegende het feit dat deze benoeming als controversieel kan worden beschouwd, het feit dat verschillende partijen van de Eilandsraad de wijze waarop politieke benoemingen hebben plaatsgevonden hebben veroordeeld, het feit dat de Algemene Rekenkamer bevestigd heeft dat opeenvolgende Bestuurscolleges op reguliere basis hebben afgeweken van de absolute personeelsstop zonder rekening te houden met de vereisten voor behoorlijk bestuur, het feit de Regering van de Nederlandse Antillen op basis van een juridisch advies heeft geconstateerd dat er indicaties zijn dat mogelijk in sommige gevallen benoemingen hebben plaatsgevonden die niet in overeenstemming zijn met de wet en/of het algemeen belang van het eiland en tot slot ook overwegende het feit dat een medewerkster die zich door de bewuste politieke benoeming benadeeld voelt in haar carrièreloop zal het de betreffende Eilandsraadslid sieren om het Bestuurscollege te verzoeken zijn benoemingsbesluit terug te draaien. Door dit te doen wordt de mogelijkheid weer geboden aan de benadeelde medewerkster om haar geplande carrièreloop voort te zetten en hoeft het Bestuurscollege geen geld beschikbaar te stellen voor de betaling van de juridische assistentie die ingeroepen moet worden ter verdediging van een rechtszaak veroorzaakt door een handeling die niet overeenkomt met de beginselen van behoorlijk bestuur.

Het is te hopen dat de discussies die hebben plaatsgevonden en tot op heden nog plaatsvinden en plaats zullen blijven vinden in onze samenleving over onder meer onderwerpen als politieke benoemingen als brandstof zal dienen voor de motor die moet gaan opstarten om het land Curacao vorm te gaan geven waarbij zowel de Eilandsraad als het Bestuurscollege het goede voorbeeld geven aan de samenleving door het toepassen van behoorlijk bestuur.

Etienne van der Horst
2 september 2007

2007-09-02T05:44:00.002-04:00

Oportunidat pa Bestuurscollege demonstrá disponibilidat pa apliká bon gobernashon riba tereno di nombramentu di hende den servisio di gobièrnu i revoká nombramentunan ku no a tuma lugá segun regla i prosedura vigente.

ABVO: nombramentunan ta fuera di tur proporshon (18 yüni 2007), Forsa Kòrsou: revoká tur nombramentu ku ta kontra regla mes ora (18 yüni 2007), Pueblo Soberano ta sensura tur nombramentu polítiko (18 yüni 2007), Man; sistema aktual di nombramentunan polítiko mester keda remplasá pa un sistema nobo ku ta mas transparente i ta tene kuenta ku bon gobernashon i ku tambe ta konta ku konfiansa di komunidat (21 yüni 2007), Gobernador di Antia ke tur dokumento relashoná ku nombramentunan último (30 yüni 2007), Partidonan di koalishon (PAR, PNP i FOL) ta bai instalá un komishon pa investigá último nombramentunan (yüni 2007), Kontrolaria General: Bestuurscollegenan di turno ta desviá riba un base regular di e paro apsoluto pa tuma hende den servisio lokual e tin outoridat pa hasi pero den ningun di e kasonan ku a desviá Bestuurscollege a motivá esaki sufisiente lokual ta un eksigensia di bon gobernashon (27 yüni 2007), VBC: nombramentunan polítiko mester wòrdu revoká pasobra nan ta hasi daño severo na e aparato di gobièrnu (7 yüli 2007), DP ta hala atenshon di Bestuurscollege riba nombramentunan dudoso i ta bisa ku lo ta na su lugá si partidonan di koalishon mustra otro riba nan responsabilidat di gobernashon i revoká nombramentunan ku no a tuma lugá segun regla i normanan vigente (14 ougùstùs 2007), Gobièrnu Sentral di Antia: tin indikashon ku posiblemente den sierto kaso(nan) ta trata di nombramentu ku no ta kuadra ku lei i/o interes general di pais i Bestuurscollege tin 2 siman di tempu pa koregí esakinan pa evitá ku Gobièrnu Sentral tin ku aktua den kuadro di alto supervishon kontra sierto di e nombramentunan (31 ougùstùs 2007).

E nombramentunan a kousa basta reakshon den nos komunidat i te ainda ta basta komentá. No ta konosí si partidonan di koalishon (PAR, PNP i FOL) a instalá e komishon kaba ku lo bai investigá e nombramentunan resien i si esaki a kuminsá ehekutá su tarea.
Konseho Insular ta bai tin un reunion públiko djaluna 3 di sèptèmber 2007 over di e rapòrt di Kontrolaria General ku ta trata tumamentu di hende den servisio i pago di salario. Den e reunion aki Konseho Insular pa medio di un òf mas moshon por duna Bestuurscollege instrukshon kon tin ku atendé ku e nombramentunan. Ta Konseho Insular tin e responsabilidat final pa ku maneho en general i maneho di personal en partikular di Teritorio Insular di Kòrsou. Ta di spera ku tantu partidonan di oposishon komo esnan di koalishon ta duna Bestuurscollege instrukshonnan ku no ta laga ningun duda over kon mester atendé ku e nombramentunan ku no a bai segun reglanan i proseduranan vigente. Ta un oportunidat úniko nos mandatarionan tin pa demonstrá komunidat ku nan tin disponibilidat pa hiba bon gobernashon riba tereno di nombramentu di hende den servisio di gobièrnu insular. Manera ya kaba menshoná tin partidonan polítiko ku ta atmití ku e manera ku e nombramentunan polítiko a tuma lugá te awor aki no ta kuadra ku reglanan di bon gobernashon. Ta algu ku Kontrolaria General a konstatá kaba i awor Gobièrnu Sentral tambe.
Nos por puntra nos mes si departamentunan di Gobièrnu Insular manera entre otro departamentu di rekurso humano (PZCB) i departamentu di asuntunan general i hurídiko (AJZ), riba propio inisiativa (ambtshalve), a yega di atvertí i/òf konsehá Bestuurscollegenan di turno tokante nombramentunan ku den transkurso di años no a tuma lugá segun reglanan i proseduranan vigente. Si esaki ta e kaso lo ta interesante pa komunidat haña sa kon Bestuurscollege(nan) a reakshoná riba esaki i si esaki no ta e kaso ta interesante pa sa di kon e departamentunan no a hasi esaki. Nos ta di opinion ku esaki ta un deber di e departamentunan sino nan tambe ta kómplise na stroba aplikashon di bon gobernashon. Defensor di pueblo den su introdukshon na un anochi di informashon na Universidat di Antia 16 di ougùstùs 2007 a trese dilanti ku e rapòrt di Kontrolaria General tokante nombramentu di hende den servisio i pago di salario ta menshoná hopi kos ku ta indiká ku departamentunan di Gobièrnu (Rekurso Humano i Finansa) tambe tin falta den e situashon ku Kontrolaria General a konstatá.
Manera menshoná kaba awor tin un oportunidat úniko pa tur aktornan demonstrá ku ta tuma bon gobernashon na serio.

Tin un oportunidat úniko tambe pa un di nos miembronan di Konseho Insular ku algun tempu pasa tabata i te ku awor ta punto di atenshon públiko dor ku su nombramentu na un servisio di gobièrnu insular tambe ta forma parti di e nombramentunan tantu diskutí. Nos por a tuma nota den medionan di komunikashon ku un empleado públiko ku ta sinti su mes perhudiká den su karera ku e nombramentu di e miembro di Konseho Insular na su departamentu a hiba Bestuurscollege korte. Konsiderando e echo ku e nombramentu aki ta wòrdu mira komo unu kontroversial, e echo ku diferente partidonan den Konseho Insular ta kondená e manera ku nombramentunan polítiko ta tumando lugá, e echo ku Kontrolaria General a konfirmá ku Bestuurscollegenan di turno riba un base regular a desviá di e paro apsoluto pa tuma hende den servisio sin tene kuenta ku eksigensianan di bon gobernashon, e echo ku a base di un konseho hurídiko Gobièrnu Sentral a konstatá ku tin indikashon ku posiblemente den sierto kaso(nan) ta trata di nombramentu ku no ta kuadra ku lei i/o interes general di pais i tambe konsiderando e echo ku un empleado públiko ta sinti su mes perhudiká dor di e nombramentu lo ta na su lugá pa e miembro di Konseho Insular pidi pa revoká e nombramentu. Hasiendo esaki e ta habri kaminda bek pa e empleado públiko por sigui ku su karera i ku Bestuurscollege no tin nodi di paga pa asistensia hurídiko pa defendé un kaso den korte ku a keda krea dor di un desishon ku no ta kuadra ku normanan di bon gobernashon.

Ohalá e diskushonnan ku a tuma lugá i te ainda ta tumando lugá i lo sigui tuma lugá den nos komunidat riba entre otro tópikonan manera nombramentunan polítiko ta e gasolin pa e motor ku tin ku bai drei pa nos konstruí un pais Kòrsou nobo den kual Gobièrnu, tantu Bestuurscollege komo Konseho Insular, ta duna komunidat un bon ehèmpel aplikando bon gobernashon.

Etienne van der Horst

2 sèptèmber 2007

2007-08-15T10:15:00.004-04:00

Personeelsbeleid van de Eilandelijke Overheid; ....... Behoorlijk Bestuur?

De Algemene Rekenkamer Nederlandse Antillen (ARNA) heeft onderzoek gedaan naar de rechtmatigheid en de doelmatigheid van de indienstneming en de salarisbetaling van personeel door het eilandgebied Curaçao. Het onderzoek heeft betrekking op de periode 2003 – 2006. De conclusies en aanbevelingen van het onderzoek zijn op 21 juni 2007 in een rapport aan het Bestuurscollege gepresenteerd.
Gezien de ernst van de bevindingen inzake de interne organisatie en het financieel beheer (het ontbreekt aan toereikende interne controle waardoor de rechtmatigheid niet gewaarborgd is) heeft de ARNA in september 2005 besloten om vooruitlopend op de definitieve rapportage aan de Eilandsraad, het Bestuurscollege de gelegenheid te geven om maatregelen te treffen die aan de gesignaleerde onwenselijke situatie een einde maakt. De ARNA constateert echter dat door het Bestuurscollege geen adequate acties zijn ondernomen.

Voor wat betreft de rechtmatigheid voldoet de administratieve organisatie niet aan de daaraan te stellen eisen en de interne controle schiet tekort. Hierdoor is het financieel beheer niet controleerbaar en niet ordelijk, waardoor er onzekerheid blijft bestaan over de rechtmatigheid van de personeelskosten. De in september 2005 aangetroffen ongewenste situatie is niet wezenlijk veranderd. Er bestaat nogsteeds een groot risico dat bewuste of onbewuste fouten in de salarisadministratie niet of niet tijdig worden ontdekt.
Voor wat betreft de doelmatigheid stelt de ARNA dat het Bestuurscollege zich niet houdt aan het eigen beleid en de eigen procedures en dat dit heeft geleid tot ondoelmatige personeelskosten.
De ARNA plaatst vraagtekens bij de wil van de achtereenvolgende Bestuurscolleges om te komen tot een controleerbare situatie die voldoet aan de eisen van behoorlijk bestuur.

Om een einde te maken aan de geconstateerde ongewenste situatie doet de ARNA aanbevelingen aan het Bestuurscollege. Eén van de aanbevelingen is dat de discipline van het Bestuurscollege om zich te houden aan het eigen beleid en de eigen procedures moet worden verbeterd.
Ook wordt een achttal aanbevelingen gedaan om de administratieve organisatie te verbeteren zodat het aan minimaal daaraan te stellen eisen voldoet.

De jaarlijkse personeelskosten bedragen rond Naf. 200 miljoen. De begrote formatie van het eilandelijke bestuursapparaat is in 3 jaar tijd met 353 formatieplaatsen uitgebreid en de personeelskosten zijn met ca. Naf. 34 miljoen gestegen.
Dit strookt niet met de absolute stop voor het aannemen van extern personeel zoals het Bestuurscollege met ingang van 1 oktober 1999 heeft geïntroduceerd. De ARNA constateert dat het Bestuurscollege regelmatig afwijkt van deze personeelsstop hetgeen de richtlijnen overigens toestaan. Het Bestuurscollege heeft dit echter in geen enkel geval toereikend gemotiveerd (behoorlijk bestuur eis).
De ARNA is van mening dat in het kader van behoorlijk bestuur het Bestuurscollege het goede voorbeeld zou moeten geven door steeds te handelen naar de geest van de richtlijnen met betrekking van de personeelsstop.

Op 19 april 2007 heeft de ARNA het Bestuurscollege gevraagd om binnen een periode van 8 weken commentaar te geven op het concept van het rapport hetgeen het Bestuurscollege niet heeft gedaan. Is hier, gezien het handelen van het Bestuurscollege, sprake van behoorlijk bestuur? Wat is behoorlijk bestuur?
Behoorlijk bestuur is als de overheid zich bij al haar handelen en besluiten houdt aan de algemene beginselen van behoorlijk bestuur. Men kan onder meer de volgende algemene beginselen van behoorlijk bestuur onderscheiden: Gelijkheidsbeginsel (1), Zorgvuldigheidsbeginsel (2), Verbod op misbruik van macht (3), Verbod op willekeur (4), Motiveringsbeginsel (5), Vertrouwensbeginsel (6), Rechtszekerheidsbeginsel (7) en Fatsoen (8).

Het afwijken van de absolute personeelsstop wordt niet toereikend gemotiveerd door het Bestuurscollege waardoor er geen sprake kan zijn transparantie bij het nemen van besluiten. Door niet transparant te zijn bestaat ook onduidelijkheid over de toepassing van de hiervoor genoemde overige beginselen van behoorlijk bestuur.
Het Bestuurscollege creëert de indruk dat het niet de wil heeft om de ongewenste situatie zoals door de ARNA geconstateerd aan te pakken.

Het is de vraag of het Bestuurscollege de geconstateerde ernstige tekortkomingen aan de Eilandsraad heeft gerapporteerd toen het in 2005 in de gelegenheid werd gesteld te reageren op de tekortkomingen. Artikel 61 van de Eilandenregeling Nederlandse Antillen (ERNA) stelt namelijk dat het Bestuurscollege elk jaar vóór 1 april een verslag moet uitbrengen aan de Eilandsraad over de toestand van het eilandgebied. Deze verslagen dienen algemeen verkrijgbaar te zijn.
Artikel 62 van de ERNA stelt dat het Bestuurscollege zich dient te verantwoorden aan de Eilandsraad. De Eilandsraad vertegenwoordigt de bevolking. Wij kunnen ons afvragen of de Eilandsraad het Bestuurscollege aanspreekt op de inhoud van het rapport van de ARNA. De bevolking heeft recht op behoorlijk bestuur.

Het woord is dus aan de Eilandsraad.

Etienne van der Horst
15 augustus 2007

2007-08-15T06:11:00.001-04:00

Maneho di personal di Gobièrnu Insular; .... Bon Gobernashon?

Kontrolaria General di Antia a hasi un investigashon tokante di legitimidat i efektividat di tumamentu di personal den servisio i pago di salario di personal dor di Gobièrnu insular di Kòrsou. E investigashon a bai over di e periodo 2003 te ku 2006. Resultadonan i rekomendashonnan di e investigashon aki a keda presentá den un rapòrt na Bestuurscollege riba 21 di yüni 2007.

Mirando e seriedat di e resultadonan preliminar di e investigashon pa ku organisashon interno i maneho finansiero (ta falta di sufisiente control interno kual no ta garantisá legitimidat) Kontrolaria General ya na sèptèmber 2005 a disidí pa promé ku manda nan rapòrt definitivo pa Konseho Insular duna Bestuurscollege oportunidat pa tuma medida pa eliminá e situashon indeseabel señalá. No opstante esaki Bestuurscollege no a tuma akshonnan adekuá segun Kontrolaria General.

Pa loke ta trata legitimidat di maneho di personal Kontrolaria General ta bisa den su rapòrt ku e organisashon atministrativo di Gobièrnu Insular no ta kumpli ku eksigensianan i e kontròl interno no ta sufisiente. Dor di esaki e maneho finansiero no ta kontrolabel i no ta ordená lokual ta kousa duda riba legitimidat di gastunan di personal. E situashon indeseabel ku a konstatá na sèptèmber 2005 entretantu no a kambia masha. No a mira mehorashon den e organisashon.
Te ainda tin un riesgo grandi ku erornan den atministrashon hasí konsiente òf inkonsiente den atministrashon di salario no ta keda diskubrí òf diskubrí na tempu.
Pa loke ta trata efektividat di maneho di personal Kontrolaria General ta bisa ku Gobièrnu Insular no ta tene su mes na su mes maneho i su mes proseduranan. E medidanan dokumentá pa yega na un mihó maneho di gastunan di personal ta adekuá pero no ta keda apliká i implementá sufisiente.

Kontrolaria General ta kuestioná e boluntat di e Bestuurscollegenan di turno pa yega na un situashon kontrolabel ku ta kumpli ku eksigensianan di bon gobernashon.

Pa trese un fin na e situashon indeseabel deskribí aki riba Kontrolaria General ta hasi diferente rekomendashon na Bestuurscollege. Un di e rekomendashonnan ta pa Bestuurscollege mehorá e disiplina pa tene su mes na su mes maneho i su mes proseduranan. Tambe ta hasi 8 rekomendashon pa mehorá e organisashon atministrativo pa asina esaki ta kumpli ku e mínimo di eksigensianan ku ta stipulá pa organisashonnan atministrativo.

Gastunan di personal anualmente ta mas o ménos Naf. 200 mion. Durante e último 3 aña a amplia e kantidat di posishonnan presupuestá ku 353 i e gastunan di personal a subi ku mas o ménos Naf. 35 mion. Esaki no ta kuadra ku e paro apsoluto di tumamentu den servisio di personal ku Gobièrnu Insular a introdusí for di 1 òktober 1999. Kontrolaria General a konstatá ku Gobièrnu Insular ta desviá riba un base regular di e paro apsoluto lokual e tin outoridat pa hasi pero den ningun di e kasonan ku a desviá Gobièrnu Insular a motivá esaki sufisiente lokual ta un eksigensia di bon gobernashon.

Kontrolaria ta di opinion ku Bestuurscollege tin ku duna un bon ehèmpel den kuadro di bon gobernashon i mester aktua den espíritu di e prosedura di paro apsoluto di tumamentu den servisio di personal. Na momentu ku Bestuurscollege ta di opinion ku e mester desviá for di e prosedura, bon gobernashon ta eksigí ku Bestuurscollege ta hasi esaki na un manera transparente lokual no ta e kaso na e momento aki. E “tono na kabes” di un organisashon ta un faktor ku no mester wòrdu balotá ora ku promové aktuashon legítimo e efektivo den henter e organisashon gubernamental.

Riba 19 di aprel 2007 Kontrolaria General a puntra Bestuurscollege pa e duna su komentario riba e konsepto di e rapòrt di nan investigashon dentro di un periodo di 8 siman. Bestuurscollege no a duna komentario, ni riba e konklushonnan, ni riba e rekomendashonnan. Kiko awor? Kon ta sigui?

Kontrolaria General ta kuestioná e boluntat di e Bestuurscollegenan di turno pa yega na un situashon kontrolabel ku ta kumpli ku eksigensianan di bon gobernashon.
Kiko ta bon gobernashon? Bon gobernashon ta ora Gobièrnu sigui prinsipionan di bon gobernashon den su aktuashon i tomo di desishon. Por distinguí entre otro e siguiente prinsipionan di bon gobernashon:

Prinsipio di igualdat
Gobièrnu mester trata kasonan ku ta igual na mes un manera.

Prinsipio di kuidosidat
Gobièrnu mester prepará i tuma un desishon kuidadosamente i mester disponé di sufisiente informashon i informashon korekto. Mester investigá datos i interesnan, sigui proseduranan vigente i tuma bon desishon.

Prohibishon di mal uso di poder
Gobièrnu tin mag di usa areglonan, proseduranan òf su outorisashon solamente pa e meta ku esakinan ta sirbi.

Prohibishon di arbitrariedat
Gobièrnu no tin mag di tuma desishon na un manera arbitrario. Mester konsiderá tur interesnan i pone nan den un balansa promé ku tuma un desishon hustu.

Prinsipio di motivá
Desishonnan mester wòrdu fundá. Si falta motivashon esaki por enserá ku no ta tin un bon konsiderashon di interesnan. E motivashon mester ta bon, basa riba datos i mester ta konosí pa interesadonan.

Prinsipio di konfiansa
Gobièrnu mester aktua riba un base di konfiansa. Si Gobièrnu a hasi un promesa i komprometé su mes e tin ku kumpli ku esaki.

Prinsipio di siguridat hurídiko
Gobièrnu mester fórmula su desishonnan di tal manera ku e siudadano sa presis na unda e ta pará òf kiko Gobièrnu ta rekerí di dje. Tambe Gobièrnu mester apliká leinan i reglanan vigente na un manera korekto i konsekuente.

Prinsipio di desensia
Esaki no ta un prinsipio for di kua un siudadano por derivá derechonan pero surpasá normanan di desensia ta inkorekto. Un ehèmpel pa esaki ta ora Gobièrnu no koregí erornan ku a keda deskubrí.

Ora tuma nota di e kontenido di e rapòrt di Kontrolaria General nos por puntra nos mes si aki nos por papia di bon gobernashon. Un ehèmpel ku Kontrolaria General ta menshoná ta ku Gobièrnu Insular ta desviá riba un base regular di e paro apsoluto di tumamentu di personal den servisio lokual e tin outoridat pa hasi pero ku den ningun di e kasonan a motivá esaki sufisiente. Prinsipio di motivá ta un di e prinsipionan di bon gobernashon. Falta di motivashon no ta duna e transparensia i klaridat di e tomo di desishon i tampoko si a apliká e otro prinsipionan di bon gobernashon manera prinsipio di igualdat, kuidosidat, mal uso di poder, arbitrariedat, konfiansa i siguridat hurídiko. Nos por puntra nos mes tambe si a kumpli ku e prinsipio di desensia ora tuma nota ku Bestuurscollege no a reakshoná riba e rapòrt di Kontrolaria General siendo ku a konstatá ku e maneho finansiero no ta kontrolabel i no ta ordená lokual ta kousa duda riba legitimidat di gastunan di personal. Bestuurscollege ta krea e impreshon ku e no tin e boluntat di koregí e situashon manera deskribí pa Kontrolaria General.

Segun artíkulo 61 di Eilandenregeling Nederlandse Antillen (ERNA) kada aña promé ku 1 di aprel Bestuurscollege mester raportá na Konseho Insular di Kòrsou riba e situashon di Teritorio Insular. Komunidat por puntra su mes si Bestuurscollege ta hasi esaki kada aña i si den e reportahe ku mester a keda entrega promé ku 1 aprel 2006 a menshoná e resultadonan preliminar di e investigashon di Kontrolaria General. Artíkulo 61 ta sigui bisa ku e reportahe aki mester ta optenibel pa públiko. Pueblo di Kòrsou, segun lei, tin derecho riba e reportahenan. Pues kada un siudadano por pidi pa un kopia di e reportahenan menshoná den artíkulo 61 di ERNA.
Artíkulo 62 di ERNA ta bisa ku Bestuurscollege mester responsabilisá su mes ante Konseho Insular. E miembronan di Bestuurscollege tantu a base di kolektividat komo a base individual mester duna tur informashon ku Konseho Insular a puntra pe.
Konseho Insular por informá serka Bestuurscollege kiko Bestuurscollege ta bai hasi ku e konklushonnan i rekomendashonnan di e rapòrt di Kontrolaria General. Komunidat di Kòrsou tin derecho riba bon gobernashon i artíkulo 4 di ERNA ta bisa ku Konseho Insular ta representá komunidat di Kòrsou. Konseho Insular komo kolektividat sin distinshon entre koalishon i oposishon.

Pues palabra ta na Konseho Insular.

Etienne van der Horst
15 ougùstùs 2007

2007-07-15T05:40:00.001-04:00

Kon ta sigui ku e nombramentunan den servisio di gobièrnu fuera di prosedura i regla?

Despues di basta komentario relatá ku e asina yamá nombramentunan polítiko di entre otro sekretarianan i kolaboradornan di diputadonan den servisio di gobièrnu insular ku a keda bosiberá di parti di diferente gremionan den nos komunidat i tambe e empleadonan di DROV, nos por a tuma nota den medionan di komunikashon ku Gobernador di Antia a manda puntra Bestuurscollege un lista di tur nombramentunan entre yanüari i yüni 2007 na servisionan di gobièrnu insular inkluso kompanianan di gobièrnu insular kompaña pa e konsehonan finansiero i hurídiko di e servisionan gubernamental relevante. Gobernador a pidi pa e por risibí e informashonnan aki promé ku 7 di yüli 2007.
Tambe nos por a tuma nota ku partidonan di koalishon riba 30 di yüni 2007 a disidí ku lo instalá un komishon ku lo bai analisá tur e nombramentunan ariba menshoná pa wak si nan a bai segun proseduranan i reglanan establesé. E komishon lo bai eksistí di representantenan di servisio di personal, servisio di finansa i servisio hurídiko di teritorio insular.

Ta bon pa komunidat keda poné na haltura kiko e progreso di e trayektonan aki ta pa asina Bestuurscollege ta transparente den kuadro di bon gobernashon ya ku ta tin tantísimo komentario riba e manera entre otro no-transparente ku e nombramentunan a tuma lugá.
Nos lo ke sa si Bestuurscollege a manda e informashon ku Gobernador a pidi pe pa Gobernador kaba. Ya 1 siman a pasa despues ku e fecha di e deadline ku Gobernador a duna Bestuurscollege.
Nos ke sa tambe si e komishon menshoná a keda instalá kaba i kiko su tarea ta bai ta eksaktamente i dentro di kuantu siman e mester finalisá su trabou i presentá e resultadonan na Bestuurscollege? Nos sa ku hopi bia e strategia di instalá un komishon ta pa laga e asuntu drenta den doofpot i ora puntra kon ta para ku e investigashon ta haña komo kontesta ku komishon ta bezig ainda te dia tur hende lubidá ku ta tin un komishon.
Prensa a hasi un tremendo trabou di trese e asuntu di nombramentunan fuera di prosedura e regla den publisidat i nos ta spera ku lo sigui ku e bon trabou aki di watchdog na interes general i sigui monitor si Bestuurscollege ta kumpli ku lokual ta palabrá.

Dia 18 di yüni nos por a tuma nota den korant ku e partidonan Forsa Kòrsou i Pueblo Soberano a laga sa ku nan tambe ta kontra di e nombramentunan ku no a tuma lugá segun prosedura i regla. Partido Forsa Kòrsou a te hasta proponé pa revoká tur nombramentu ku ta kontra di regla mes ora. Partido Pueblo Soberano, manera ta bisa den korant, a laga sa ku nan lo bini ku un proposishon pa evitá tipo di nombramentu asina den futuro.
Awor tur dos e partidonan aki tin representashon den Konseho Insular pues nan lo por bini ku inisiativanan pa atendé e nombramentunan ku a tuma lugá último lunanan tantu diskutí den publisidat i perkurá pa Bestuurscollege ta sigui su mes proseduranan i reglanan pa ku maneho di personal. Kon ku bai bin ta Konseho Insular ta e órgano ku tin ku kontrolá Bestuurscollege su trabou i ta na Konseho Insular Bestuurscollege tin ku aportá i duna kuenta i rason.

Kontrolaria General den su rapòrt tokante nombramentu di hende den servisio di gobièrnu i pago di salario, ku a keda presentá luna pasa, ta konstatá entre otro ku durante e periodo 2003 – 2006 e diferente bestuurscollegenan na turno riba un base regular no a sigui prosedura i regla ora nombra hende den servisio i no a motivá esaki sufisiente. No ta un eksepshon ku despues di e nombramentu ku no a bai segun prosedura i regla ta informá e servisio na kual e persona a keda nombra. Den kaso di nombramentu di sekretaria i kolaboradónan di diputadonan den servisio di gobièrnu aparte di ku no a sigui prosedura pero mayoria bia nan no ta kumpli ku e eksigensianan di e funshon den kual nan a keda nombra. Kontrolaria General ta bisa ku e manera di proseder aki, sin konsultá, ta frustrante pa e hefenan i personal di e servisio kaminda e sekretarianan i kolaboradónan ta keda nombra. Nos ta kere ku lo ta bon pa hefenan i personal di servisionan di gobièrnu sali dilanti i denunsia e nombramentunan aki ku a tuma lugá último periodo na nan servisio meskos ku DWI, GGD, Milieudienst i DROV a hasi. Un otro frustrashon ta ku e sekretarianan i kolaboradónan ta risibí un salario mas haltu pa motibu ku Bestuurscollege a disidí na 2003 ku nan ta risibí un oumento di entrada. Durante e periodo ku nan ta pone na disposishon di diputado nan ta risibí un toelage di 25% di nan salario i ora nan drenta aparato públiko (bek) nan ta risibí un oumento di asina yama 3 trede den e schaal ku nan ta aden òf un oumento di salario di mínimo Naf. 250,-. Segun Kontrolaria General esaki a kondusí na uso inefektivo di fondonan di gobièrnu ku por a keda evitá.

Kontrolaria General ta di opinion ku Bestuurscollege den kuadro di bon gobernashon mester duna un bon ehèmpel dor di kumpli ku prosedura i regla. Den kaso ku Bestuurscollege ta di opinion ku mester kita for di prosedura i regla, bon gobernashon ta eksigí ku mester hasi esaki transparente lokual no ta sosodé na e momento aki. Segun Kontrolaria General e tono na tòp, es ta nos gobernantenan, ta un faktor ku ta promové legitimidat i efektividat di aparato públiko ku nos mester keda balotá.

Kontrolaria General ta rekomendá ku mester mehorá e disiplina di Bestuurscollege pa tene su mes na su mes maneho, proseduranan i reglanan. Na nos opinion Konseho Insular tin un ròl importante den esaki. Konseho Insular por puntra Bestuurscollege pa bin duna kuenta i rason pa e lokual Kontrolaria General a konstatá den nan rapòrt “Onderzoek naar de indienstnemingen en salarisbetalingen personeel van het Eilandgebied Curaçao”. Kontrolaria General a manda e rapòrt aki pa Konseho Insular riba 21 di yüni 2007 despues ku Bestuurscollege a risibí e mesun rapòrt aki na 19 di aprel 2007 pa dentro di un periodo di 2 luna duna su komentario riba e kontenido i no a reakshoná.
Nos ta spera ku Konseho Insular ta asumí su responsabilidat pa ku pueblo i lo aktua debidamente. Nos lo keda monitor esaki i nada tokante e nombramentunan lo drenta doofpot.

Nos a tuma nota tambe den korant ku Sr. Schotte a laga sa ku e ta dispuesto na no akseptá su nombramentu na DROV si drai bek tur nombramentunan di sekretarianan i kolaboradónan di último 10 aña. Na promé lugá mi ta kontentu ku sr. Schotte ta konsiderando pa no akseptá e nombramentu. Lo tin un motibu ku e ta hasi esaki. Bestuurscollege tambe den un karta pa personal di DROV a trese dilanti ku e no tin opheshon pa den konsulta ku sr. Schotte buska un otro passende functie p’e den DROV. Mi por konkluí for di esaki ku tantu Bestuurscollege komo sr. Schotte ta sinti ku algu no a bai bon den e proseso di nombramentu.
Nos lo keda vigilá henter a asuntu di nombramentunan fuera di prosedura i regla i e kaso den korte di parti di ABVO ku ta pendiente.

Etienne van der Horst, 15 yüli 2007

-------------------------------------------------------------------------------------------------
www.gov.an/arna rapòrt bou di Curaçao: “op 21 juni 2007 gepubliceerd rapport bevattende de uitkomsten van het onderzoek indienstneming en salarisbetaling van het personeel van het eilandgebied curacao”.

2006-05-15T10:19:00.005-04:00

Algemene Rekenkamer keurt de jaarrekeningen van de Algemene Dienst 1995 t/m 1999 en jaarrekeningen van de Bedrijven 1985 t/m 1999 van het Eilandgebied Curaçao niet goed.

Taak van de Algemene Rekenkamer
Volgens artikel 22 van de Landsverordening Algemene Rekenkamer Nederlandse Antillen 2002 (P.B. 2002, no. 135) heeft de Algemene Rekenkamer als taak het onderzoeken van het door de Ministers en de Bestuurscolleges van de Eilandgebieden gevoerde financiële beheer en van de jaarlijkse financiële verantwoording c.q. jaarrekening. Tevens onderzoekt de Algemene Rekenkamer de administraties die ten behoeve van dat beheer en die verantwoording worden gevoerd.
Ten aanzien van het gevoerde financiële beheer onderzoekt de Algemene Rekenkamer of de verplichtingen, de uitgaven en de ontvangsten tot stand zijn gekomen in overeenstemming met de vastgestelde lands- en eilandsbegroting en met andere wettelijke regelingen en of er zorg is gedragen voor een ordelijk en controleerbaar financieel beheer. Ten aanzien van de jaarrekeningen onderzoekt de Algemene Rekenkamer of deze het gevoerde financiële beheer deugdelijk weergeven en of ze overeenkomstig de daarvoor gegeven voorschriften zijn opgesteld.
De Algemene Rekenkamer legt naar aanleiding van het onderzoek haar bevindingen en haar oordeel over het gevoerde financiële beheer en de jaarrekeningen vast in rapporten. De Algemene Rekenkamer deelt aan de betrokken Ministers, dan wel aan de Bestuurscolleges, alle voorstellen, opmerkingen en bedenkingen mede welke zij met betrekking tot de ontvangsten en uitgaven, alsmede ter verbetering of vereenvoudiging van het geldelijk beheer van het Land of van het Eilandgebied van belang acht. De Algemene Rekenkamer is bevoegd hierover overleg te plegen met de Gouverneur, de Bestuurscolleges en de vertegenwoordigende lichamen (de Staten van de Nederlandse Antillen en de Eilandsraden).

Indien de Algemene Rekenkamer op grond van het gedane onderzoek bezwaar heeft met betrekking tot het door de Ministers en de Bestuurscolleges van de Eilandgebieden gevoerde financiële beheer of verantwoording daarover, dan deelt zij dit bezwaar mede aan de betrokken Minster dan wel aan het Bestuurscollege van het betreffende Eilandgebied. Binnen twee maanden na ontvangst van deze mededeling stelt de betrokken Minister dan wel het Bestuurscollege van het betreffende Eilandgebied de Algemene Rekenkamer in kennis van hetgeen tot opheffing van het bezwaar kan leiden. Na afloop van deze termijn neemt de Algemene Rekenkamer haar eindbeslissing, waarvan zij mededeling doet aan de betrokken Minister dan wel het Bestuurscollege van het betreffende Eilandgebied. Indien zij haar bezwaar handhaaft doet zij hiervan tevens mededeling aan de Staten of de Eilandsraad van het betrokken Eilandgebied. Als door de betrokken Minister dan wel het Bestuurscollege van het betreffende Eilandgebied na de periode van twee maanden geen bericht is ingediend bij de Algemene Rekenkamer dan doet zij daarvan mededeling aan de Staten of de betrokken Eilandsraad.

De Algemene Rekenkamer wijdt verder ook aandacht aan de doelmatigheid van het beheer van gelden en goederen, de organisatie en de functionering van de diensten van het Land en Eilandgebieden.

Wat is een jaarrekening en wat is de rol daarvan
Een jaarrekening is een cijfermatig verslag van het gevoerde beleid en de bereikte resultaten in het afgelopen jaar. Zo worden alle kosten en inkomsten van het jaar genoemd. Daarbij moet vermeld worden waaraan het geld dan besteed is, dan wel welke inkomstenbronnen er waren. Jaarrekeningen geven ook aan wat de bijdragen zijn in de rente en kosten van kapitaalleningen. Ook vermeld een jaarrekening de oorzaak van de verschillen tussen de ramingen van de vastgestelde begroting en de werkelijke uitgaven en inkomsten. Door de begroting en andere jaarplannen naast een jaarrekening te leggen kan gekeken worden of het tactische beleid (bijvoorbeeld een bestuursakkoord) dat van tevoren uitgestippeld is ook daadwerkelijk gevolgd is en de uitgaven daarvoor doelmatig zijn geweest en welke activiteiten zich anders hebben ontwikkeld dan voorgenomen. Ook kan nagegaan worden wat de reden van eventuele afwijkingen zijn en of bijsturing noodzakelijk is. Kortom, een jaarrekening is een essentieel onderdeel van financieel beheer.

Jaarrekeningen van het Eilandgebied Curaçao worden te laat ingediend
Het Bestuurscollege van het Eilandgebied Curaçao heeft de jaarrekeningen voor de Algemene Dienst van de jaren 1995 t/m 1999 ter goedkeuring ingediend bij de Algemene Rekenkamer. Later zijn ook de jaarrekeningen voor 2000 t/m 2002 ingediend. Ook de jaarrekeningen voor de Bedrijven van de jaren 1985 t/m 1999 zijn door het Bestuurscollege ter goedkeuring bij de Algemene Rekenkamer ingediend.
Genoemde jaarrekeningen zijn niet op de tijdstippen ingediend zoals voorgeschreven door de wet waardoor de waarde van dit verantwoordings- en bijsturingsinstrument niet tot zijn recht komt.

Bevindingen van de Algemene Rekenkamer m.b.t. de jaarrekeningen Algemene Dienst 1995, 1996 en 1997
In haar verslag van 21 November 2002 m.b.t. de jaarrekeningen Algemene Dienst van het Eilandgebied Curaçao 1995 t/m 1997 stelt de Algemene Rekenkamer dat het Bestuurscollege gedurende een reeks van jaren stelselmatig heeft gewerkt aan de verbetering van het financieel beheer. Verder juicht de Kamer toe dat het financieel beheer wordt gepositioneerd in het gedachtegoed van “good governance”. Zij betwijfeld echter of de prioriteitstelling zoals het Bestuurscollege die thans (2002) hanteert de juiste is. De Kamer vraagt zich in haar verslag af of de problemen die het Eilandgebied nog steeds heeft met het voeren van een betrouwbare administratie waaruit een deugdelijke verantwoording voortvloeit, door invoering van nieuwe financieel beheer modellen niet zullen worden verveelvoudigd. De Kamer denkt eerder aan “getting the basics right”. Goedgekeurde accountantsoordelen over de verantwoording, de uitgaven en ontvangsten en het financieel beheer dienen naar de mening van de Kamer gemeengoed te worden.
De Kamer zich geen gefundeerd oordeel kunnen vormen omtrent de juistheid en de volledigheid van de in de jaarrekeningen opgenomen gegevens waardoor de benodigde basis ontbreekt om over te gaan tot goedkeuring van de jaarrekeningen Algemene Dienst 1995, 1996 en 1997.
De Kamer is van oordeel dat nog steeds niet is voldaan aan de voorwaarden voor financieel beheer, namelijk ordelijkheid en controleerbaarheid en dat niet alles is gedaan dat rederlijkerwijs verwacht mag worden van het Bestuurscollege om aan de genoemde voorwaarden te voldoen. Nog steeds ontbreekt de controle van de jaarrekening door de SOAB. Als gevolg hiervan ontbreekt een nulmeting wat betreft de kwaliteit van de interne organisatie aangaande de jaarrekening; het is niet bekend aan welke onderdelen van financieel beheer en in welke mate verbeteringen moeten worden aangebracht om te kunnen komen tot een goedgekeurde accountantsverklaring bij de jaarrekening. Hierdoor wordt een gestructureerde aanpak voor een verbeteringstraject om uiteindelijk te komen tot een (goedgekeurde) accountantsverklaring bij de jaarrekening niet goed mogelijk.
Tot slot is de Kamer van mening dat de informatiewaarde van de jaarrekeningen 1995 t/m 1997 als gevolg van het ontbreken van toereikende toelichtingen bijzonder gering is.

De Algemene Rekenkamer heeft bij brief van 15 Augustus 2002 het Bestuurscollege van het Eilandgebied Curaçao uitgenodigd om commentaar te leveren op haar bevindingen zoals neergelegd in haar rapport van 21 November 2002. De Kamer heeft geen reactie ontvangen van het Bestuurscollege.

Bevindingen van de Algemene Rekenkamer m.b.t. de jaarrekeningen Algemene Dienst 1998 en 1999
In haar verslag van 10 Oktober 2003 m.b.t. de jaarrekeningen Algemene Dienst van het Eilandgebied Curaçao 1998 en 1999 constateert de Algemene Rekenkamer dat de SOAB vanwege onvoldoende kwaliteit van de administratieve organisatie de jaarrekeningen niet heeft gecontroleerd. De kamer is van mening dat bestuurlijk nog steeds de hoogste prioriteit moet worden toegekend aan de verbetering van de administratieve organisatie. De door de Kamer gesignaleerde tekortkomingen en bezwaren leiden ertoe dat de Kamer geen goedkeuring kan hechten aan de jaarrekeningen Algemene Dienst 1998 en 1999.
De Kamer is van oordeel dat nog steeds niet is voldaan aan de voorwaarden voor financieel beheer, namelijk ordelijkheid en controleerbaarheid en dat niet alles is gedaan dat rederlijkerwijs verwacht mag worden van het Bestuurscollege om aan de genoemde voorwaarden te voldoen. Met name wordt de interne accountantsfunctie die vervult wordt door de SOAB niet ten volle benut. Nog steeds ontbreekt de controle van de jaarrekening door de SOAB. De Kamer is verder van mening dat ook van de jaarrekeningen 1988 en 1999 de informatiewaarde als gevolg van het ontbreken van toereikende toelichtingen bijzonder gering is. Ook de kwaliteit van de jaarrekeningen is onvoldoende, als gevolg van allerlei grote verschillen met cijfers van overheids nv’s, het Land, de Bank van de Nederlandse Antillen, etc.
In haar verslag noemt de Kamer een drietal bezwaren tegen het gevoerde financieel beheer en een elftal bezwaren tegen de jaarrekeningen.
De Kamer heeft bij brief van 26 Juni 2003 het Bestuurscollege van het Eilandgebied Curaçao uitgenodigd om commentaar te leveren op de bevindingen van de Kamer zoals neergelegd in haar rapport van 10 Oktober 2003. De Kamer heeft geen reactie ontvangen van het Bestuurscollege.

Bevindingen van de Algemene Rekenkamer m.b.t. de jaarrekeningen Bedrijven 1985 t/m 1999
In haar verslag van 11 November 2004 m.b.t. de jaarrekeningen Bedrijven 1985 t/m 1999 constateert de Algemene Rekenkamer dat de jaarrekeningen niet tijdig zijn ingediend en dat 25% van de jaarrekeningen niet officieel zijn aangeboden. Controle door het accountantsbureau van het Eilandgebied Curaçao en de SOAB heeft niet plaatsgevonden. Ook constateert de Kamer dat een oordeel over de kwaliteit van de administratieve organisatie en maatregelen van interne controle ontbreekt. Bij bepaalde bedrijven bestaan begrotingsoverschrijdingen van materiele aard zonder dat de toelichting op de jaarrekening een analyse en verklaring van die materiele verschillen bevat. Volgens de Kamer mag verwacht worden dat de verantwoordelijke diensthoofden en Bestuurscolleges meer blijk hadden gegeven van het belang van het afleggen van verantwoording over het gevoerde (financieel) beheer. De jaarrekeningen geven nauwelijks informatie over de oorzaken van de afwijkingen van de realisatie ten opzichte van de begroting en kunnen daardoor onvoldoende worden gebruikt door de diensthoofden en het Bestuurscollege bij het afleggen van verantwoording over het gevoerde beheer.
Betrouwbare en tijdige informatie over het (financieel) beheer is onontbeerlijk voor de beheersing en besturing van bedrijven. Voortzetting van de door de Kamer geconstateerde situatie bij de bedrijven is voor de Kamer ontoelaatbaar. Zonder tijdige en gecontroleerde jaarrekeningen heeft het Bestuurscollege geen zekerheid over de rechtmatigheid en doelmatigheid van de besteding van gemeenschapsgelden bij de bedrijven. Het Bestuurscollege kan daar dan ook niet tijdig verantwoording over afleggen aan de Eilandsraad, met als gevolg dat de Eilandsraad het Bestuurscollege geen decharge kan verlenen voor het gevoerde beheer.
De Kamer constateert dat vanwege het ontbreken van accountantscontrole er onzekerheid bestaat over de juistheid, de volledigheid, de rechtmatigheid en doelmatigheid tot een bedrag van Naf. 630 miljoen aan lasten en Naf. 430 miljoen aan baten. Ook de door de externe accountant afgegeven verklaringen van oordeelsonthouding betekenen dat er onzekerheid bestaat over kosten en opbrengsten.

De Algemene Rekenkamer heeft bij brief van 14 september 2004 het Bestuurscollege van het Eilandgebied Curaçao uitgenodigd om binnen 6 weken commentaar te leveren op de bevindingen van de Kamer zoals neergelegd in haar rapport van 11 November 2004. De Kamer heeft geen reactie ontvangen van het Bestuurscollege.

Constateringen
Geconstateerd kan worden dat:
Het Bestuurscollege zich niet houdt aan de wet voor wat betreft de indiening van de jaarrekeningen.
Het Bestuurscollege zich niet houdt aan de wet voor wat betreft de inhoudelijke opstelling van de jaarrekeningen
De Algemene Rekenkamer de jaarrekeningen van het Eilandgebied voor de Algemene Dienst 1995 t/m 1999 en voor de Bedrijven 1985 t/m 1999 niet goedgekeurd heeft vanwege haar bezwaren tegen het gevoerde financieel beheer en de jaarrekeningen.
De Algemene Rekenkamer van oordeel is dat nog steeds niet is voldaan aan de voorwaarden voor financieel beheer, namelijk ordelijkheid en controleerbaarheid en dat niet alles is gedaan dat rederlijkerwijs verwacht mag worden van het Bestuurscollege om aan de genoemde voorwaarden te voldoen.
De Algemene Rekenkamer de jaarrekeningen niet heeft kunnen toetsen op doelmatigheid.
Het Bestuurscollege er bij herhaling voor heeft gekozen om geen commentaar te geven op de bezwaren die de Algemene Rekenkamer heeft tegen het gevoerde financieel beheer en de jaarrekeningen.
Het Bestuurscollege daardoor niet heeft aangegeven welke maatregelen getroffen zijn of zullen worden om de bezwaren van de Algemene Rekenkamer op te heffen.

Vragen
Afgevraagd kan worden of:
Het Bestuurscollege maatregelen heeft genomen om herhaling te voorkomen van de bezwaren die de Algemene Rekenkamer heeft tegen de genoemde jaarrekeningen en het door het Bestuurscollege gevoerde financieel beheer gedurende die jaren.
De Algemene Rekenkamer de Eilandsraad van het Eilandgebied Curaçao heeft medegedeeld dat het Bestuurscollege geen bericht bij de Kamer heeft ingediend m.b.t. de bezwaren van de Kamer tegen het door het Bestuurscollege gevoerde financieel beheer en de ingediende jaarrekeningen Algemene Dienst 1995 t/m 1999 en jaarrekeningen Bedrijven 1985 t/m 1999.
De Algemene Rekenkamer aan de Eilandsraad van het Eilandgebied Curaçao mededelingen heeft gedaan in het belang van het Eilandgebied zoals de wet als mogelijkheid biedt en naar aanleiding van die mededelingen met de Eilandsraad nader overleg heeft gepleegd.
De Eilandsraad van het Eilandgebied Curaçao de nodige maatregelen heeft genomen opdat het Bestuurscollege het nodige heeft ondernomen om aan de bepalingen van de wet en andere regelingen te voldoen met betrekking tot het financieel beheer en verantwoording.

Opmerking: Voor meer informatie over de jaarrekeningen van alle Eilandgebieden en de Nederlandse Antillen (het land) kan de website http://www.gov.an/ geraadpleegd worden. Door op “zoeken’ te klikken opent een pagina met een search balk waarin Algemene Rekenkamer getikt kan worden en na een search verschijnt een pagina waar geklikt moet worden op Algemene Rekenkamer Nederlandse Antillen Last Modified 02/08/2006. Er verschijnt een pagina waarop openbare rapporten van de Algemene Rekenkamer te vinden zijn in pdf formaat.

Etienne van der Horst
15 Mei 2006